Norveç ile Danimarka arasındaki boğazda, yaklaşık 250 yıllık olduğu değerlendirilen bir ticaret gemisi 2 bin fit derinlikte dik halde bulundu. Geminin taşıdığı Çin porseleni, keşfi Kuzey Avrupa arkeolojisinde sıra dışı bir örnek haline getirdi.
Buluntuyu late 2025'te sualtı çalışması yapan Norveçli saat ustası ve ticari dalış işletmesi yöneten Espen Saastad fark etti. Saastad, bulguyu Norveç makamlarına bildirdi ve bu yılın mayıs ayında Norveç Deniz Müzesi ekibiyle birlikte ön incelemeye katıldı.
İncelemenin sonuçları 1 Haziran'da yayımlandı. Uzmanlar, geminin açık denizde bu kadar iyi korunmuş olmasının, batığı araştırmak için nadir bir fırsat sunduğunu söylüyor.
Geminin kimliği ve taşıdığı yük
İki direkli olduğu belirtilen gemi, uzunluğu 70 feeti aşan tipik bir 18. Yüzyıl ortası ticaret teknesi görünümünde. Yapılan incelemede, üzerinde 1722'ye kadar faaliyet gösteren bir Alman üreticiye ait damga bulunan tuğla da bulundu ve bu ayrıntı geminin tarihlenmesine katkı sağladı.
Batıkta mavi-beyaz Çin porseleni kaseler ve fincanların yanı sıra şamdanlar, kadehler, tekstil ürünleri ve çay, otlar ile ilaç içerdiği düşünülen sandıklar da çıkarıldı. Bu yük, dönemin Kuzey Avrupa'sında Çin mallarının nasıl değerli ve statü simgesi haline geldiğini de gösteriyor.
Deniz arkeologları için yeni bir dönem
Proje için 2,9 milyon Norveç kronu bütçe ayrıldı. Çalışmanın, Norveç arkeolojisi için yeni bir dönemin kapısını araladığı belirtiliyor.
Norveç Kültürel Miras Kurumu Başkanı Hanna Geiran, keşfin boyutunu görünce şaşkınlığını gizleyemediğini söyledi ve geminin geçmişi hakkında daha fazla şey öğrenmeyi beklediğini ifade etti.
Norveç Kültür Tarihi Müzesi Direktörü Nina Refseth ise kıyı açıklarında bulunan batıkların çoğunun hasarlı ya da yağmalanmış olduğunu, bu batığın ise araştırmacılara olağanüstü iyi korunmuş bir zaman kapsülü sunduğunu vurguladı.
Uzmanlar, geminin nereye gidip nereden geldiğinin ve nasıl battığının ise hâlâ bilinmediğini belirtiyor. Ancak elde edilen parçalar ve 3D modelleme çalışması, batığın tarihine ilişkin soruların önümüzdeki dönemde daha net yanıtlanmasını sağlayabilir.
Buluntunun tamamının ilerleyen süreçte Oslo'daki Norveç Deniz Müzesi'nde sergilenmesi planlanıyor.
