İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, pazar günü yaptığı açıklamada, Tahran ile Muskat arasında Hürmüz Boğazı'na ilişkin yürütülen müzakerelerin son aşamaya yaklaştığını söyledi.
İran Bakanlar Kurulu toplantısında konuşan Arakçi, görüşmelerdeki olumlu ilerlemeye dikkat çekerek, "Tahran ve Muskat arasında Hürmüz Boğazı ile ilgili müzakereler sonuçlanmak üzere" dedi.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bakıri ise, çatışmayı sona erdiren mutabakat zaptının beşinci maddesi uyarınca, Hürmüz Boğazı'nın gelecekteki yönetiminin İran'ın sorumluluğunda kalması gerektiğini, Umman ile istişare halinde ve bölge ülkeleriyle diyalog yoluyla yürütüleceğini belirtti.
Bakıri, anlaşmanın uygulandığı ilk 22-23 gün boyunca boğazın kuzey seyrüsefer hattının tamamen sakin olduğunu ve gemilerin sorunsuz geçiş yaptığını kaydetti. Ancak daha önce deniz trafiğinin savaş öncesi duruma dönmesi için belirlenen 30 günlük süre dolmadan bir tarafın "İran'a karşı saldırı" düzenlediğini ve durumu bozduğunu söyledi.
Bakanlık sözcüsü, İran ile Umman arasında üzerinde anlaşılan yeni seyrüsefer rotasının, Hürmüz Boğazı'nın açık ya da kapalı olmasıyla ilgisi olmadığının altını çizdi. Bakıri'ye göre, kararlaştırılan rota ne önceki kuzey koridoru ne de mevcut güney geçişi olacak; iki ülke arasında karşılıklı mutabakatla belirlenen tamamen yeni bir hat olacak.
Bakıri, mevcut güney rotasının kullanılmaya devam edilmesini eleştirerek, "Bu durum bölgede istikrarsızlığa katkıda bulundu ve İran'ın ulusal çıkarlarına zarar verdi. Tahran bu düzenlemeyi kabul etmeyecektir" dedi. Ayrıca, Hürmüz Boğazı'nın gelecekteki yönetiminin İran tarafından Umman ile istişare edilerek yürütüleceğini yineledi.
ABD'yi de uyaran Bakıri, "Eğer Amerikalılar daha fazla tırmanma peşinde olurlarsa, bizden şüphesiz uygun ve güçlü bir yanıt alacaklardır" ifadelerini kullandı.
İranlı milletvekilinden yeniden canlanan diplomatik çabalara işaret
İran parlamentosu Ulusal Güvenlik Komitesi Sözcüsü Hasan Kaşkavi ise, arabulucuların haziran ayında İran ile ABD arasındaki çatışmaları kısa süreliğine durduran İslamabad mutabakat zaptını canlandırmak için çabalarını yoğunlaştırdığını söyledi.
Pazar günü konuşan Kaşkavi, Katar ve Pakistan'ın arabuluculuğunda hazırlanan 14 maddelik anlaşmanın yeniden hayata geçirilmesi için özellikle arabulucuların çalışmalarının hızlandığını belirtti. "Herkes biliyor ki şu anki temel mesele Hürmüz Boğazı ve bu konuda görüş alışverişleri sürüyor" dedi.
Kaşkavi'ye göre anlaşma, Hürmüz Boğazı ve Tahran ile Washington arasında daha geniş bir anlaşmaya varmayı hedefleyen diplomatik çabaların yeniden başlamasına ilişkin bir dizi hüküm içeriyordu. Aynı zamanda Lübnan'da İsrail ile Hizbullah arasındaki çatışmayı sona erdirmeyi amaçlayan bir madde de bulunuyordu. Ancak Kaşkavi, ABD ve İran'ın birbirini şartları ihlal etmekle suçlamasının ardından anlaşmanın çöktüğünü kaydetti.
Trump'tan saldırıyı erteleme açıklaması
Son gelişmeler, ABD Başkanı Donald Trump'ın cumartesi günü yaptığı açıklamanın ardından geldi. Trump, Tahran ve bazı bölge ülkelerinin talebi üzerine, hızlı bir anlaşma sağlanması koşuluyla İran'a yönelik planlanan saldırıları ertelediğini duyurdu.
Truth Social platformunda paylaşım yapan Trump, "Dünyanın gelecekteki çıkarları ve İran'ın başarılı bir ülke olarak kalması için, hızlı bir anlaşmaya varılması şartıyla saldırıyı iptal etmeyi kabul ettim. İsrail de buna bağlı" ifadelerini kullandı.