İngiliz savunma şirketi BAE Systems, Türkiye için üretilen ilk Eurofighter Typhoon savaş uçağının ön gövde montajına başlandığını açıkladı. Şirketin hava sistemleri birimi BAE Systems Air, 5 Kasım'da X hesabından yaptığı paylaşımda çalışmaların İngiltere'nin kuzeyindeki tesisinde sürdüğünü bildirdi. Şirket, bu aşamanın Türkiye'yi programın onuncu kullanıcısı yapan sözleşmenin imzalanmasından tam bir yıl sonra geldiğini vurguladı.
Açıklamaya göre üretim yalnızca İngiltere ile sınırlı değil. Typhoon'un ortak ülkelerinde ana parçaların imalatı eş zamanlı ilerliyor. Türkiye'ye teslim edilecek ilk uçağın orta gövdesi, Airbus Defence and Space tarafından Almanya'daki tesiste üretiliyor. Eurofighter konsorsiyumunda BAE Systems, Airbus ve İtalyan Leonardo yer alıyor; ortak ülkeler ise İngiltere, Almanya, İtalya ve İspanya.
"Türk müşterimize verdiğimiz sözü yerine getiriyoruz"
BAE Systems'in Türkiye'den sorumlu Başkan Yardımcısı Dave Ward, gelinen noktayı teslimat taahhütleriyle ilişkilendirdi. Ward, "Bu, program için heyecan verici bir an ve Avrupa savunma sanayisinin Türk müşterimize verdiği taahhütleri yerine getirmek için yoğun şekilde çalıştığının bir göstergesi" dedi.
Ward, "Typhoon, Türkiye'nin ön hat gücünün kilit bir parçası olacak ve ülkenin NATO'nun muharip hava gücünün belkemiği konumunu daha da güçlendirecek. Bu son aşama, bunu gerçeğe dönüştürme yolunda önemli bir adım" ifadelerini kullandı. Şirket, Türk Hava Kuvvetleri temsilcilerinin kısa süre önce Lancashire'daki Samlesbury tesisini ziyaret ederek üretimin son durumunu yerinde incelediğini de paylaştı.
Samlesbury, Typhoon'un İngiltere payına düşen ana yapısal parçaların üretildiği tesis. Ön gövde, sırt yakıt tankı ve kuyruk bölümü burada imal ediliyor. Konsorsiyumdaki iş bölümüne göre her Typhoon'un üçte birinden fazlası İngiltere'de üretiliyor. Türk uçaklarının nihai montajı ise yine Lancashire'daki Warton tesisinde yapılacak.

Erdoğan ve Starmer'ın imzaladığı anlaşma
Türkiye ile İngiltere arasındaki 20 yeni üretim Eurofighter Typhoon'un tedarikine ilişkin sözleşme, 27 Ekim 2025'te Ankara'da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve İngiltere Başbakanı Keir Starmer'ın katılımıyla imzalandı. Bu adımdan önce Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ile İngiltere Savunma Bakanı John Healey, 23 Temmuz 2025'te İstanbul'daki IDEF fuarında bir mutabakat zaptına imza atmıştı.
Görüntülerde, Erdoğan ile Starmer'ın 27 Ekim 2025'te Ankara'daki törende Eurofighter anlaşmasını imzalayıp belgeleri karşılıklı değiştirdiği anlar yer alıyor; törende iki ülkenin heyetleri de hazır bulundu. Milli Savunma Bakanlığı, uçakları, görev ekipmanlarını ve mühimmatı kapsayan tedarik sözleşmesinin bedelini yaklaşık 5,4 milyar sterlin olarak açıkladı. İngiliz hükümeti ise eğitim ve destek unsurlarıyla birlikte toplam program değerinin 8 milyar sterline (yaklaşık 10,7 milyar dolar) kadar çıkabileceğini duyurdu.
İlk altı uçak 2030'da geliyor
Program kapsamında 25 Mart 2026'da Güler ile Healey arasında teknik ve lojistik destek sözleşmesi de imzalandı. Clash Report'un aktardığına göre BAE Systems'in ana yüklenici olduğu yaklaşık 2,5 milyar sterlinlik bu paket; yedek parça, onarım, eğitim, destek ekipmanı ve uçaklar hizmete girdikten sonraki teknik hizmetleri kapsıyor. Şirket, 30 Temmuz 2026'da açıkladığı yarıyıl sonuçlarında Türk uçaklarının imalatının İngiltere ve ortak ülkelerde başladığını bildirmişti.
Savunma basınına yansıyan bilgilere göre Bakan Güler'in Aralık 2025'te paylaştığı takvimde uçakların altısının 2030'da, sekizinin 2031'de, kalan altısının da 2032'de teslim edilmesi öngörülüyor. Uçakların Tranche 4 üretim standardında olacağı belirtiliyor. Güler, paketteki mühimmat arasında görüş ötesi menzilli Meteor hava-hava füzesinin de bulunduğunu açıklamıştı. Typhoon'lar, milli muharip uçak KAAN hizmete girene kadar Hava Kuvvetleri'nin gücünü taşıyacak bir köprü olarak görülüyor.

Türk pilotlar RAF Coningsby'de eğitimde
Teslimatlara hazırlık da sürüyor. Kraliyet Hava Kuvvetleri (RAF), Eylül sonunda ilk iki Türk pilotun Lincolnshire'daki RAF Coningsby üssüne ulaşarak Typhoon eğitimine başladığını duyurdu. Pilotlar, RAF'ın Typhoon dönüşüm eğitiminden sorumlu 29. Filo'da yaklaşık dokuz ay sürecek kursun ardından üç aylık öğretmen pilot eğitimi alacak. Destek anlaşması çerçevesinde İngiltere'de 10 Türk öğretmen pilot ile yaklaşık 100 bakım personelinin yetiştirilmesi planlanıyor.
Ankara, yeni uçaklar gelene kadar ortaya çıkacak ihtiyacı karşılamak için Katar'dan Typhoon tedariki üzerinde de çalışıyor. MSB Sözcüsü Tuğamiral Zeki Aktürk, 22 Ekim'deki haftalık basın toplantısında "Katar'dan Eurofighter Typhoon uçağı tedarikine yönelik çalışmalar devam etmektedir" dedi. Bakanlık, Katar tarafının taslak eğitim programını ve satış sözleşmesini hazırlayarak Türkiye'ye göndermesinin beklendiğini bildirmişti.
Kapak fotoğrafı: BAE Systems. Video: Clash Report. Fotoğraflar: Wikimedia Commons