İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazem Garibabadi, İran’a ait dondurulmuş varlıkların ABD’nin bölgedeki müttefiklerine savaş kaynaklı zararlar için kullandırılmasına sert itiraz etti. Garibabadi, bölge hükümetlerinin tazminat talep edecek konumda olmadığını söyledi.
Garibabadi, sosyal medya paylaşımında İran varlıklarının "Washington için savaş ganimeti" ya da "müttefikleri için ödeme fonu" olmadığını belirtti. Bu çıkış, ABD’nin İran varlıklarını Körfez müttefiklerine destek amacıyla kullanabileceğine dair haberlerin ardından geldi.
ABD’nin değerlendirdiği seçenek
Haberde, ABD’nin İran’a ait varlıkları Körfez ülkelerinin yeniden inşası ve ileride oluşabilecek zararların karşılanması için erişime açmayı değerlendirdiği aktarıldı. Aynı değerlendirme kapsamında, geçmişte oluşan zararlar için de bu varlıkların kullanılmasının gündeme gelebileceği belirtildi.
Habere göre ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Körfez müttefiklerinde İran’ın yol açtığı hasarın maliyetini inceleyecek bir ekibe talimat verdi. Bu değerlendirme, savaşın bölgedeki etkilerine ilişkin tazminat ve kaynak kullanımı tartışmasını yeniden öne çıkardı.
Bölgedeki saldırılar ve hasar iddiaları
Haberde, savaş sırasında İran’ın bazı Körfez ülkelerini hedef alan füze ve insansız hava aracı saldırıları düzenlediği, İran’ın ise bunun bölgede ABD ve İsrail çıkarlarını hedef aldığını savunduğu hatırlatıldı. İran’ın ayrıca cumartesi günü Kuveyt ve Bahreyn’deki ABD üslerine balistik füze fırlattığını açıkladığı yazıldı.
ABD ordusu, altı füzenin havada imha edildiğini, yedinci füzenin hedefe ulaşmadığını bildirdi. Kuveyt maddi hasar olduğunu ancak can kaybı yaşanmadığını açıklarken, Bahreyn halktan sığınaklara geçmesini istedi.
İran’dan olası karşılık mesajı
Garibabadi, İran’ın rızası olmadan varlıkların müsadere edilmesi, aktarılması ya da başka bir amaçla tahsis edilmesinin "yeni bir uluslararası hukuka aykırı eylem" olacağını söyledi. Böyle bir adımın Washington açısından sorumluluk doğuracağını savundu.
İranlı yetkili, bunun karşılığında Tahran’dan "uygun bir yanıt" gelebileceğini de belirtti ancak ayrıntı vermedi. Ayrıca bazı bölge hükümetlerinin kendi toprak ve tesislerini İran’a karşı saldırı için kullanıma açtığını öne sürerek, bu nedenle tazminat talep edemeyeceklerini ifade etti.
Tahran’ın müzakere talepleri
Haberde, İran’ın savaşın sona ermesi için yürütülen çerçevede dondurulmuş fonlarının bir bölümünün serbest bırakılmasını talep ettiği de aktarıldı. Tahran’ın ayrıca ABD ve uluslararası yaptırımların kaldırılmasını ve Hürmüz Boğazı üzerindeki etkisinin tanınmasını istediği belirtildi.
Rystad Energy’nin nisan ayındaki raporuna göre, Orta Doğu’daki çatışmanın yalnızca enerji bağlantılı altyapıda onarım maliyetini 58 milyar dolara kadar çıkarabileceği değerlendiriliyor. Bu rakam, bölgedeki gerilimin ekonomik boyutuna ilişkin tartışmaları daha da büyütüyor.
