Polonya'nın ikinci büyük kenti Krakov'da cumartesi günü yerel saatle 15.00 sularında, turistlerle dolu tarihi Ana Pazar Meydanı'na (Rynek Główny) otomobille giren bir saldırgan çevredeki insanlara rastgele ateş açtı. Polis ve İçişleri Bakanı Marcin Kierwiński'nin açıklamalarına göre saldırıda 4'ü kadın, 2'si erkek 6 kişi hayatını kaybetti; aralarında saldırganı durduran iki polis memurunun da bulunduğu 15 kişi yaralandı. Polisin vurarak etkisiz hale getirdiği saldırganla birlikte hastanelere kaldırılanların sayısı 16. Emniyet Genel Müdürlüğü sözcüsü Andrzej Fijołek, pazar sabahı ölü sayısının değişmediğini ve yaralıların durumunun kötüleşmediğini söyledi.
Małopolska (Küçük Polonya) polisinin sözcüsü Katarzyna Cisło, siyah bir Subaru ile Sławkowska Caddesi tarafından meydana giren saldırganın askeri tip kamuflaj, kask ve çelik yelek giydiğini, askeri tipte uzun namlulu bir silah kullandığını söyledi. Cisło'ya göre saldırgan meydanın çevresinde "çılgınca bir tur" attı; bu nedenle farklı noktalarda yaralılar var. Polise göre saldırgan, araçtan rastgele kişilere ateş etti.
Sosyal medyada saldırganın aracı olarak paylaşılan bu kısa görüntü, tarihi merkezdeki bir binanın üst katından çekildi. Görüntüde koyu renkli bir otomobilin dar bir caddede hızla ilerlediği, yayaların yoldan çekildiği görülüyor. Görüntüyle ilgili resmi bir açıklama yapılmadı.
Kaçış ve yakalanma
Polonya basınının aktardığı güzergâha göre saldırgan, Sukiennice (Kumaşçılar Çarşısı) çevresinde ve Sienna Caddesi çıkışında ateş açtıktan sonra Grodzka ve Stradomska caddeleri üzerinden Wawel Kalesi yönüne kaçtı. Krakov toplu taşıma şirketi, bu sırada hareket halindeki araçtan bir tramvaya da ateş edildiğini ve vatmanın kabin camının parçalandığını bildirdi. Polis aracı, Dietla ve Stradomska caddelerinin kesiştiği noktada durdurdu. Kierwiński, polislerin ihbardan yalnızca üç dakika sonra saldırgana ilk ateşi açtığını ve bu hızlı müdahalenin "çok daha büyük bir katliamı önlediğini" söyledi.
Saldırganın kimliği
Polis, saldırganın 2002 doğumlu, 24 yaşında bir Polonya vatandaşı olduğunu ve Krakov'un yaklaşık 150 kilometre kuzeydoğusundaki Ostrowiec Świętokrzyski kentinde yaşadığını açıkladı. Yetkililer saldırganın adını resmen paylaşmadı; Polonya basını ise ülkedeki uygulama gereği soyadının yalnızca baş harfini kullanarak saldırganı "Michał O." olarak tanıttı. Polise göre daha önce sabıka kaydı bulunmayan saldırganın silah ruhsatı vardı. Fijołek, TVN24'e saldırganın AR-15 tüfeğinin sivil versiyonunu kullandığını söyledi; pazar sabahı ise saldırganın aracında muhtemelen beş silah bulunduğunu belirtti.
Başbakan Donald Tusk, cumartesi gecesi Krakov'da yaptığı toplantıda saldırganın Ostrowiec Świętokrzyski'deki evinde iki kadın ve bir erkeğin cesedinin bulunduğunu duyurdu. Fijołek pazar sabahı cesetlerin saldırganın 53 yaşındaki babası, 52 yaşındaki annesi ve 20 yaşındaki kız kardeşine ait olduğunu açıkladı. Fijołek'e göre üçünün de vücudunda kurşun yaraları var ve büyük olasılıkla bu yaralar nedeniyle hayatlarını kaybettiler. Evdeki ölümlerin koşulları soruşturuluyor; bu üç kişi Krakov'daki 6 ölünün arasında sayılmıyor.
Małopolska Valisi Krzysztof Klęczar, polisin vurarak yakaladığı saldırganın pazar sabahı itibarıyla durumunun kritik olduğunu söyledi. Kierwiński, ele alınan hipotezlerden birinin silahın aile evinden alınmış olması olduğunu, saldırganın babasının da silah ruhsatı bulunduğunu belirtti. Bakan, "İlk analiz aşırı milliyetçi görüşlere işaret ediyor, ancak bu doğrulanacak" dedi. Savunma Bakanı Władysław Kosiniak-Kamysz ise sosyal medyadaki iddiaların aksine saldırganın "hiçbir zaman Polonya ordusunda asker olmadığını ve orduyla bir bağı bulunmadığını" açıkladı.
Emniyet Genel Müdürü Marek Boroń, kimliği belirlenen dört ölüden üçünün Polonyalı kadın, birinin İngiliz vatandaşı bir erkek olduğunu açıkladı. Polonya İçişleri Bakanlığı'na göre yaralılar arasında Avusturya, Almanya, Portekiz, Rusya ve İngiltere vatandaşları da bulunuyor.
Soruşturma ve resmi tepkiler
Adalet Bakanı ve Başsavcı Waldemar Żurek, olay yerinde yedi savcının çalıştığını, saldırganın yaşadığı adreste de inceleme yapıldığını bildirdi. Savcılık sözcüsü Tomasz Waszczuk, saldırgana yöneltilecek suçlamaların henüz belirlenmediğini ve saldırgana yardım eden biri olup olmadığının araştırıldığını söyledi. Tanıkların ifadelerinin önümüzdeki günlerde alınması bekleniyor.
Başbakan Donald Tusk saldırıyı "suikast" anlamına gelen "zamach" sözcüğüyle nitelendirdi ve tüm siyasi görüşlerden politikacılara "Bu trajediyle oynamayın" çağrısı yaptı. Tusk, cumartesi gecesi Krakov'da bakanlar, bölge yönetimi ve güvenlik birimlerinin komutanlarıyla yaptığı olağanüstü toplantının ardından, "Polonya'da şimdiye kadar bu denli ağır terör vakaları yaşamadık. Bu acımasız saldırıyı böyle adlandırmak gerekiyor" dedi. Savunma Bakanı Kosiniak-Kamysz de olayı "Krakov'da yaşayanlara ve turistlere yönelik bir terör eylemi" olarak tanımladı.
Tusk, saldırganı durduran kıdemli polis memurları Jakub Kulik ve Artur Morański'yi "gerçek kahramanlar" olarak nitelendirerek iki polisin muhtemelen pek çok hayat kurtardığını söyledi. Polonya Polisi ve Adalet Bakanı Żurek, hastanede hayatta kalma mücadelesi veren Kulik için kan bağışı çağrısı yaptı; Genelkurmay Başkanı Orgeneral Wiesław Kukuła da askerleri kan vermeye çağırdı. Vali Klęczar, iki polisin durumunun ağır olmakla birlikte bir önceki akşama göre daha iyi olduğunu söyledi.
Ulusal yas
Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki'nin imzaladığı kararnameyle Polonya'da 8 ve 9 Kasım'da ulusal yas ilan edildi. Krakov Belediye Başkanı Łukasz Gibała da kentte 11 Kasım'a kadar yas ilan etti; belediyenin etkinlikleri iptal edildi, kamu binalarında ve toplu taşıma araçlarında bayraklar yarıya indirildi.
Gibała, saldırının yaşandığı akşam paylaştığı bu video mesajda Krakovlulara seslenerek ölenlerin yakınlarına başsağlığı diledi; halktan meydan çevresinden uzak durmasını, yalnızca resmi kaynaklara güvenmesini, yalan haberleri ve olay yerinden görüntüleri yaymamasını istedi. Olay yerine ilk ulaşan zabıta ekiplerine, saldırganı "kahramanca ve hayatları pahasına" durduran polislere ve kaçan insanlara kapılarını açan kent sakinlerine teşekkür eden Gibała, "Şiddet, gururlu, misafirperver ve açık bir kent olduğumuz gerçeğini değiştirmeyecek. Meydan yeniden hepimizin olacak" dedi.
Pazar sabahı meydanın bir bölümü yeniden açılırken saldırı noktalarına ilk mumlar bırakıldı. Polis sözcüsü Katarzyna Cisło, olay yeri incelemesinin sürdüğünü ancak "kenti felç edemeyeceklerini" söyledi. Krakov'u her yıl yaklaşık 15 milyon turist ziyaret ediyor ve bunların büyük bölümü Ana Pazar Meydanı'ndan geçiyor. Polonya'da toplu silahlı saldırılar nadir görülüyor.
Kapak: Beata Zawrzel/AP. Fotoğraflar: Getty Images, Donald Tusk/X. Videolar: sosyal medya / ConflictTR, Łukasz Gibała/X
