Filipinler’in güneyinde meydana gelen 7,8 büyüklüğündeki deprem, bir gün sonra da arama kurtarma çalışmalarını sürdürttü. Enkaz halindeki binalarda kimsenin içeride kalıp kalmadığı kontrol edilirken, can kaybının en az 37 olduğu, 32 binden fazla kişinin de yerinden edildiği açıklandı.
Deprem, Pazartesi sabahı Mindanao açıklarında, denizde ve 33 kilometre derinlikte meydana geldi. Sarangani eyaleti yakınlarındaki sarsıntı, ülkenin son yarım yüzyılda yaşadığı en güçlü depremlerden biri olarak kayda geçti.
Resmî kayıtlara göre güney eyaletlerinde kayıp olarak bildirilen kişi sayısı dörde düştü. Ancak Sivil Savunma Ofisi, çok sayıda çöken ve ağır hasar alan yapının ayrıntılı biçimde incelenmesi gerektiğini, içeride mahsur kalan ya da hayatını kaybeden başka kişiler olabileceğini bildirdi.
Tahliye edilenlerin çoğu, deprem sonrası tsunami ihtimalinden çekindi. Filipinler’de gelgit seviyesinin 1,4 metreye kadar çıkan dalgalar ölçüldü, ancak bildirilen tek tsunami hasarı kıyıdaki kazık evlerden altısında görüldü. Daha küçük dalgalar Endonezya ve Palau kıyılarına ulaşırken, Güney Japonya’da da etkiler hissedildi.
Yıkımın en ağır hissedildiği yerlerden biri, 700 binden fazla nüfusa sahip General Santos oldu. Balıkçılık ve özellikle ton balığı ticaretiyle bilinen kentte, çöken binalar ve düşen molozlar nedeniyle en az 13 kişi yaşamını yitirdi.
Sarangani eyaletinde en az 18 kişi öldü. Sivil savunma yetkilisi Rafaelito Alejandro, Glan kasabasında bir heyelanın dağ yamacındaki evleri gömdüğünü ve ölümlerin büyük bölümünün bu olayda gerçekleştiğini açıkladı.
South Cotabato, Davao Occidental ve Balut Adası’nda da can kayıpları bildirildi. İlk hasar değerlendirmesine göre yaklaşık 2 bin 500 ev ile 117 devlet binası ve tesis zarar gördü.
General Santos Uluslararası Havalimanı ikinci gününde de kapalı kaldı. İnsani yardım uçuşları dışındaki 63 iç hat seferi iptal edildi. Depremden etkilenen bölgelerde yaklaşık 6 bin kamu okulu binasının da dersler başlamadan önce kontrol edilmesi gerekiyor.
Deprem, ülke genelinde yaz tatilinin ardından derslerin başladığı ilk güne denk geldi. Yaralananların önemli bölümünü, sabah bayrak töreni için toplanan öğrenciler oluşturdu.
Yetkililer, çatlak oluşan binaların artçı sarsıntılar nedeniyle çökebileceği uyarısında bulundu. Sivil Savunma Ofisi yetkilisi Alejandro, okulların hasar kontrolü tamamlanmadan hemen açılmayacağını söyledi.
Filipinler Volkanoloji ve Sismoloji Enstitüsü, sarsıntının Cotabato Çukuru’ndaki hareketlenme sonucu oluştuğunu ve 1976’da aynı bölgede meydana gelen 8,1 büyüklüğündeki depremin ardından görülen en güçlü sarsıntı olduğunu bildirdi. O depremin ardından oluşan tsunami dalgaları birkaç kasaba ve ili vurmuş, yaklaşık 8 bin kişi hayatını kaybetmişti.
Kuruma göre 1990’daki 7,8 büyüklüğündeki başka bir deprem de ülkenin kuzeyinde binin üzerinde can kaybına, binlerce yaralanmaya ve büyük hasara yol açmıştı.
Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr., arama-kurtarma çalışmaları, yardım paketlerinin dağıtımı ve köprü, yol ile diğer altyapıdaki hasarın incelenmesi için savunma ve afet yönetimi yetkililerini Manila’dan bölgeye yönlendirdi. ABD, Fransa, Japonya ve Yeni Zelanda da Manila ile eşgüdüm içinde destek vermeye hazır olduklarını duyurdu.
Pasifik Ateş Çemberi üzerinde yer alan Filipinler, sık sık deprem ve volkanik hareketlilikle karşı karşıya kalıyor. Ülke ayrıca her yıl ortalama 20 tayfun ve tropik fırtınadan etkileniyor.