OSTİM Teknik Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Öğretim Üyesi Metin Balcı ve ekibi, su altındaki hedefleri tespit etmek ve dip yapısını görüntülemek amacıyla yerli sonar geliştirdi. KOSGEB desteğiyle yürütülen yaklaşık 2 yıllık AR-GE çalışmasının ardından 6 sonar üretildi.
Üretilen cihazlardan 5’i, arama kurtarma faaliyetlerinde kullanılmak üzere AFAD’a teslim edildi. Sonarın tanıtımı, Samsun’da AFAD tarafından düzenlenen İHA Destekli Arama-Kurtarma Yarışması kapsamındaki sergide yapıldı.
Farklı su alanlarında test edildi
Balcı, sistemin testlerinin AFAD koordinasyonunda Hirfanlı Barajı, Sapanca Gölü, Ankara’daki Mavi Göl ve Ege Denizi’nde gerçekleştirildiğini söyledi. Testlerde sistemin 60 metreye kadar çalışması denendi.
Sonar; suya düşen araçların ve içindeki kişilerin bulunması, su altındaki temasların tespit edilmesi ve dip yapısının incelenmesi için kullanılabiliyor. Teknenin arkasından veya yanından suya bırakılabilen sistem, su altındaki görüntüleri ve temasları tespit ederek üst birime aktarıyor.
Sistem iki farklı mesafeyi ölçüyor
Balcı’nın verdiği bilgiye göre cihaz, hem deniz tabanına hem de su yüzeyine olan mesafeyi ölçebiliyor. Böylece dip derinliği belirlenirken su altındaki hedeflerin konumu hakkında da veri sağlanıyor.
Portatif sistem, tekne içinde bulunan bilgisayar, arayüz kutusu ve aküden oluşuyor. Suya bırakılan bölümde ise kablolar ve "balık" adı verilen birim yer alıyor. Bu birimin sudaki ağırlığı 3,5 kilogram, havadaki ağırlığı ise 7,3 kilogram olarak açıklandı.
Sinyal işleme suya bırakılan birimde yapılıyor
Teknolojinin öne çıkan özelliklerinden biri, sinyal işleme ve analog verinin dijital veriye dönüştürülmesi işlemlerinin suya bırakılan "balık" biriminde gerçekleştirilmesi. Veriler ethernet kablosuyla tekneye aktarılıyor ve anlık olarak üst sisteme iletiliyor.
Balcı, bu yöntem sayesinde sistemin derinlik açısından kısıtlanmadığını, analogdan dijitale dönüşümün su altında kısa sürede yapılmasıyla görüntülerin daha keskin, net ve doğru elde edildiğini belirtti.
Çok sayıda kurumda kullanılabilecek
Yerli sonarın başta AFAD olmak üzere sahil güvenlik, jandarma, emniyet, belediye ve itfaiye ekipleri tarafından kullanılabileceği ifade edildi. Balcı, sistemin aynı sınıftaki yabancı menşeli ürünlere göre daha uygun maliyetle üretildiğini söyledi.
Balcı ayrıca, suya bırakılan transdüserler dışındaki parçaların yerli olduğunu, sistemin yaklaşık 4-5 saat suda kalabildiğini ve bazı yabancı sistemlerin 7-8 kat daha pahalı olduğunu kaydetti. Aynı sınıftaki yabancı sistemlerle karşılaştırıldığında cihazın en az 2 kat daha düşük maliyetle üretildiğini ve görüntü hassasiyetinin üst düzey pahalı sistemlerle benzer olduğunu savundu.