ABD Başkanı Donald Trump, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile Beyaz Saray'daki Oval Ofis'te bir araya geldi. Görüşmede Trump, Avrupa ülkelerinin ABD-İsrail'in İran'a yönelik savaşına destek vermemesinden duyduğu rahatsızlığı yineledi.
"Bu konuda hiç yardıma ihtiyacımız yoktu. Onları kelimenin tam anlamıyla ilk haftada yerle bir ettik" diyen Trump, yine de Avrupalı müttefiklerin yardım teklifinde bulunmasının iyi olacağını ifade etti.
Rutte'dan savunma harcamaları vurgusu
Görüşmenin başında Rutte, NATO üyelerinin artan savunma harcamalarını gösteren bir dizi grafik sundu. Ayrıca ABD'nin İran'a yönelik saldırılarını överek, Trump'ı "özgür dünyanın lideri" olarak nitelendirdi.
Rutte, "İran'ın elde etmekte olduğu nükleer kapasite bölge ve tüm dünya için tehdit oluşturacaktı. Bu ülke kaos ve terörizm ihraç ediyor" ifadelerini kullandı.
Üslerin rolü ve 'münferit vakalar' tartışması
NATO Genel Sekreteri, Avrupalı müttefiklerin savaşa başka şekillerde katkıda bulunduğunu savundu. Savaşın altı haftasında dört ila beş bin ABD uçağının Avrupa'daki üslerden havalandığına dikkat çeken Rutte, "Genel olarak konuşursak, Avrupalı müttefikleriniz yanınızdaydı" dedi.
Trump'ın hayal kırıklığını anladığını belirten Rutte, bunların "münferit vakalar" olduğunu ve NATO ittifakını temsil etmediğini öne sürdü. Trump ise bu argümandan etkilenmiş görünmedi.
Ankara zirvesi öncesi kritik görüşme
Rutte'nin Oval Ofis ziyareti, NATO'nun 7 Temmuz'da Türkiye'nin başkenti Ankara'da yapacağı yıllık zirveden yaklaşık iki hafta önce gerçekleşti. Rutte'nin Trump'a sempatiyle yaklaştığı bilinirken, eleştirmenler bu ziyareti ABD başkanını yatıştırma girişimi olarak değerlendiriyor.
Trump görüşmede Rutte'yi "harika bir adam, harika bir lider, harika bir genel sekreter" olarak övdü ve "Bu pozisyonda başka biri olsaydı, dürüst olmak gerekirse bugün toplantı bile yapmazdık" diye ekledi.
Hürmüz Boğazı ve ateşkes müzakereleri
ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta başlattığı saldırılar binlerce İranlı sivilin ölümüne ve milyonlarcasının yerinden edilmesine yol açtı. Savaşın başlangıcından bu yana İran, kıyılarından geçen Hürmüz Boğazı'ndaki trafiği durdurmuştu. 17 Haziran'da imzalanan geçici ateşkes mutabakatıyla İran boğazdaki ablukayı kaldırdı.
Trump, Mart ayında abluka tam güçle devam ederken NATO müttefiklerine ordularını su yolunu korumaya göndermeleri çağrısında bulunmuş, aksi takdirde "NATO'nun geleceği için çok kötü olacağı" uyarısı yapmıştı. Hiçbir NATO müttefiki çatışmaya askeri güç tahsis etmedi.