İsrail'de dün yapılan genel seçimlerde sandıkların kapanmasının ardından açıklanan sandık çıkış anketleri, Başbakan Binyamin Netanyahu liderliğindeki blokun Knesset'teki çoğunluğunu kaybettiğini gösterdi. 2022 seçimlerinde 64 sandalye kazanan ve Gazze'deki savaşı yürüten koalisyon 50 sandalyeye geriledi. Eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot liderliğindeki muhalefet bloku ise Kan, Kanal 12 ve Kanal 13 anketlerinde öne geçti, ancak hükümet kurmak için gereken 61 sandalyeye ulaşamadı.
Kanallara göre sandık çıkış anketleri
- Kan (devlet televizyonu): Eisenkot bloku 53, Netanyahu bloku 50, Arap partileri 17; Likud 25, Yashar 21;
- Kanal 13: Eisenkot bloku 53, Netanyahu bloku 50, Arap partileri 17; Likud 25, Yashar 23;
- Kanal 12: Eisenkot bloku 52, Netanyahu bloku 50, Arap partileri 18; Likud 24, Yashar 22;
- i24: Eisenkot bloku 49, Netanyahu bloku 55, Arap partileri 16;
- Kanal 14 (Netanyahu'ya yakın): Eisenkot bloku 43, Netanyahu bloku 60, Arap partileri 17.
Likud tek başına en büyük parti olmayı sürdürse de 2022'de kazandığı 32 sandalyeden 24-25 sandalyeye düştü. Seçime katılım, saat 20.00 itibarıyla yüzde 74,3 ile 1988'den bu yana aynı saatte görülen en yüksek seviyeye çıktı. 2022 seçimlerinde katılım yüzde 70,6 olmuştu.
Muhalefetten "ağır yenilgi" yorumu
Eisenkot, sonuçların Netanyahu'ya ve "7 Ekim hükümetine" duyulan güvensizliğin ifadesi olduğunu söyledi ve mevcut hükümetin yerine hızla bir "Siyonist hükümet" kurmak için çalışacağını açıkladı. Yashar destekçileri ise seçim merkezinde "Bibi evine" sloganları attı.
Muhalefet lideri Yair Lapid, Netanyahu'nun "ağır bir yenilgiye" uğradığını söyledi. Demokratlar lideri Yair Golan da "Halk sözünü söyledi, Netanyahu hükümetini görevden aldı. İsrail'de gerçek bir değişim hükümeti kurmak için tarihi bir fırsat yakaladık ve bundan vazgeçmeye niyetimiz yok" ifadelerini kullandı.
Netanyahu'nun son saat telaşı
Seçimin son saatlerinde Kanal 12 muhabiri Amit Segal, Netanyahu'nun Haredi kesimden bir isimle yaptığı telefon görüşmesinin kaydını yayımladı. Kayıtta Netanyahu, Haredilerin neden sandığa gitmediğini sorarak "Delirdiler mi? Burada sol bir hükümet mi istiyorlar?" diyor. Karşısındaki isim ise askerlik konusunda dört yıldır verilen sözlerin tutulmadığını ve Haredilerin "sözünü tutacak birinin olduğuna inanmadığını" söylüyor. Netanyahu, "Bir buçuk saatte onlara nasıl güvence vereyim?" diye karşılık veriyor.
Netanyahu gün boyunca Arap seçmenleri hedef alarak "Mansur Abbas ve Ahmed Tibi hükümeti" uyarısında bulunmuş, seçimin "çalınmaya çalışıldığını" da öne sürmüştü.
Arap partilerinden rekor
Ortak Liste ve Birleşik Arap Listesi'nin toplamda 17-18 sandalye kazanması bekleniyor. Bu, Knesset tarihinde Arap partilerinin ulaştığı en yüksek sayı. Arap yerleşimlerinde gün boyunca uzun kuyruklar oluştu. Kanal 12'nin yayınladığı görüntülerde bir Arap parti yöneticisi, destekçilerine hitaben Netanyahu, Ben Gvir ve Smotriç'in "aşırı sağ hükümetini" evine göndermek için mücadele ettiklerini, bu hükümetin "kan hükümeti" olduğunu söyledi ve 1967 sınırlarında bir Filistin devleti temelinde adil barış çağrısı yaptı.
Öte yandan işgal altındaki Doğu Kudüs'te yaşayan yaklaşık 391 bin Filistinli, İsrail tarafından vatandaş sayılmadığı için seçimde oy kullanamadı.
Sırada ne var?
Kesin sonuçların önümüzdeki günlerde Merkez Seçim Komitesi tarafından açıklanması bekleniyor. Ardından Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, partilerle görüşerek hükümeti kurma görevini bir isme verecek. Koalisyon görüşmeleri sürdüğü sürece Netanyahu'nun geçici hükümetin başında kalması mümkün.
