ABD Başkanı Donald Trump, Orta Doğu’da barış anlaşması için yürütülen müzakerelerin son aşamaya geldiğini söyledi. Trump, İran ile İsrail’in çatışmaları durdurmasının ardından anlaşmanın kısa sürede sonuçlanabileceğini savundu.
Trump, iki tarafın kendisi aracılığıyla çatışmayı bırakma konusunda uzlaştığını belirterek görüşmelerin "çok iyi" bir anlaşmaya doğru ilerlediğini ifade etti. Sürecin günler içinde tamamlanabileceğini, bunun iki ya da üç gün sürebileceğini söyledi.
Ancak diplomasi hâlâ kırılgan görünümünü koruyor. Ateşkes 8 Nisan’dan bu yana yürürlükte olmasına rağmen taraflar arasında karşılıklı saldırılar yaşanmaya devam etti.
İran ile İsrail arasında gerilim sürüyor
İran, anlaşmanın kapsamına Lübnan’ın da dahil edilmesini istediğini daha önce birkaç kez dile getirdi. Tahran, pazar günü İsrail’e füze fırlattı ve bu saldırının ardından İsrail karşılık verdi.
İran daha sonra bir salvo daha gönderdi ve kısa süre sonra askeri faaliyetlerini durdurduğunu açıkladı. Bunun ardından İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, o cephedeki ateşin kontrol altına alındığını söyledi.
İran, İsrail’in Lübnan’daki saldırılarını sürdürmesi halinde yeniden karşılık vereceğini de bildirdi. Netanyahu ise İran’ın saldırıları yeniden başlatması halinde İsrail’in tam güçle karşılık vereceği uyarısında bulundu.
Washington, Tel Aviv ve Tahran hattında mesajlar
Trump, daha önce de İran ile bir anlaşmanın yakın olduğunu söylemişti. Ancak görüşmelerin sık sık yavaşladığı, buna karşın tarafların zaman zaman ateş açmayı sürdürdüğü görüldü.
İsrail cephesi ise ülkenin kendini savunma hakkı olduğunu vurguladı. Netanyahu, televizyon konuşmasında Trump’a bu tutumu açıkça ilettiğini söyledi.
Axios’un aktardığına göre İsrail, İran’a yönelik büyük çaplı yeni bir saldırı dalgası hazırlığındaydı. Trump’ın Netanyahu’yu doğrudan arayarak geri adım atması yönünde uyardığı da bildirildi.
Trump, verdiği bir röportajda Netanyahu’ya "Dikkatli olsan iyi olur, yoksa çok yakında kendi başına kalırsın" dediğini aktardı. Bu çıkış, Washington ile Tel Aviv arasındaki görüş ayrılıklarının da yeniden konuşulmasına yol açtı.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance de iki ülkenin ortak çıkarları bulunduğunu, ancak her konuda aynı çizgide olmadıklarını söyledi. Vance, bazı dosyalarda çıkarların ayrışabildiğini belirtti.
Çatışmanın bölgesel etkisi devam ediyor
İsrail ordusu, İran’ın neredeyse 30 füze fırlattığını, buna karşılık İran’daki askeri hedeflerin vurulduğunu açıkladı. Her iki tarafta da can kaybı bildirilmedi.
Buna rağmen güney Lübnan’da saldırılar sürdü. Lübnan Sağlık Bakanlığı, pazartesi günü İsrail saldırılarında en az 14 kişinin öldüğünü bildirdi.
İsrail ordusu ise güney Lübnan’da faaliyet gösteren birliklerine doğru mermi atıldığını, bazı saldırıların önlendiğini, bir merminin ise askerlerin yakınına düştüğünü ve can kaybı olmadığını duyurdu. Aynı gün Yemen kaynaklı "şüpheli bir hava hedefinin" de engellendiği bildirildi.
Tahran’da ise pazartesi günü görece sakin bir hava hakimdi. Kafelerin terasları doluydu, trafik haftaiçi için normalden daha hafifti ve bazı akaryakıt istasyonlarında kuyruklar oluştu.
Bir muhasebeci olan 41 yaşındaki Maryam, kentte belirsizlik ve kafa karışıklığı hissi olduğunu söyledi. Tel Aviv’de de sirenler çalınca siviller yeniden sığınaklara yöneldi.
30 yaşındaki Jonathan Ariel, çatışmanın kısa sürmesini umduğunu, ancak önceki kez de bunun kısa süreceğini düşünüp sonucun uzadığını anlattı.
İran medyası ayrıca Tahran’daki uluslararası havalimanının yeniden açıldığını bildirdi. Havalimanının, Suudi Arabistan’dan gelen hacı uçuşlarını kabul etmeye başladığı aktarıldı.
Çatışma, Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan taşımacılığı da ciddi biçimde sarstı. Washington’un İran limanlarına yönelik blokajı sürerken, petrol fiyatları önceki gün yüzde 5’in üzerinde yükseldikten sonra salı günü geriledi.
