Rusya ile Türkiye arasında Ukrayna’ya yapılması gündemde olan silah transferi nedeniyle dikkat çekici bir diplomatik gelişme yaşandı. Rusya Dışişleri Bakanlığı, ABD Kongresi’ne yansıyan Türkiye’den Ukrayna’ya olası silah transferlerine ilişkin Ankara ve Washington’dan açıklama talep etti.
Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, 15 Ağustos’ta yaptığı açıklamada, Moskova’nın ABD Kongresi’nde ortaya çıkan bilgiler üzerine harekete geçtiğini belirtti.
Interfax’ın aktardığına göre Zaharova, Rusya Dışişleri Bakanlığı’nın konuyla ilgili olarak hem Washington’dan hem de Ankara’dan açıklama istediğini söyledi.
Gündemde on binlerce mühimmat bulunuyor
Tartışmanın arkasında Türkiye’nin envanterinde uzun süredir bulunan ABD bağlantılı silah ve mühimmatların Ukrayna’ya yeniden transfer edilmesine ilişkin süreç bulunuyor.
Human Rights Watch’ın (HRW) 11 Ağustos’ta yayımladığı bilgilere göre Türkiye, ABD’den Ukrayna’ya on binlerce misket mühimmatlı roket, füze ve topçu mühimmatının yeniden transfer edilmesi için izin talep etti.
HRW, söz konusu mühimmatların Türkiye’nin envanterinde onlarca yıldır bulunduğunu ve toplamda 10 milyondan fazla patlayıcı alt mühimmat içerdiğini belirtiyor. Kuruluşa göre mühimmatların bir bölümü, 1987’de başlayan ABD lisansları kapsamında Türkiye’de de üretilmişti.
Bu nedenle konu yalnızca Türkiye-Ukrayna arasındaki olası bir savunma transferinden ibaret değil. Silahların ABD menşeli veya ABD lisanslarıyla bağlantılı olması nedeniyle Washington’ın onayı da sürecin önemli parçalarından biri.
Moskova gelişmeye tepki gösterdi
Rusya Dışişleri Bakanlığı ise söz konusu olası transferlerin ardından Ankara ve Washington’dan doğrudan açıklama istedi.
Zaharova, olası sevkiyatın Rusya’nın Ukrayna’daki askeri operasyonlarının genel seyrini ciddi biçimde değiştiremeyeceğini savundu. Ancak Moskova’nın konuyu diplomatik kanallardan hem Türkiye hem de ABD nezdinde gündeme getirmesi, meselenin Rusya-Türkiye ilişkileri açısından da yakından takip edildiğini ortaya koydu.
Türkiye’den 16 Ağustos’ta ilk yanıt
Konuyla ilgili en yeni gelişme ise 16 Ağustos 2026’da Ankara’dan geldi.
Rus basınında, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yönetiminden bir kaynağa dayandırılan haberde, Türk tarafının Rusya’nın söz konusu açıklama talebinden haberdar olmadığı belirtildi.
Kaynak, Rusya’nın silah transferi planlarına ilişkin Ankara’ya yaptığı belirtilen başvuruyla ilgili soruya, böyle bir talepten bilgilerinin olmadığı yönünde yanıt verdi. Cumhurbaşkanlığı temsilcisinin Türkiye’nin olası silah transferine ilişkin pozisyonu hakkındaki ilave sorulara ise yanıt vermediği aktarıldı.
Böylece Moskova’nın 15 Ağustos’taki açıklamasının ardından tartışma 16 Ağustos’ta Ankara’nın ilk değerlendirmesiyle yeni bir boyut kazandı.
Türkiye-Rusya ilişkileri açısından kritik dosya
Gelişme, Ankara’nın Rusya-Ukrayna savaşı boyunca izlediği denge politikası nedeniyle ayrıca önem taşıyor.
Türkiye bir yandan Ukrayna ile savunma alanındaki ilişkilerini sürdürüyor, diğer yandan Rusya ile diplomatik ve ekonomik kanalları açık tutuyor. Ankara aynı zamanda Karadeniz’de çatışmaların azaltılması için Rusya ve Ukrayna’ya çağrıda bulunuyor.
Son olarak Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın Karadeniz’de askeri faaliyetlere ilişkin moratoryum önerisi de Moskova’nın gündemine gelmişti. Rusya Dışişleri Bakanlığı, Türkiye’yi “önemli bir bölgesel aktör ve Karadeniz’de komşu” olarak tanımlarken, Ankara’dan bu konuda henüz resmi bir teklif almadığını açıklamıştı.
Ukrayna’ya Türkiye üzerinden veya Türkiye’nin envanterinden yapılabilecek yeni bir büyük ölçekli silah transferi bu nedenle Ankara-Moskova ilişkilerinde hassas bir başlık haline gelebilir.
Şimdi gözler, Rusya’nın açıklama talebine Ankara ve Washington’dan resmi diplomatik kanallar üzerinden nasıl bir yanıt verileceğine ve tartışılan silah transferinin gerçekleşip gerçekleşmeyeceğine çevrilmiş durumda.
