İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, İspanya'nın Ceuta kentinde yaşanan yoğun göçmen akınının ardından, Avrupa Birliği (AB) dışında yasa dışı göçmenlerin geri gönderilmesi için merkezler kurulmasını önerdi. İlk merkezlerin 2027 yılında faaliyete geçmesi planlanıyor.
Meloni'nin girişimi, Salı günü uzaktan gerçekleştirilecek AB İçişleri Konseyi toplantısının ana gündem maddelerinden biri olacak. İtalya'yı toplantıda İçişleri Bakanı Matteo Piantedosi temsil edecek.
Roma yönetimi, bu yıl sonuna kadar üçüncü ülkelerle anlaşmalar imzalayarak, İtalya'nın Arnavutluk ile yaptığı modele benzer şekilde, ancak finansmanı AB bütçesinden karşılanacak merkezleri 2027'de devreye sokmayı hedefliyor.
Genişleyen Destek
İtalya'nın önerisine Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen'in yanı sıra Avusturya, Hollanda ve Almanya da güçlü destek veriyor. Daha önce 22 AB ülkesi, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa'ya gönderdikleri mektupta, yasa dışı göçe karşı yeni mekanizmaların değerlendirilmesini talep etmişti.
Afrika ülkeleri arasında en ileri aşamadaki müzakereler Ruanda ve Uganda ile yürütülüyor. Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis de benzer merkezlerin kurulması çağrısında bulunarak, Meloni gibi 2027'yi işaret etti.
Arnavutluk Modeli ve Hukuki Engeller
İtalya, daha önce Arnavutluk ile yaptığı anlaşma kapsamında, sığınma başvurularının değerlendirilmesi, göçmenlerin tutulması ve sınır dışı edilmesi için yurt dışında masrafları kendisine ait ve kendi yargı yetkisi altında merkezler kurmuştu. Ancak İtalyan mahkemeleri, göçmenlerin bu merkezlerde tutulmasını defalarca engelleyerek onları İtalya'ya geri göndermiş ve güvenli ülke vatandaşları için hızlandırılmış sınır prosedürlerine itiraz etmişti.
İtalyan basınına göre, Ekim 2024 ile Ocak 2025 arasında Arnavutluk'a nakledilen 73 kişinin tamamı mahkeme kararlarıyla İtalya'ya döndü. Mayıs 2025'ten Temmuz 2026 ortasına kadar süren ikinci aşamada ise Arnavutluk'taki merkezlere 685 kişi transfer edildi, ancak bunların yüzde 15'inden azı geri gönderilebildi. Yalnızca 2025 yılında Gjader'deki bir merkezin maliyeti yaklaşık 50 milyon avro olarak hesaplandı.
Ceuta'da Göç Krizi
Temmuz ayı sonunda, Kuzey Afrika'da Fas sınırında yer alan İspanyol özerk şehri Ceuta, kitlesel göçmen girişiyle karşı karşıya kaldı. İspanya, bölgeye ek polis, jandarma ve askeri birlikler sevk etti. Yetkililer, 31 Temmuz'da nüfusu yaklaşık 85 bin olan kente bir günde 60 bin kişinin girdiğini açıkladı.
