Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve ABD Başkanı Donald Trump, Çin'in Şenjen kentinde tarihteki ilk üçlü zirvede bir araya geldi. Liderler TSİ 11.30 sularında "Çin-Rusya-ABD Şenjen Zirvesi" yazılı panonun önünde fotoğraf çektirdikten sonra Qilin Şanzhuang konutunda yuvarlak masa etrafında yerini aldı.
Şi masanın ortasında, Putin sağında, Trump solunda oturdu. Her lidere beşer üst düzey yetkili eşlik etti, liderler birbirlerini simultane çeviriyle dinledi.
Şi: Büyük güçler barış içinde olursa dünya huzurlu olur
Şi, görüşmenin ana konusunun dünya barışını korumak ve büyük güçler arasında stratejik istikrarı desteklemek olduğunu söyledi. "Büyük güçler barış içinde yaşarsa dünyada huzur olur, birbirine düşman olurlarsa dünya kaosa sürüklenir" diyen Şi, üç ülkenin İkinci Dünya Savaşı'nda birlikte savaşıp büyük bir zafer kazandığını hatırlattı.
Putin: Uluslararası barıştan ortak sorumluyuz
Putin, üç ülkenin İkinci Dünya Savaşı'nın galipleri olduğunu belirterek "Uluslararası barış ve güvenliğin korunmasında ortak bir sorumluluğumuz var" dedi. Rus lider, ülkelerin bölgesel çatışmaların çözümünde, "elbette Ukrayna'daki çatışma da dahil" pek çok ortak çıkarı bulunduğunu söyledi.
Putin ayrıca uluslararası hukuk sistemini korumanın ve güçlendirmenin üç ülkenin görevi olduğunu, terörle mücadelede ortak çıkarları bulunduğunu vurguladı ve gıda güvenliğinin de ele alınmasını önerdi.
Trump: Gerçekten tarih yazıyoruz
Trump, Rusya ve Çin liderleriyle görüşmenin kendisi için onur olduğunu söyledi ve "Gerçekten tarih yazıyoruz" dedi. Geçmişteki liderlerin anlaşmazlık yaşadıkları ülkelerle konuşmaktan kaçındığını, kendilerinin ise tersini düşündüklerini belirtti.
Nükleer silahların yayılmasına karşı iş birliğinin hayati olduğunu vurgulayan Trump, "Bunu İran'da yapıyoruz" dedi. Trump, zirvede Ukrayna'da barışçıl çözümün de ele alınacağını söyledi.
Kremlin'in yayımladığı tutanağa göre Şi, tarihteki ilk üçlü zirveyi "gerçek bir dönüm noktası" olarak nitelendirdi ve dünyada hâlâ 60'tan fazla yerel çatışmanın sürdüğünü hatırlattı. Şi, "Önde gelen güçler ve BM Güvenlik Konseyi daimi üyeleri olarak üç ülkemiz iyi bir örnek olmalı" dedi. Putin ise BM'nin kurucuları olarak uluslararası hukuk sistemini koruma görevinin kendilerine düştüğünü belirtti. Putin, ekonomik bağların, gıda ve enerji güvenliğinin, uluslararası terör ve sınır ötesi organize suçla mücadelenin de ele alınmasını önerdi. Basına açık bölüm 10 dakikadan fazla sürdü.
Şi ayrıca üç ülkeye Soğuk Savaş zihniyetini bırakma çağrısı yaptı ve büyük güçlerin birbirlerinin kırmızı çizgilerine dokunmaması gerektiğini söyledi. Şi'ye göre Çin, Rusya ve ABD birbirini değiştiremez, büyük güçler arasında iş birliği artık bir seçenek değil zorunluluk. Şi, küresel enerji güvenliğinin ciddi sınavlarla karşı karşıya olduğunu da belirtti. Rus heyetinde Lavrov, Uşakov, Savunma Bakanı Andrey Belousov ve Dmitriyev yer alıyor.
Güncelleme: TASS'ın bildirdiğine göre üçlü zirve TSİ 12.58 sularında sona erdi. Görüşme yaklaşık bir buçuk saat sürdü.
Açılış konuşmalarının ardından liderler kapalı oturuma geçti. Kremlin, zirvenin bir saati geçmeyeceğini ve ortak bir açıklama üzerinde çalışıldığını açıklamıştı.
Fotoğraf: RIA Novosti. Videolar: Havuz görüntüleri.