Yeni değerlendirilmiş uydu görüntüleri, İsrail saldırılarının Lübnan’ın güneyindeki kıyı kenti Sayda’da geniş bir yıkım bıraktığını gösterdi. Görseller, zorla yerinden etme çağrılarının ardından kentte yerleşim alanlarının ve sivil yapıların sistemli biçimde düzleştirildiğine işaret ediyor.
Uydu verilerinin 4 Ocak ile 4 Haziran 2026 arasında karşılaştırılması, çok katlı konut bloklarının moloz yığınlarına dönüştüğünü ortaya koydu. Görüntülerde, farklı mahallelerde buldozerle yıkım ve arazi düzleştirme izleri dikkat çekti.
Antik kent ve koruma alanı da hedef oldu
Sayda, yaklaşık 5 bin yıllık geçmişiyle bilinen tarihi bir liman kenti. Kent, İsrail’in askeri tırmanışıyla birlikte 10 kilometre derinliğinde bir güvenlik şeridinin yakınında kaldı ve yerleşimcilerin bu askeri alana dönmesi yasaklandı.
Uydu görüntüleri, hava saldırılarının Sayda arkeolojik alanına sadece birkaç metre mesafedeki yapılara isabet ettiğini gösterdi. Bu bölge 1984’ten bu yana UNESCO Dünya Mirası listesinde yer alıyor ve Kasım 2024’te kültürel varlıkların korunmasına ilişkin 1954 Lahey Sözleşmesi kapsamında artırılmış koruma statüsü almıştı.
Lübnan Kültür Bakanlığı saldırıları sert biçimde kınadı ve antik kentin yaklaşık 5 bin yıllık insanlık tarihini korumanın uluslararası hukukun gereği olduğunu vurguladı. Bakanlık, bu mirasın korunmasının yalnızca Lübnan’ın sorumluluğu olmadığını, küresel bir yükümlülük taşıdığını belirtti.
Hastane, okul ve kamplarda hasar
Ulusal Haber Ajansı, İsrail savaş uçaklarının Sayda’daki Lübnan İslam Üniversitesi’nin hemen çevresini vurduğunu ve yapısal hasar oluştuğunu bildirdi. Saldırıda üniversite yakınındaki sivil araçlar da zarar gördü.
Yıkım, Filistinli mültecilerin yaşadığı el-Buss kampına da uzandı. Uydu görüntüleri, UNRWA tarafından tanınan kamptaki bazı binaların yıkıldığını ve yakındaki bir kamu lisesinde ağır hasar oluştuğunu doğruladı.
Sayda bölgesinde yaklaşık 246 bin Filistinli mülteci 12 resmi kampta yaşıyor. Kentteki Rashidieh, el-Buss ve Burj Shemali kamplarında toplam 28 bin kişi bulunuyor; UNRWA yetkilileri, bu üç kamptaki nüfusun üçte birinin bombardıman nedeniyle bölgeden ayrıldığını söyledi.
Sayda’nın kalıcı nüfusunun yaklaşık 60 bin olduğu, bunun içinde tarihi eski kentte yaşayan yaklaşık 10 bin kişinin de bulunduğu aktarıldı. Son uyarıların ardından kent nüfusunun yaklaşık yüzde 8’inin 48 saat içinde kuzeye göç ettiği, daha önce yerinden edilenlerin de yeniden yola çıktığı belirtildi.
Lübnan’ın güneyinde can kaybı sürüyor
Lübnan’ın güneyindeki sivil savunma birimleri, Çarşamba günü Sayda bölgesindeki Tayr Debba kasabasına düzenlenen son saldırılarda en az altı kişinin öldüğünü bildirdi. Bu gelişme, bir gün önce de güney Lübnan’da ABD aracılı ateşkese rağmen 20 kişinin öldüğü ve onlarca kişinin yaralandığı saldırıların ardından geldi.
2 Mart’tan bu yana süren askeri harekâtta 3 bin 600’den fazla kişinin öldüğü, yaklaşık 1,2 milyon kişinin de yerinden edildiği bilgisi paylaşıldı. Haberde, yıkımın 2006 savaşındaki tabloyu andırdığı; mahallelerin düzleştirilmesi, sivil kayıplar ve kitlesel göçün yeniden öne çıktığı vurgulandı.
Gazze’deki savaşta da çok büyük yıkım yaşandığı, yaklaşık 73 bin kişinin öldürüldüğü ve yapıların yüzde 80’inin zarar gördüğü hatırlatıldı. Sayda’daki tablo, bölgesel çatışmanın tarihî miras alanları, eğitim kurumları ve mülteci kampları üzerindeki baskısını bir kez daha görünür kıldı.
