New York Times’ın yayımladığı yeni bulgular, İsrail ordusunun Güney Lübnan’da yerleşim alanlarının üzerinde fosforlu mühimmat kullandığını ortaya koydu. Bu iddialar, sivillerin güvenliği ve uluslararası insancıl hukuk açısından yeniden tartışma başlattı.
İnsan hakları kuruluşları, fosforlu mühimmatın Lübnan’daki bazı yerleşimlerde yasa dışı biçimde kullanıldığını ve bunun evlerde, araçlarda ve tarım alanlarında yangınlara yol açtığını belirtiyor. Kuruluşlar, sorumlular hakkında soruşturma açılması ve hesap sorulması çağrısında bulunuyor.
Yüksek riskli kullanım iddiası
Haberde, fosforlu mühimmatın özellikle Güney Lübnan’daki kalabalık bölgelerin üzerinde görüldüğü aktarılıyor. Uzmanların incelediği görüntülerin, havada patlayan ve beyaz duman bulutları çıkaran mühimmatla uyumlu olduğu ifade ediliyor.
İnsan Hakları İzleme Örgütü, 3 Mart 2024’te Yuhmur eş-Şakif’te İsrail ordusunun topçu ateşiyle fosforlu mühimmat kullandığını ileri sürdü. Örgüt, sekiz fotoğrafı doğruladığını ve bunların yerini eşleştirdiğini, görüntülerde mühimmatın yerleşim alanı üzerinde patladığını ve itfaiye ekiplerinin en az iki ev ile bir araçtaki yangınlara müdahale ettiğini açıkladı.
Uluslararası hukuk vurgusu
Haberde, havada patlayan fosforlu mühimmatın yerleşim alanlarında kullanılmasının uluslararası hukuk bakımından yasadışı ve ayrım gözetmeyen bir kullanım olarak değerlendirildiği kaydediliyor. Bu tür mühimmatın, sivil kayıpları azaltmak için gerekli tüm önlemleri alma yükümlülüğünü karşılamadığı belirtiliyor.
Fosforlu mühimmatın temas ettiği alanlarda ağır yanıklara yol açabildiği, dumanının solunmasının solunum sorunları ve göz hasarı oluşturabildiği aktarılıyor. Maddenin toprak ve suda uzun süre etkisini sürdürebileceğine de dikkat çekiliyor.
Çağrılar ve beklentiler
İnsan hakları örgütleri, İsrail’e silah sağlayan ülkelerden askeri yardımları durdurmalarını ve sorumluluğu bulunduğu ileri sürülen kişilere yaptırım uygulamalarını istedi. Lübnan makamlarına da yerel soruşturma başlatma ve Uluslararası Ceza Mahkemesi sürecine katılma çağrısı yapıldı.
Haberde ayrıca, İsrail’in fosforlu mühimmat kullanımının silahların kullanımını sınırlayan daha güçlü uluslararası kurallara ihtiyaç olduğunu yeniden gündeme getirdiği vurgulanıyor. Dünya Sağlık Örgütü’nün değerlendirmesine göre de bu madde, ciltle temas ettiğinde derin yanıklara, solunduğunda ise ciddi solunum ve göz hasarına neden olabiliyor.
