İran'ın Rusya Büyükelçisi Kazım Celali, Hazar Denizi'nde İran bayraklı ticari bir gemiye düzenlenen saldırı nedeniyle Tahran'ın Ukrayna hükümetinden tazminat beklediğini açıkladı. Celali, saldırıda 1 kişinin hayatını kaybettiğini ve birkaç kişinin yaralandığını söyledi.
Celali, geminin ticari yük taşıyan sivil bir araç olduğunu ve saldırının kasıtlı gerçekleştirildiğini savundu. Ukrayna Dışişleri Bakanı'nın İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile iletişime geçerek açıklama yaptığını ve özür dilediğini aktaran Celali, Kiev'in saldırının sorumluluğunu üstlendiğini ve benzer bir olayın tekrarlanmayacağı yönünde güvence verdiğini belirtti.
Tazminat görüşmeleri sürüyor
İranlı büyükelçi, Ukrayna ile tazminat konusunda görüşmelerin devam ettiğini ve bu görüşmelerden sonuç alınmasını umduklarını söyledi. Tahran'ın mevcut aşamada Kiev'e karşı olası bir askeri karşılıktan ziyade gemide oluşan zarar ile olaydan etkilenenler için tazminat talebine odaklandığını kaydetti.
Celali, Avrupa ülkeleri ile ABD'nin de Ukrayna'ya verdikleri destek nedeniyle Kiev'in eylemlerinden sorumluluk alması gerektiğini savundu. Ayrıca Tataristan Cumhuriyeti'ndeki ekonomik tesislere yönelik saldırılarda sivillerin hayatını kaybettiğini ileri sürdü ve Batılı ülkelerin bu olaylara yaklaşımını siyasi ve seçici olmakla eleştirdi.
Lavrov’un İran ziyareti için tarih belirlenmedi
Celali, Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov'un İran ziyareti için henüz belirlenmiş bir tarih bulunmadığını söyledi. İki ülkenin üst düzey yetkilileri arasındaki istişarelerin gündemde kalmayı sürdürdüğünü belirten Celali, ziyaret tarihinin uygun zamanda duyurulacağını ifade etti.
Rusya'nın İran ile Arap ülkeleri arasındaki diyaloğa aracılık etme önerisini olumlu karşıladıklarını belirten Celali, Moskova'yı zor zamanlarda gerçek bir dost olarak gördüklerini söyledi. Tahran'ın komşularıyla ilişkilerini geliştirmeye yönelik Rusya'nın her türlü rolüyle işbirliğine hazır olduğunu kaydetti.
İran diplomasinin kapısını kapatmıyor
ABD ile diplomatik temas ihtimaline ilişkin değerlendirmesinde Celali, diplomasi penceresinin hiçbir zaman tamamen kapanmayacağını söyledi. İran'ın müzakere ve diyaloğa hazır olmayı sürdürürken askeri hazırlığını da güçlendireceğini belirten Celali, bu iki yaklaşım arasında çelişki bulunmadığını savundu.
Celali, ABD'nin İran kıyılarından uzakta konuşlanan gemilerinin Washington'ın daha önce verilen mesajı almış olabileceğini gösterdiğini öne sürdü. İran'ın ABD uçak gemisi Abraham Lincoln'e zarar verdiği yönündeki önceki açıklamasını yineleyen Celali, Amerikan askeri personeli ve teçhizatının durumuna ilişkin bazı haberlerin Pentagon ve ABD'li yetkililerce doğrulanmadığını da kabul etti.
Rusya ile altyapı ve enerji projeleri
İran ile Rusya arasında çeşitli altyapı ve ekonomi projeleri için görüşmelerin sürdüğünü belirten Celali, Reşt-Astara demir yolu projesini öncelikli başlık olarak gösterdi. Kuzey-Güney Ulaştırma Koridoru kapsamındaki proje için uygulama sözleşmesinde anlaşmaya varıldığını ve imza aşamasının planlandığını söyledi.
Celali, Rus gazının İran'a taşınması ve bunun için gerekli altyapının kurulması da dahil olmak üzere enerji işbirliği konusunda somut görüşmeler yapıldığını aktardı. Bu kapsamda Buşehr Nükleer Santrali'ndeki çalışmaların sürdüğünü belirten Celali, iki ülkesinin işbirliğinin yalnızca siyasi düzeyle sınırlı olmadığını ifade etti.
Nükleer tesislere yönelik saldırı endişesi
Celali, ABD'nin İran'ın nükleer tesislerindeki zenginleştirilmiş uranyum stoklarını ele geçirmeye yönelik bir planı değerlendirdiği yönündeki haberler hakkında da konuştu. İranlı büyükelçi, ABD ile İsrail'in uluslararası güvenceler kapsamındaki tesislere saldırdığını savunarak nükleer silah sahibi devletlerin nükleer silah sahibi olmayan bir ülkeye yönelik eylemlerinin endişe yarattığını söyledi.
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın bu gelişmeyi doğrudan kınamadığını ileri süren Celali, uluslararası nükleer silahların yayılmasını önleme rejiminin zayıflamasından İran'ın ve uluslararası toplumun endişe duyduğunu belirtti.
İran’daki okul saldırısına ilişkin suçlama
Celali, ABD'nin temmuz ayında İran'daki bir okula yönelik saldırıda sorumluluğu kabul etmediğini ve çocukları hedef almadığını açıkladığını söyledi. Olay yerinde Tomahawk füzelerine ait parçalar bulunduğunu ve çeşitli delillerin hedefin faal bir kız ilkokulu olduğunu gösterdiğini savunan Celali, ABD'nin bu iddiaları reddetmesini eleştirdi.
İranlı büyükelçi, saldırıda hayatını kaybeden kız çocuklarının ve ailelerinin yaşadığı trajedinin unutulmayacağını söyledi. Sorumluların ve saldırıyı teşvik edenlerin adalet önüne çıkarılması gerektiğini savundu.
