Bakan Bayraktar, Bakü'de düzenlenen 5. Azerbaycan-Türkiye Enerji Forumu'nda iki ülke arasındaki enerji işbirliğine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ilişkinin sıradan bir komşuluk veya ticari ortaklık ilişkisiyle sınırlı olmadığını belirten Bayraktar, forumu ortak geleceğin tasarlandığı ve stratejik vizyonun somut projelere dönüştürüldüğü bir platform olarak nitelendirdi.
Bayraktar, enerji alanındaki ortaklığın doğal gaz ve petrolün yanı sıra madencilik, yenilenebilir enerji, enerji verimliliği, elektrik piyasaları ile iletim ve dağıtım alanlarını da kapsadığını söyledi. Hidrokarbon sahalarındaki ortaklıklar ve Azerbaycan enerji kaynaklarının Türkiye üzerinden bölgesel ve küresel piyasalara taşınmasını sağlayan boru hatlarının işbirliğinin önemli örnekleri olduğunu ifade etti.
Elektrik bağlantısında fizibilite çalışmaları sürüyor
Küresel enerji sektörünün giderek elektrik merkezli hale geldiğini belirten Bayraktar, enerji üretiminin yanı sıra üretilen elektriğin güvenli, sürdürülebilir, hızlı ve verimli biçimde tüketicilere ulaştırılmasının önem kazandığını söyledi. Güçlü ve birbirine bağlı elektrik sistemlerinin arz güvenliğini desteklediğini ve yenilenebilir enerjinin sisteme entegrasyonunu kolaylaştırdığını kaydetti.
Bayraktar, Türkiye-Azerbaycan (Nahçıvan) İnterkonneksiyon Projesi kapsamındaki ilk çalışmaların tamamlandığını açıkladı. İlgili kurumların teknik değerlendirmeleri sonucunda en uygulanabilir seçeneğin belirlendiğini belirten Bayraktar, sistem işletmecilerinin yürüttüğü ilave fizibilite çalışmalarının tamamlanmasıyla projenin teknik açıdan daha da olgunlaşacağını ifade etti.
Projenin uygulama aşamasına geçilmesi için güçlü bir zemin oluştuğunu dile getiren Bayraktar, elektrik bağlantılarında önemli bir ivme yakalandığını söyledi. İnterkonneksiyonları yalnızca iki elektrik sistemi arasındaki bağlantı olarak görmediklerini belirten Bayraktar, bu projeleri ülkelerin enerji sistemlerini birbirine yaklaştıran stratejik işbirliği alanları olarak değerlendirdi.
Yeşil elektrik koridoru için hükümetlerarası anlaşma hedefi
Bayraktar, Türkiye, Azerbaycan, Gürcistan ve Bulgaristan'ı bir araya getiren Yeşil Elektrik İletimi ve Ticareti Projesi'ni de bölgesel ölçekte önemli bir girişim olarak tanımladı. Projeyi "Elektriğin TANAP'ı" olarak nitelendiren Bayraktar, çalışmanın karşılıklı faydaya dayalı uzun vadeli bölgesel enerji işbirliğinin temelini oluşturduğunu söyledi.
Bayraktar, projenin mümkün olan en kısa sürede bir sonraki aşamaya taşınmasını istediklerini belirtti. COP31'in Antalya'da düzenleneceği süreçte projeyle ilgili önemli bir imza aşamasına ulaşmayı ve hükümetlerarası bir anlaşmayla çalışmayı ilerletmeyi hedeflediklerini açıkladı.
Türkiye'nin altyapısı ve stratejik konumuyla bölgenin önemli enerji merkezlerinden biri olduğunu belirten Bayraktar, interkonneksiyon ve yeni projelerle bölgesel enerji altyapısını çeşitlendirdiklerini söyledi. Bu çalışmaların Türkiye ve Azerbaycan'ın yanı sıra özellikle Avrupa'nın enerji arz güvenliğine katkı sağladığını ifade etti.
Azerbaycan'dan Türkiye'ye 130 milyar metreküp gaz taşındı
Azerbaycan Enerji Bakanı Perviz Şahbazov, iki ülke arasındaki enerji işbirliğinin son yıllarda önemli sonuçlar verdiğini söyledi. Azerbaycan'dan Türkiye'ye ve Türkiye üzerinden uluslararası pazarlara petrol ve doğal gaz altyapısıyla bugüne kadar 561 milyon ton petrol ile 196 milyar metreküp gaz tedarik edildiğini belirten Şahbazov, Türkiye'ye taşınan Azerbaycan gazının 130 milyar metreküpe ulaştığını, bunun 40 milyar metreküpünün TANAP üzerinden sağlandığını açıkladı.
Şahbazov, bu yılın ilk 8 ayında Türkiye'ye 6,2 milyar metreküp, Türkiye üzerinden Avrupa ülkelerine 7,5 milyar metreküp ve Suriye'ye 1 milyar metreküp Azerbaycan gazı tedarik edildiğini bildirdi.
Nahçıvan ile Türkiye arasında Zengezur koridoru üzerinden elektrik bağlantısı kurulmasının öngörüldüğünü belirten Şahbazov, projenin yalnızca iki ülke arasında yeni bir elektrik hattı olmayacağını söyledi. Şahbazov, bu bağlantının Hazar'ın iki kıyısındaki Türk devletlerinin enerji sistemlerini birbirine bağlayarak Orta Asya-Azerbaycan-Türkiye enerji köprüsüne dönüşebileceğini ifade etti.
Yeşil enerji koridorlarında 2032 hedefi
Şahbazov, Azerbaycan-Gürcistan-Türkiye-Bulgaristan Yeşil Enerji Koridoru için teknik-ekonomik fizibilite ve ortak girişim oluşturulmasına yönelik çalışmaların sürdüğünü söyledi. Hazar-Karadeniz-Avrupa Yeşil Enerji Koridoru'nun 2032'den itibaren aşamalı olarak işletmeye alınmasının planlandığını belirten Şahbazov, Türkiye'nin bu projede yer almasını enerji ortaklığının doğal sonucu olarak değerlendirdi.
Türk şirketlerinin Azerbaycan'ın yeşil enerji projelerine katılımının arttığını belirten Şahbazov, enerji dönüşümünde yapay zeka ve dijitalleşmenin de iki ülke arasındaki işbirliğinin yeni öncelikli alanlarından biri olması gerektiğini söyledi. Azerbaycan'ın COP31 kapsamında, Bakü'de düzenlenen COP29 deneyimiyle Türkiye'ye destek vermeye hazır olduğunu sözlerine ekledi.