Çin yönetimi, Tayvan’ın doğusundaki sularda özel bir deniz trafiği kontrol ve devriye operasyonu başlattığını açıkladı. Operasyonun 6 Haziran Cumartesi günü devreye alındığı bildirildi.
Pekin, bu hamlenin amacını deniz yetki alanı üzerindeki idari kontrolünü göstermek, açık denizde uygulama kapasitesini artırmak ve kritik sularda trafik denetimini güçlendirmek olarak duyurdu. Açıklamada, deniz taşımacılığının güvenliğinin sağlanması ve ulusal çıkarların korunması da operasyon gerekçeleri arasında yer aldı.
Japonya ve Filipinler görüşmelerine tepki
Çin, operasyonu Japonya ile Filipinler arasında Tayvan’ın doğusundaki deniz alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin yürütülen son görüşmelere doğrudan bir yanıt olarak çerçeveledi. Pekin, bu görüşmeleri Çin’in toprak egemenliğine ve deniz haklarına ağır ihlal olarak nitelendirdi.
Resmî duyuruda, Japonya ve Filipinler’in söz konusu deniz alanlarına ilişkin "tek taraflı açıklama" yaptığı savunuldu. Çin tarafı, bu tutumun bölgesel deniz hakları açısından kabul edilemez olduğunu ileri sürdü.
Tayvan çevresinde artan gerilim
Operasyon, Tayvan çevresindeki deniz alanlarında egemenlik ve hareket serbestisi tartışmalarının yeniden öne çıktığı bir dönemde başlatıldı. Çin’in bu adımı, Tayvan’ın Pasifik’e bakan kıyı hattında deniz trafiğini izleme ve gerektiğinde sınırlama kapasitesini gösteren bir güç gösterisi olarak yorumlandı.
Tayvan cephesinde ise son dönemde savunma harcamalarının artırılmasına yönelik adımlar dikkat çekiyor. Ada yönetimi, güvenlik kaygıları nedeniyle savunma kapasitesini güçlendirmeye dönük planlarını sürdürüyor.
Bölgesel denklemde yeni baskı unsuru
Washington’un Tayvan’a yönelik silah satışlarını başka başlıklarda pazarlık unsuru olarak anması ve Pekin’e karşı daha esnek bir dil kullanması da bölgedeki tansiyonun dikkatle izlendiği bir başka unsur oldu. Bu çerçevede Çin’in deniz devriyesi kararı, Tayvan etrafındaki stratejik baskı tartışmalarını yeniden alevlendirdi.
Çin’in başlattığı operasyonun kapsamı ve sahadaki etkilerine ilişkin ayrıntılar ise resmi açıklamada sınırlı tutuldu. Ancak karar, Tayvan çevresindeki deniz yetki alanı tartışmalarını bölgesel diplomasi ve güvenlik başlıklarının merkezine taşıdı.