Fransa genel grevle sarsıldı: Lyon'da araç yakıldı, polis tazyikli suyla müdahale etti

Fransa'da sendikaların çağrısıyla düzenlenen genel grev gününde yüz binlerce kişi sokaklara çıktı. İçişleri Bakanlığı gösterici sayısını 600 bin, CGT ise 1,6 milyon olarak açıkladı. Lyon'da polis eylemcilere tazyikli su ve biber gazıyla müdahale ederken lise öğrencileri pek çok kentte okulları kuşattı.

Fransa'da sendikaların ortak platformu Intersyndicale'in çağrısıyla düzenlenen genel grev gününde ülke genelinde yüz binlerce kişi sokaklara çıktı. Ücretlerin artırılması, kamu hizmetlerinin güçlendirilmesi ve eğitime daha fazla kaynak ayrılması talebiyle yapılan gösterilere işçiler, emekliler, öğretmenler, üniversite ve lise öğrencileri birlikte katıldı.

Fransa İçişleri Bakanlığı, yerel saatle 17.00 itibarıyla Paris dahil ülke genelinde yaklaşık 600 bin kişinin gösterilere katıldığını açıkladı. Grevin ana organizatörlerinden Genel İşçi Konfederasyonu (CGT) ise katılımcı sayısının yaklaşık 1,6 milyon olduğunu, bunların 350 bininin Paris'te yürüdüğünü duyurdu.

Videoda, Lyon'da polisin göstericileri dağıtmak için tazyikli su ve biber gazı kullandığı anlar görülüyor. İçişleri Bakanlığı, Lyon'da güvenlik güçlerinin birkaç yüz kişilik radikal bir grupla karşı karşıya kaldığını, şiddetin kontrol altına alındığını ancak gerginliğin sürdüğünü bildirdi. Kentte yüzleri maskeli, siyah giyimli bazı grupların polis karşıtı sloganlar attığı gözlendi.

Lise öğrencileri okulları kuşattı

Grev günü, haftalardır süren lise ve üniversite öğrencilerinin kuşatma eylemleriyle birleşti. Paris'te Panthéon-Assas Üniversitesi ile Victor Hugo, Sophie Germain, Claude Monet, Hélène Boucher ve Simone Weil liselerinin girişleri kapatıldı. Honoré de Balzac Lisesi önünde polis biber gazı kullanırken Rivoli Caddesi'nde öğrencilere copla müdahale edildi.

Fransa'daki gösterilerde lise öğrencilerinin taşıdığı "Liseler grevde" pankartı

Toulouse yakınlarındaki Tournefeuille'de bir liseye atılan havai fişekler nedeniyle yangın çıktı, öğrenciler ve personel tahliye edildi. İçişleri Bakanlığı yangında okulun öğrenci işleri bürosunun yandığını açıkladı. Milli Eğitim Bakanı Edouard Geffray, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda "Bu suç teşkil eden davranışlar mutlak bir skandaldır" ifadelerini kullandı.

Bakanlık, Rennes, Toulouse, Bordeaux, Strazburg ve Paris'te liselerin yakınında şiddet olayları yaşandığını, Rennes'de polislere metal bocce topları, Pau ve Orléans'ta ise çeşitli cisimler fırlatıldığını bildirdi. Bakanlığın paylaşımında, "Gösteri yapmak bir haktır, ancak başkalarını tehlikeye atmak ve mala zarar vermek kabul edilemez" denildi. Lise Sendikaları Birliği 1000'den fazla lisenin kuşatıldığını ya da kapatıldığını öne sürerken Milli Eğitim Bakanlığı bu sayıyı 81 olarak verdi.

Görüntülerde Lyon'daki protestolar sırasında ateşe verilen bir aracın alevler içinde kaldığı anlar yer alıyor. Kentte çöp konteynerleri de ateşe verildi, polis ile eylemciler arasındaki arbede gün boyu aralıklarla sürdü. Bordeaux'da Camille Jullian ve Montaigne liseleri, Toulouse'da ise Sciences Po kuşatıldı. Lille ve Strazburg'da da eylemler eğitimi aksattı.

70 bin polis ve jandarma görevde

İçişleri Bakanı Laurent Nuñez, grev öncesinde düzenlediği basın toplantısında ülke genelinde 220'den fazla eylem beklendiğini, 70 bin polis ve jandarmanın zırhlı araçlar, dronlar ve helikopterlerle desteklenerek görevlendirileceğini açıklamıştı. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da gösterilerden bir gün önce savunma ve güvenlik toplantısı topladı.

Videoda Paris polisine ait helikopterlerin, protestolar sırasında yaşanabilecek olaylara ve yağma girişimlerine karşı kentin üzerinde devriye uçuşu yaptığı görülüyor. Paris'te bir mahkeme, polis müdürlüğünün önerdiği Cumhuriyet Meydanı ile Nation Meydanı arasındaki güzergahı onaylamıştı. Grev nedeniyle Eyfel Kulesi de ziyaretçilere kapatıldı.

Paris'teki Cumhuriyet Meydanı'nda toplanan göstericiler

Paris'teki ana yürüyüş öğleden sonra Cumhuriyet Meydanı'ndan başladı. Başlangıçta şarkıların söylendiği ve renkli gösterilerin yapıldığı yürüyüşte, yaklaşık iki saat sonra kortejin ön kısmındaki bazı gruplar polisle çatıştı, polis biber gazı kullandı. Sabah saatlerinde de lise öğrencileri çöp konteynerleriyle bazı caddeleri trafiğe kapatmıştı.

CGT: Bizi hiçbir şey durduramaz

CGT Genel Sekreteri Sophie Binet, Paris yürüyüşü öncesinde gazetecilere yaptığı açıklamada "Hükümet gösterileri engellemeye çalıştı ama gösteriler her zamankinden büyük" dedi. Binet, "Mesajımız şu: Bizi hiçbir şey durduramaz. Eylemleri bitirecek tek şey taleplerimize verilecek yanıttır. Ne kadar beklerseniz bedeli o kadar ağır olur" diye konuştu.

Sendikalar ortak açıklamalarında "Ücretler ve emekli maaşları dışında her şeyin fiyatı artıyor. Öfke çok büyük" ifadelerine yer verdi. Milli Eğitim Bakanlığı, devlet ilkokullarındaki öğretmenlerin yüzde 17,5'inin greve katılmasının beklendiğini açıkladı. Grev, nükleer santrallerdeki elektrik üretimini de düşürdü.

Videoda, polislerin bazı eylemcileri yere yatırarak gözaltına aldığı ve kalkanlarla göstericilerin üzerine yürüdüğü sert müdahale anları görülüyor. Fransız hükümeti polisin taktiklerini savunurken olası ihlallerin soruşturulacağını açıkladı. Eğitim koşullarına yönelik protestoların başladığı 17 Eylül'den bu yana yaklaşık bir buçuk ayda 8 bine yakın kişi gözaltına alındı.

Hükümetten eğitim adımları

Hükümet grev öncesinde öğrencilerin taleplerine yönelik bazı adımlar da açıkladı. Bakan Geffray, devlet ortaöğretim kurumlarında planlanan 836 kadronun kaldırılmasından vazgeçildiğini ve liselerde 500 yeni öğretmen kadrosu oluşturulacağını duyurdu. Geffray, 2027 eğitim yılından itibaren en dezavantajlı bölgelerdeki liselerin yarısında sınıf mevcudunun 28 öğrenciyle sınırlandırılacağını, 2028'den itibaren uygulamanın tüm liselere yayılacağını söyledi. Başbakan Sebastien Lecornu ise okul onarımları için yerel yönetimlere yaklaşık 4,4 milyar dolarlık kaynak ayırdı.

Gösteriler sırasında biber gazı dumanı içinde kalan eylemciler

Gösteriler siyasi arenada da yankı buldu. Aşırı sağcı Ulusal Birlik partisinin lideri Marine Le Pen, X hesabından "Sosyal kriz siyasi yanıtlar bulmalı ve bu yanıtları biz vereceğiz" paylaşımını yaptı. Paris yürüyüşüne katılan merkez sol Place Publique partisinin cumhurbaşkanı adayı Raphaël Glucksmann ise "Bu ülkenin adalete ihtiyacı var. Fransız halkını yeniden bir araya getireceğiz, kamu hizmetlerini yeniden ayağa kaldıracağız" dedi. Yürüyüşe Boyun Eğmeyen Fransa lideri Jean-Luc Mélenchon da katıldı.

Kısa videoda Lyon'daki eylemcilerin polislere boya fırlattığı anlar yer alıyor. Paris'in banliyösü Créteil'deki bir lisede personel eksikliğine karşı başlayan öğrenci eylemleri, kısa sürede ülke geneline yayılarak hayat pahalılığı ve kamu hizmetlerine yönelik daha geniş bir harekete dönüştü. Protestolar, 17 Ekim'deki yağma ve kargaşa olaylarının ardından Cumhurbaşkanı Macron'un yönetimine yönelik eleştirileri de artırdı. Ülkede 5 ay sonra yapılacak cumhurbaşkanlığı seçiminde Macron yeniden aday olamıyor.

Videolar: ConflictTR / X. Fotoğraflar: Anadolu Ajansı