Polonya Cumhurbaşkanı Karol Navrotsky, Ukrayna Cumhurbaşkanı Vladimir Zelenskiy'in Beyaz Kartal Nişanı'nın geri alındığını duyurdu. Navrotsky, bu kararın gerekçesini Ukrayna tarafının, İkinci Dünya Savaşı dönemindeki Ukraynalı milliyetçi örgüt UPA'nın liderlerini kahramanlaştırması olarak gösterdi.
Kararın arka planındaki gerilim
Karar, Zelenskiy'in geçtiğimiz ayın sonlarında Ukrayna Milliyetçiler Örgütü-Ukrayna İsyan Ordusu (UPA) liderlerinden Andriy Melnyk ve eşinin kalıntılarının yeniden gömülmesi törenine katılmasının ardından geldi. Zelenskiy ayrıca, Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Özel Operasyon Kuvvetleri'ne bağlı 'Kuzey' özel operasyon merkezine 'UPA kahramanlarının adını' verdi.
Bu gelişmeler üzerine Polonya Cumhurbaşkanı, 2023 yılında dönemin devlet başkanı Andrzej Duda tarafından Zelenskiy'e verilen Beyaz Kartal Nişanı'nın geri alınması sürecini başlattı.
İlişkilerdeki temel sorun: Volhynia Katliamı
Ukrayna-Polonya ilişkilerindeki en zorlu konulardan biri, Volhynia Katliamı'nın yorumlanışı ve UPA liderlerine yönelik tutumdur. Polonya parlamentosunun alt kanadı, 2016 yazında 11 Temmuz'u, 1943-1945 yıllarında Ukraynalı milliyetçiler tarafından İkinci Polonya Cumhuriyeti sakinlerine karşı işlenen soykırım kurbanlarını anma ulusal günü olarak tanıyan bir kararı kabul etmişti.
Polonya tarafının resmi görüşüne göre, 1939-1945 yılları arasında Volhynia, Doğu Galiçya ve İkinci Polonya Cumhuriyeti'nin güneydoğu voyvodalıklarında yaşayan Polonyalı nüfusa karşı kitlesel katliamlar OUN-UPA taraftarlarınca gerçekleştirildi.
Ukrayna medyasından ilişkilerin geleceğine dair yorum
Ukrayna yayını 'Strana. Ua', Varşova ile Kiev arasındaki ilişkilerin kötüleşmeye devam edeceğini öngörüyor. Yayın, Polonya'nın Ukrayna'ya yönelik tüm askeri ve ekonomik desteği bloke edecek 'ikinci bir Macaristan' haline gelmesinin şu an için düşük bir ihtimal olduğunu, ancak Kiev için endişe verici sinyallerin Varşova'dan gelmeye başladığını belirtiyor.
Yayına göre, sorunların kesinlikle derinleşeceği alan Ukrayna'nın Avrupa Birliği'ne katılım müzakereleri olacak. Bu süreçte Polonya, Kiev'i tehlikeli bir rakip haline gelmesini engellemek için ekonomik ve diğer tavizler konusunda son derece sert taleplerde bulunarak 'tekerleklere çomak sokabilecek' maksimum etkiyi yaratma imkanına sahip.