Bugün her gün açtığınız WhatsApp'ın arkasında, çocukluğunu suyu bile olmayan bir evde geçiren bir göçmenin hikâyesi var. Jan Koum, Sovyet rejimi altında, devletin telefonları dinlediği korkusuyla büyüdü; bir gün dünyanın en çok kullanılan mesajlaşma uygulamasını kuracak ve onu reddeden şirkete 19 milyar dolara satacaktı.
1976'da Kiev yakınlarında, Yahudi bir ailede dünyaya geldi. Ev mütevazıydı; sıcak su yoktu, mahremiyet bir lükstü. 1992'de, 16 yaşındayken annesi ve büyükannesiyle birlikte Amerika'ya, Kaliforniya'daki Mountain View'a göç etti. Babası onlara katılmayı planlıyordu ama hiç gelemedi. İlk yıllar zordu: annesi temizlikçilik yaptı, aile devlet yardımına ve gıda yardımı (food stamps) kuyruklarına kaldı.
Reddedilen başvurudan dünya devine
Koum, ödünç aldığı ikinci el kılavuzlarla kendi kendine bilgisayar ağlarını öğrendi. Ernst & Young'da güvenlik test uzmanı olarak çalışırken Yahoo'ya geçti ve burada ileride ortağı olacak Brian Acton'la tanıştı. Dokuz yıl birlikte çalıştıktan sonra ikisi de istifa etti, bir yıl Güney Amerika'yı gezdi. İkisi de Facebook'a iş başvurusu yaptı — ve ikisi de reddedildi.
2009'da Koum bir iPhone aldı ve App Store'un yepyeni bir sektör doğuracağını gördü. Doğum gününde WhatsApp Inc.'i kurdu. Uygulama başta ilgi görmedi; ama Apple'ın anlık bildirim özelliğiyle birlikte hızla yayıldı. Reklamsız, sade ve mahremiyete saygılı bir mesajlaşma deneyimi sundu — ki bu ilkeler, ileride her şeyin merkezinde olacaktı.
Dönüm Noktaları
• 1976'da Kiev yakınlarında, suyu olmayan bir evde doğdu.
• 16 yaşında annesiyle ABD'ye göç etti; gıda yardımıyla geçindiler.
• Kendi kendine programlama öğrendi; Yahoo'da çalıştı.
• Facebook'a yaptığı iş başvurusu reddedildi.
• 2009'da WhatsApp'ı kurdu; reklamsız ve sade tuttu.
• 2014'te Facebook WhatsApp'ı ~19 milyar dolara satın aldı.
Sosyal yardım ofisinin kapısında imzalanan dev anlaşma
2014'te Facebook, WhatsApp'ı yaklaşık 19 milyar dolara satın aldı, internet tarihinin en büyük satın almalarından biri. Koum, anlaşmayı imzalamak için sembolik bir yer seçti: çocukken annesiyle gıda yardımı kuyruğunda bekledikleri sosyal yardım ofisinin kapısı. Bir zamanlar yardım için sıraya girdiği yerde, milyarder oldu.
"Tek bir şey yaparım ve onu iyi yaparım." Koum'un bu sözü, WhatsApp'ın sadeliğinin de sırrıydı.
2018'de Koum, reklam ve veri gizliliği konusundaki anlaşmazlıklar nedeniyle WhatsApp'tan ve Facebook yönetim kurulundan ayrıldı; kurduğu uygulamanın ilkelerinden taviz vermek istemedi. Bugün serveti yaklaşık 16,8 milyar dolar; WhatsApp ise 180'den fazla ülkede 3 milyardan fazla insanı birbirine bağlıyor.
