- BIST10012.151-%0,94
- DOLAR49,22%0,00
- EURO55,21+%0,28
- GRAM ALTIN6.637,09-%0,52
- FAİZ%37,00-1,00
- BİTCOİN83.014-%0,79
- 12 Ekim 202619°
- BIST10012.151-%0,94
- DOLAR49,22%0,00
- EURO55,21+%0,28
- GRAM ALTIN6.637,09-%0,52
- FAİZ%37,00-1,00
- BİTCOİN83.014-%0,79
- 12 Ekim 202619°
Arabulucular İran ve ABD arasında Hürmüz anlaşması için çalışıyor
Arabulucular, Hürmüz Boğazı'nda deniz ulaşımının yeniden başlaması ve ABD'nin İran'a yönelik ablukasının sona ermesi için kapsamlı bir anlaşma taslağı üzerinde çalışıyor. Taslakta yaptırımların kaldırılması, geçiş ücretinden vazgeçilmesi ve İran'ın nükleer programına ilişkin bazı tavizler vermesi öngörülüyor.
Arabulucular, İran ve ABD arasında Hürmüz Boğazı'nda deniz ulaşımının yeniden başlamasını hedefleyen kapsamlı bir anlaşma üzerinde çalışıyor. Görüşmelerde boğazın yeniden açılması, ABD'nin İran'a yönelik ablukasının sona erdirilmesi ve yaptırımların kaldırılması başlıkları ele alınıyor.
Taslak anlaşmaya göre Hürmüz Boğazı'nın, İran ile Umman arasındaki ikili görüşmeler doğrultusunda yeniden ulaşıma açılması hedefleniyor. İran'ın talep ettiği geçiş ücretinden vazgeçilmesi de planın unsurları arasında yer alıyor.
ABD'nin öneriye ilişkin tutumu
ABD Başkanı Donald Trump, Washington'ın İran limanlarına yönelik ablukayı kaldırması, dondurulan varlıkları serbest bırakması ve petrol yaptırımlarından feragat etmesi karşılığında boğazın bir hafta içinde açılmasını öngören Tahran teklifini reddettiğini açıkladı.
Buna rağmen ABD'nin öneriyi resmi olarak reddetmediği ve Trump'ın kamuoyuna yansıyan açıklamalarının müzakere taktiği olabileceği değerlendiriliyor. Beyaz Saray ise konuya ilişkin yorum talebine yanıt vermedi.
New York'taki temaslarını sürdüren İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, arabuluculardan haber beklediğini söyledi. Süreçte Katar arabuluculuk yürütüyor.
Nükleer program başlığı
ABD, anlaşma kapsamında İran'dan nükleer programına ilişkin tavizler bekliyor. Bu beklentiler arasında nükleer müfettişlerin İran'a girişine izin verilmesi de bulunuyor.
İran ve ABD'nin Haziran 2026'da imzaladığı, ancak birkaç gün içinde çöken mutabakat zaptında nükleer dosyanın 60 günlük takvim içinde ele alınması öngörülüyordu. Yeni teklifin bu çerçeveye benzediği, temel farkın ise sürecin daha hızlı işletilmesi olduğu ifade ediliyor.
Yetkililer, görüşmelerde her iki taraftan da olumlu sinyaller geldiğini, hafta sonunda sınırlı bir ilerleme sağlandığını ve arabulucuların tarafların tutumlarını yumuşatmaya çalıştığını belirtti.
Ekonomik baskı ve bölgesel çatışmalar
İran ve ABD, süreç devam ederken ekonomik baskıyla karşı karşıya bulunuyor. İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki gemilere yönelik saldırıları nedeniyle ABD yüksek petrol fiyatlarıyla mücadele ederken, Tahran yönetimi deniz ablukası ve petrol satışlarını kısıtlayan ABD yaptırımlarının baskısını yaşıyor.
Küresel gösterge kabul edilen Brent ham petrolün varil fiyatı 108 doların üzerinde seyrediyor. Tarafların karşılıklı yıpratma stratejisi izlediği bölgede, İran'ın ABD askeri unsurlarını hedef alan füze ve insansız hava aracı saldırıları bölgesel gerilimi sürdürüyor.
Görüşülen anlaşma teklifinin Lübnan dahil tüm cephelerde çatışmaların durdurulmasını hedeflediği aktarılıyor. Yemen'deki İran destekli Husilerin Kızıldeniz'in güney geçişi olan Babulmendeb Boğazı'nda konuşlanmasıyla açılan yeni cephe de küresel piyasalar üzerindeki baskıyı artırıyor.
İran, Husilerin kendi talepleri doğrultusunda hareket ettiğini ve Suudi Arabistan'la yaşadıkları çatışmaların ABD-İran geriliminden bağımsız olduğunu savunuyor. Bununla birlikte Tahran'ın Husiler ile Suudi Arabistan arasında uzlaşma sağlanması için arabuluculuk yapmaya istekli olduğu belirtiliyor.
İran'ın yedi maddelik önerisi
İran heyeti, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kapsamında bulunduğu ABD'de, Katar'ın arabuluculuğunda Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için Washington'a yedi şart sundu.
Trump, İran'ın şartlarını kabul etmediklerini açıkladı. ABD Başkanı, İran'ın boğazı açmak için anlaşma yapmak istediğini ve ABD'li müzakerecilerin İran'la daha fazla görüşme yapmasını beklediğini söyledi.
Arakçi ise yedi maddelik planı makul olarak nitelendirdi ve teklifin gerekçesiz biçimde reddedilmesi halinde sorumluluğun ABD'ye ait olacağını savundu.
The Turkiye Times'ten Haberdar Olun
Özel haberler, gelişmeler ve duyurular hakkında bilgi almak için abone olun. Sizi bilgilendireceğiz.
Kaydolarak Gizlilik Politikamızı kabul etmiş olursunuz
