İngiltere, Fransa ve Almanya liderleri, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin Rusya ile doğrudan ateşkes görüşmeleri yapılması çağrısına destek verdi. Destek, pazar günü Londra’da savunma başlığıyla yapılan görüşmelerin ardından yayımlanan ortak açıklamayla duyuruldu.
Zelenskiy, 10 Downing Street’te Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Almanya Şansölyesi Friedrich Merz ile bir araya geldi. Toplantı, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik işgalinin beşinci yılına girildiği dönemde yapıldı.
Doğrudan diyalog çağrısı
Ortak açıklamada, ateşkese ulaşmak ve sonraki müzakereleri desteklemek amacıyla, ABD ve Avrupa’nın etkin katılımıyla Ukrayna ile Rusya arasında doğrudan bir diyalog kurulması yönündeki önerinin desteklendiği belirtildi. Liderler, mevcut cephe hattının müzakereler için başlangıç noktası olması gerektiğini de vurguladı.
Açıklamada ayrıca, uluslararası sınırların güç kullanılarak değiştirilemeyeceği ifade edildi. Bu mesaj, savaşın geleceği konusunda diplomatik zeminin korunması gerektiği yönünde açık bir tutum olarak öne çıktı.
Zelenskiy’nin Moskova’ya karşı önerisi
Zelenskiy, perşembe günü yayımladığı açık mektupta Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yüz yüze görüşme önermişti. Putin ise olası bir barış anlaşması üzerinde uzlaşılmadan Zelenskiy ile görüşmenin bir anlamı olmadığını söyleyerek bu seçeneği reddetti.
Bu karşılıklı çıkışlar, savaşın sona erdirilmesine dönük diplomatik arayışların yeniden hız kazandığını gösterdi. Londra buluşması da tam bu başlıkta Avrupa’nın pozisyonunu bir kez daha görünür kıldı.
Askeri destek ve savunma vurgusu
Liderler, önleyici füzelerin üretiminin artırılması ile balistik füze savunma sistemleri ve derin taarruz kabiliyetlerinin ortak geliştirilmesine yönelik acil ihtiyaca da dikkat çekti. Bu mesaj, yalnızca diplomasi değil, savunma kapasitesinin güçlendirilmesi çağrısıyla birlikte geldi.
İngiliz, Fransız ve Alman liderler, Rusya’nın Ukrayna kentlerine yönelik geniş çaplı füze ve insansız hava aracı saldırılarını da kınadı. Açıklamada, bu saldırıların siviller üzerinde trajik sonuçlar doğurduğu belirtildi.
Ukrayna’nın hava savunması için Batılı müttefiklerinden daha fazla mühimmat talep ettiği, Kiev’in her gün süren saldırılar karşısında destek arayışını sürdürdüğü bildirildi. Zelenskiy’nin hedefinin, Rusya üzerindeki baskıyı artırarak çatışmaların sona ermesi için yeni bir hat açmak olduğu ifade edildi.
E3 grubunun Ukrayna hattı
Birleşik Krallık, Fransa ve Almanya’dan oluşan ve Avrupa’da E3 olarak anılan grup, Şubat 2022’de başlayan topyekûn işgalden bu yana Ukrayna’nın önde gelen destekçileri arasında yer alıyor. İngiltere ve Fransa da barış sürecinin parçası olarak Ukrayna’ya güvenlik garantileri sağlamayı hedefleyen istekliler koalisyonuna öncülük ediyor.
Londra’daki son temas, Avrupa’nın hem ateşkes hem de güvenlik düzeni konusunda ortak çizgisini güçlendirme çabasının yeni bir halkası olarak öne çıktı.