9. İstanbul Arabuluculuk Konferansı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres’in video mesajlarının gösterimiyle başlayacak. Konferansın açılış konuşmasını Bakan Fidan yapacak.
"Barış için Ortaklıklar ve Yeni Perspektifler: Değişen Dünyada Arabuluculuk" temasıyla 23-24 Ekim’de gerçekleştirilecek konferans, yaklaşık 200 üst düzey katılımcıyı bir araya getirecek.
Etkinliğe bakan düzeyindeki katılımcıların yanı sıra Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı, İslam İşbirliği Teşkilatı ve Körfez İşbirliği Konseyi dahil uluslararası teşkilatların genel sekreterleri ve kıdemli temsilcileri katılacak. Farklı coğrafyalardan arabuluculuk ve çatışma çözümü alanında uzmanlar, diplomatlar, akademisyenler ve düşünce kuruluşu temsilcileri de konferansta yer alacak.
Arabuluculuğun geleceği ele alınacak
Konferans programında değişen dünyada arabuluculuğun diplomasiye yeniden alan açmadaki rolü, arabuluculuğun geleceği, barışa yönelik ortak taahhütler ve bölgesel örgütlerin çabalarının uyumlaştırılması ele alınacak.
Oturumlarda çatışmalarda insani yardım çalışmaları, sahadaki arabuluculuk deneyimleri ve çatışmaların önlenmesinden sürdürülebilir barışa geçiş konuları da değerlendirilecek.
Bakan Fidan’ın açılış konuşmasında, karmaşıklaşan ihtilaflar ve değişen çatışma dinamikleri karşısında uluslararası toplumun diplomasiye alan açmasının ve arabuluculuk mekanizmalarından etkin yararlanmasının önemine vurgu yapması bekleniyor.
Fidan’ın ayrıca konferanstaki görüş alışverişinin tecrübe aktarımının ötesine geçerek uluslararası toplumun ortak arabuluculuk kapasitesini güçlendirmesine katkı sağlamasını temenni etmesi öngörülüyor.
Fidan’ın konuşmasında Türkiye’nin Karadeniz, Güney Kafkasya, Orta Doğu, Afrika Boynuzu ve Balkanlar dahil geniş bir coğrafyada ihtilafların barışçıl yollarla çözülmesi, gerilimin tırmanmasının önlenmesi ve diyaloğun kolaylaştırılması için yürüttüğü çabalara da değinmesi bekleniyor.
Fidan’ın, istikrarın dışarıdan dayatılamayacağını ve sürdürülebilir çözümlerin bölgesel dinamikler gözetilerek geliştirilmesi gerektiğini belirtmesi öngörülüyor. Bölgesel sahiplenme ilkesi de Türkiye’nin ihtilafların çözümüne yönelik yaklaşımının temel unsurlarından biri olarak öne çıkacak.
Konferans serisi 2012’de başladı
İstanbul Arabuluculuk Konferansları, ilk kez 2012’de düzenlendi. Seri, yerli ve yabancı uzmanların arabuluculuk alanında bilgi ve tecrübe paylaşmasına, yeni yaklaşımların ele alınmasına ve arabuluculuğun değişen uluslararası barış ve güvenlik ortamındaki rolünün değerlendirilmesine imkân sağlıyor.
Konferanslar, arabuluculuk konusunda farkındalığın artırılmasına ve ihtilaflar ile sınamalar karşısında uluslararası diyaloğun güçlendirilmesine katkı sunuyor.
Serinin son konferansı, 10 Mart 2022’de İkinci Antalya Diplomasi Forumu öncesinde "Değişen Barış Ortamında Arabuluculuğa Dikkat Çekmek" temasıyla düzenlendi. Etkinlikte 40’tan fazla ülkeden 200’ün üzerinde katılımcı yer aldı.
Türkiye’nin arabuluculuk vizyonu
Türkiye, diplomasi ve diyaloğu çatışma ve savaşa karşı etkili araçlar olarak değerlendiren arabuluculuk vizyonu çerçevesinde, ihtilafların barışçıl yollarla çözülmesi için çalışmalar yürütüyor. Bu yaklaşımda bölgesel sahiplenme ilkesine de önem veriliyor.
Türkiye, sahadaki girişimlerinin yanı sıra çok taraflı platformlarda yürüttüğü çalışmalarla arabuluculuk gündemine katkı sağlıyor. Birleşmiş Milletler, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı ve İslam İşbirliği Teşkilatı çerçevesindeki Arabuluculuk Dostlar Gruplarında eş başkanlık yaparak arabuluculuğun uluslararası barış ve güvenliğin korunmasında daha etkin kullanılmasına yönelik çalışmaları destekliyor.
Türkiye ile Finlandiya, 24 Eylül 2010’da New York’ta Birleşmiş Milletler bünyesinde "Barış için Arabuluculuk" girişimini başlattı. Girişim, önleyici diplomasi ve uyuşmazlıkların çözümünde arabuluculuğun rolünü daha görünür kılmayı ve bu alandaki çalışmalara daha fazla emek ile kaynak ayrılmasını amaçlıyor.
Bu kapsamda oluşturulan Birleşmiş Milletler Arabuluculuk Dostlar Grubu’nun 16. Bakanlar Toplantısı da Türkiye’nin ev sahipliğinde, Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu Yüksek Düzeyli Haftası çerçevesinde 24 Eylül’de Türkevi’nde düzenlendi. Grubun faaliyetleri, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı ile İslam İşbirliği Teşkilatı bünyesinde benzer grupların kurulmasına örnek oldu.
