Kamu İktisadi Teşebbüsleri ve Bağlı Ortaklıklarının 2027 Yılına Ait Genel Yatırım ve Finansman Programının Tespit Edilmesi Hakkında Cumhurbaşkanı Kararı, Resmî Gazete’de yayımlandı.
Kararla kamu teşebbüslerinin kurumsal yönetim ilkeleri çerçevesinde verimlilik ve kârlılığı artıracak önlemler alması, etkin insan kaynakları politikası uygulaması ve faaliyet alanlarıyla ilgili araştırma-geliştirme ile inovasyon çalışmalarına ağırlık vermesi öngörüldü.
Enerji verimliliği ve mali disiplin hedefi
Program kapsamında atıl durumdaki gayrimenkullerin değerlendirilmesi, ham madde tedariki ile mal ve hizmet üretimindeki miktar ve fiyatların program hedefleriyle uyumlu belirlenmesi istendi. Kamu işletmelerinin üretim teknolojilerindeki gelişmeleri takip etmesi, bilgi ve iletişim altyapılarını ve organizasyon yapılarını gözden geçirmesi hedeflendi.
Kamu teşebbüslerinin ticari kredi kullanımlarını ve mali yükümlülüklerini asgari düzeyde tutması, yerli ve yenilenebilir enerji kaynaklarından üretimi artırması ve enerji verimliliği önlemlerini uygulaması kararlaştırıldı. İşletme faaliyetlerinde risk yönetimi ve tasarruf odaklı yaklaşımın uygulanması da programda yer aldı.
Bütçe ve borç ödeme takvimi
Kamu teşebbüsleri, 2027 yılı işletme bütçelerini hazırlayarak 31 Aralık’a kadar ilgili durumuna göre Hazine ve Maliye Bakanlığına veya Özelleştirme İdaresi Başkanlığına bildirecek.
Teşebbüsler, ilgili mevzuat hükümleri saklı kalmak üzere ürettikleri mal ve hizmetlerin fiyat ve tarifelerini belirleyebilecek. Bu fiyatlandırmada ekonomik programdaki ilke ve politikalar, mali hedefler ve kuruluşların finansman ihtiyaçları dikkate alınacak.

Kamu işletmelerinin kamu ve özel sektör ayrımı yapmadan borçlarını zamanında ödemesi, temettü dahil alacaklarını da zamanında tahsil etmesi için gerekli tedbirleri alması öngörüldü.
En yüksek yatırım TPAO’ya ayrıldı
2027 yılı için toplam yatırım tutarı 754 milyar 196 milyon 990 bin lira olarak belirlendi. Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığının yatırım hedefi 353,8 milyar lira olurken, Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü için 122,7 milyar lira, Türkiye Elektrik İletim AŞ için 75,7 milyar lira yatırım öngörüldü.
Kuruluşların mali hedefleri
Aşağıdaki tutarlar bin lira cinsinden yatırım, borçlanma gereği ve faiz dışı fazla hedeflerini gösteriyor:
- Türkiye Şeker Fabrikaları AŞ: 5.718.100 yatırım, 26.607.882 borçlanma gereği, eksi 3.225.258 faiz dışı fazla.
- Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü: 13.500.000 yatırım, eksi 5.208.453 borçlanma gereği, 1.814.295 faiz dışı fazla.
- Türkiye Taşkömürü Kurumu: 3.000.000 yatırım, 34.565.157 borçlanma gereği, 644.093 faiz dışı fazla.
- Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu: 160.500 yatırım, 13.662.491 borçlanma gereği, 16.190.431 faiz dışı fazla.
- Elektrik Üretim AŞ: 13.500.000 yatırım, 246.151.953 borçlanma gereği, 37.861.354 faiz dışı fazla.
- Türkiye Elektrik İletim AŞ: 75.684.000 yatırım, eksi 7.016.729 borçlanma gereği, 11.000.000 faiz dışı fazla.
- Türkiye Petrolleri AŞ: 353.808.640 yatırım, 120.056.497 borçlanma gereği, eksi 104.339.050 faiz dışı fazla.
- Boru Hatları ile Petrol Taşıma AŞ: 70.000.000 yatırım, 311.869.447 borçlanma gereği, 3.705.866 faiz dışı fazla.
- Toprak Mahsulleri Ofisi: 1.215.150 yatırım, 68.568.158 borçlanma gereği, 76.818.876 faiz dışı fazla.
- Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü: 300.000 yatırım, 11.782.891 borçlanma gereği, 12.700.681 faiz dışı fazla.
- Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü: 2.150.000 yatırım, 6.214.029 borçlanma gereği, eksi 485.362 faiz dışı fazla.
- Et ve Süt Kurumu Genel Müdürlüğü: 1.237.800 yatırım, 870.717 borçlanma gereği, eksi 2.870.717 faiz dışı fazla.
- Devlet Malzeme Ofisi Genel Müdürlüğü: 303.000 yatırım, eksi 137.611 borçlanma gereği, eksi 6.262.389 faiz dışı fazla.
- Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü: 122.744.000 yatırım, 238.671.802 borçlanma gereği, 22.618.469 faiz dışı fazla.
- TCDD Taşımacılık AŞ: 45.000.000 yatırım, 66.534.777 borçlanma gereği, 1.519.519 faiz dışı fazla.
- Türkiye Raylı Sistem Araçları Sanayii Anonim Şirketi: 13.594.000 yatırım, 5.073.234 borçlanma gereği, 19.731.443 faiz dışı fazla.
- Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü: 26.000.000 yatırım, eksi 10.584.019 borçlanma gereği, 8.749.036 faiz dışı fazla.
- Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü: 4.638.000 yatırım, eksi 1.884.404 borçlanma gereği, eksi 2.179.667 faiz dışı fazla.
- Türkiye Elektromekanik Sanayi AŞ: 741.000 yatırım, 708.787 borçlanma gereği, 775.814 faiz dışı fazla.
- Türkiye Elektrik Dağıtım AŞ: 812.500 yatırım, eksi 3.808.333 borçlanma gereği, 1.925.821 faiz dışı fazla.
Sermayesinin çoğunluğu kamuya ait kuruluşlar
- Sümer Holding AŞ: 300 yatırım, 403.534 borçlanma gereği, 21.766 faiz dışı fazla.
- Türkiye Denizcilik İşletmeleri AŞ: 90.000 yatırım, eksi 207.727 borçlanma gereği, 88.705 faiz dışı fazla.
- Ankara Doğal Elektrik Üretim ve Ticaret AŞ: yatırım hedefi bulunmuyor, eksi 46.374 borçlanma gereği ve 11.047 faiz dışı fazla öngörülüyor.