ABD ile İran arasındaki çatışmaların yeniden başlaması, enerji arzına ilişkin endişeleri artırarak petrol fiyatlarını 90 dolar seviyesinin üzerine taşıdı. Jeopolitik risklerdeki yükseliş, yatırımcıların riskli varlıklardan uzaklaşmasına ve küresel borsalarda satış baskısının artmasına neden oldu.
Aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 3,6 artışla 91,5 dolar seviyesinde seyretti. ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik yeni saldırı tehdidinde bulunması ve Hürmüz Boğazı'ndan enerji akışında uzun süreli aksama yaşanabileceği endişesi, fiyatlardaki yükselişte etkili oldu.
Trump, İran'ın Ürdün'deki ABD hava üslerini balistik füzelerle hedef almasının ardından saldırılara karşılık vereceklerini açıkladı. Rusya'nın dizel ihracat yasağını 30 Eylül'e kadar uzatması da rafine yakıt tedarikine ilişkin kaygıları artırdı.
Faiz artışı beklentisi güçlendi
Petrol fiyatlarındaki artışın enflasyonist baskıları artırabileceği endişesi, ABD Merkez Bankasının ekim ayında faiz artıracağı yönündeki beklentileri güçlendirdi. Para piyasalarındaki fiyatlamalarda ekim ayındaki faiz artışı büyük ölçüde beklenirken, ABD'de açıklanacak tarım dışı istihdam verisinin güçlü gelmesi durumunda bu beklentinin daha da kuvvetlenebileceği değerlendirildi.
ABD Merkez Bankası yetkililerinden gelen açıklamalar da piyasaların faiz beklentilerini etkiledi. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, G20 Maliye Bakanları ve Merkez Bankası Başkanları Toplantısında, G20'deki ilk önceliklerinin ekonomik büyüme olduğunu söyledi.
Fed Başkanı Kevin Warsh, büyüme oturumunda enflasyon ile büyümenin bir tercih meselesi olduğunu belirterek ABD'de ekonomik büyümenin güçlenmiş göründüğünü ifade etti. Warsh, sermaye harcamaları ve verimlilik konularındaki soruları ele alacaklarını söyledi.
Bankacılık oturumunda da konuşan Warsh, ABD'deki kredi veren kuruluşların geniş yelpazesine ve finansal piyasaların derinliğine dikkati çekti. Güvenli, sağlam ve rekabetçi bir bankacılık sisteminin önemini vurgulayan Warsh, reform odaklı kalmaya devam edeceklerini söyledi.
Tahvil faizleri yükseldi
Petrol fiyatlarındaki yükseliş ve faiz artırımı beklentileriyle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,79'a çıkarak Ocak 2025'ten bu yana en yüksek seviyeyi gördü. Dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 99,5 seviyesinde işlem görürken altının ons fiyatı yüzde 0,5 düşüşle 4 bin 430 dolara geriledi.
New York borsası geriledi
New York borsasında jeopolitik gerilimlerin piyasalar üzerindeki baskısı nedeniyle haftanın ilk işlem günü düşüşle tamamlandı. Dow Jones endeksi yüzde 0,7, S&P 500 endeksi yüzde 0,33 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,12 değer kaybetti.
ABD'de endeks vadeli kontratlar ise yeni güne karışık bir seyirle başladı.
Avrupa piyasalarında satış baskısı
Avrupa borsaları, tahvil piyasalarındaki satış baskısı ve İran kaynaklı jeopolitik gerilimlerin enflasyon endişelerini artırmasıyla haftanın ilk işlem gününü düşüşle kapattı. Almanya'nın 10 yıllık tahvil faizi, aşırı sağın yükselişine ilişkin endişelerle yüzde 3,32'ye çıkarak 15 yılın en yüksek seviyesine ulaştı.
Londra borsasında resmi tatil nedeniyle işlem yapılmadı. Avrupa genelinde artan finansman maliyetleri özellikle gayrimenkul ve teknoloji hisselerinde satış baskısı oluşturdu.
Almanya'da ağustos ayına ilişkin tüketici fiyat endeksi aylık yüzde 0,2, yıllık yüzde 2,9 arttı. Veri, beklentilerin hafif üzerinde gerçekleşti.
Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,79, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 1,17 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,01 geriledi. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar da güne negatif başladı.
Asya borsalarında satış ağırlıklı seyir
Asya piyasalarında jeopolitik riskler, yükselen petrol fiyatları ve tahvil faizlerindeki artışın etkisiyle satış ağırlıklı bir görünüm izlendi.
Scott Bessent'in Japonya Merkez Bankasının faiz oranlarını daha agresif biçimde artırmasını istediğine ilişkin haberlerin ardından Japonya'nın 10 yıllık tahvil faizi 1996'dan bu yana ilk kez yüzde 3 seviyesine ulaştı.
Çin'de RatingDog imalat sanayi PMI endeksi ağustosta 50,9'dan 51,5'e yükseldi. Veri, imalat sanayisinde talebin sürdüğüne işaret ederken iç talebe ilişkin sorunların ve jeopolitik risklerden kaynaklanan maliyet baskılarının devam ettiği değerlendirildi.
Güney Kore'nin ihracatı da ağustosta yıllık bazda yüzde 68,7 artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Veriler, özellikle teknoloji ürünlerine yönelik küresel talebin sürdüğünü gösterdi.
Kapanışa yakın Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 0,1, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,1 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1 geriledi. Çin'de Şanghay bileşik endeksi yatay seyretti.
Borsa İstanbul düşüşle kapandı
BIST 100 endeksi, önceki işlem gününde satış ağırlıklı bir seyir izleyerek günü yüzde 2,10 değer kaybıyla 14. 334,06 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasasında BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat da yüzde 1,2 geriledi.
Dolar/TL önceki günü yatay seyirle 48,2560 seviyesinden tamamlarken, bankalararası piyasanın açılışında 48,2770 seviyesinden işlem gördü.
Yurt içinde imalat sanayi Satın Alma Yöneticileri Endeksi verisi, yurt dışında ise ABD'de JOLTS açık iş sayısı, küresel imalat sanayi PMI verileri ve Avro Bölgesi enflasyonu takip edilecek. Teknik değerlendirmelerde BIST 100 endeksi için 14. 200 ve 14. 100 puan destek, 14. 400 ve 14. 500 puan direnç seviyeleri olarak öne çıktı.
Takip edilecek veriler
- 10. 00'da Türkiye'nin ağustos ayı imalat sanayi PMI verisi
- 10. 55'te Almanya'nın ağustos ayı imalat sanayi PMI verisi
- 11. 00'de Avro Bölgesi'nin ağustos ayı imalat sanayi PMI verisi
- 11. 30'da İngiltere'nin ağustos ayı imalat sanayi PMI verisi
- 12. 00'de Avro Bölgesi'nin ağustos ayı tüketici fiyat endeksi ve temmuz ayı işsizlik oranı
- 16. 45'te ABD'nin ağustos ayı imalat sanayi PMI verisi
- 17. 00'de ABD'nin ağustos ayı ISM imalat sanayi PMI ve temmuz ayı JOLTS açık iş sayısı
