COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, TBMM ile Parlamentolar Arası Birlik (PAB) iş birliğinde Antalya'da düzenlenen COP31 Parlamenter Toplantısı'nda dünyanın dört bir yanından gelen parlamenterlere seslendi. Kurum, "Antalya'dan ayrıldıktan sonra bu konferansın gerçek sınavı başlayacak" diyerek iklim hedeflerinin kanunlara, bütçelere ve yatırımlara dönüşmesi çağrısında bulundu.
TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş'un ev sahipliğinde yapılan ve 55 ülkeden heyetlerin katılımı beklenen toplantıda konuşan Kurum, parlamentoları sürecin kilit ortağı olarak tanımladı: "Bir iklim hedefinin gerçek karşılığı sonunda bir ülkede çıkarılan kanunda, ayrılan bütçede, yapılan yatırımda, güçlendirilen şehirde görülür. İşte parlamentoların ağırlığı tam burada ortaya çıkıyor."
Konuşmasının bu bölümünde Kurum, konferans bittiğinde parlamentoların önüne gelecek işleri tek tek sıraladı: "COP31 sonuçlandığında hepimizin önüne çok somut dosyalar gelecek. Enerji yatırımları için kanunlar hazırlanacak. Şehirlerin dayanıklılığı için bütçeler görüşülecek. Su, ulaşım, atık yönetimi ve sanayi dönüşümü için yeni kararlar alınacak." Kurum, asıl sınavın Antalya'da alınan kararların ülkelerde hayata geçirilmesiyle başlayacağını vurguladı.
"Diyalog, uzlaşı, aksiyon"
Türkiye'nin COP31 başkanlığını diyalog, uzlaşı ve aksiyon olmak üzere üç temel üzerine kurduğunu hatırlatan Kurum, ülkelerin kalkınma yolları, enerji sistemleri ve finansmana erişim imkanlarının birbirinden farklı olduğuna dikkat çekti. "Bir ada devletinin önceliği başka olabilir, kuraklığın ağırlaştığı bir ülkenin ihtiyacı başka olabilir, sanayisini büyütmeye çalışan bir ülke meseleye başka bir yerden bakabilir. Bütün bu farklılıkları yok sayarak ortak bir gelecek kuramayız" dedi.
Mevlana'nın "insanlar aynı yoldan yürümeyebilir, fakat aynı hayırda, aynı iyilikte, aynı maksat etrafında buluşabilir" sözünü hatırlatan Kurum, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderler zirvesindeki adil geçiş çağrısının da bu anlayışa dayandığını söyledi. "Biz uygulama COP'u derken bunu kastediyoruz. Antalya'da konuşulanların konferans salonlarında kalmasını istemiyoruz" ifadesini kullandı.
"Meclisimiz güçlü bir hukuki yol açtı"
Kurum, Türkiye'nin iklimde attığı adımların arkasında TBMM'nin açtığı hukuki yolun bulunduğunu belirtti. Meclis'in 2021'de Paris Anlaşması'nın onaylanmasını uygun bulduğunu, 2025'te ise Türkiye'nin ilk İklim Kanunu'nu kabul ettiğini anlatan Kurum, kanunla emisyon azaltımından uyuma, emisyon ticaret sisteminden adil geçişe kadar geniş bir alanın hukuki çerçeveye kavuştuğunu söyledi. "Gazi Meclisimiz iklim hedeflerini bir temenni alanından çıkarıp devletin planlama ve uygulama düzeninin parçası haline getirdi" dedi.
Meclis'in kurduğu hukuki zemini sahadaki uygulamayla güçlendirdiklerini ifade eden Kurum, sözü enerjideki dönüşüme getirdi.
Bu kısa bölümde Kurum, Türkiye'nin enerji hedeflerini açıkladı: "Enerjide büyük bir dönüşüm yürütüyoruz. Yenilenebilir kaynakların elektrik kurulu gücümüz içindeki payı yüzde 63 seviyesine ulaştı. Milli Enerji 2040 vizyonumuzda güneş ve rüzgârda 175 gigavat kurulu güç hedefimiz var."
Deprem bölgesinden dirençli şehirlere
"Şehirler konusunda da çok ağır bir imtihan verdik" diyen Kurum, 6 Şubat depremlerinde 11 ilin ve 14 milyon vatandaşın etkilendiğini, 108 bin kilometrekarelik alanın birçok Avrupa ülkesinden büyük olduğunu hatırlattı. Kurum, devletin tüm kurumlarıyla bölgede iki yıl gibi kısa bir sürede 455 bin konut, köy evi ve iş yerini tamamladığını söyledi.
Videoda Kurum, deprem bölgesindeki yeniden inşanın şehircilik anlayışına kattığı tecrübeyi anlatıyor. Konutlarla birlikte altyapının, okulun, hastanenin, meydanın ve sosyal hayatın birlikte planlandığını belirten Kurum, "Bir şehrin direnci tek tek binaların sağlamlığından çok daha geniş bir meseledir. Suyun akması, enerjinin devam etmesi, ulaşımın çalışması, kamu hizmetlerinin kriz anında ayakta kalması gerekir" dedi. Kurum ayrıca Emine Erdoğan'ın himayesinde başlayan Sıfır Atık çalışmalarının uluslararası alana taşındığını hatırlattı.
Kurtulmuş: Yükümlülüklerden kaçınmak kabul edilemez
Toplantının ev sahibi TBMM Başkanı Kurtulmuş da yaptığı konuşmada, "Hiçbir ülkenin başta Paris İklim Şartı olmak üzere hiçbir uluslararası yükümlülükten kaçınması kabul edilemez" dedi. Toplantı, Antalya'da 9-20 Kasım tarihlerinde düzenlenen COP31'in ikinci haftasının ilk gününde, iklim taahhütlerinin ulusal yasama süreçlerine nasıl yansıyacağını ele aldı.
Kapak fotoğrafı: TBMM. Videolar: A Haber, TRT Haber. Kaynaklar: AA, TBMM, TRT Haber, Türkiye Gazetesi.