ABD yönetimi, NATO müttefiki Türkiye’ye 700 milyon dolar değerinde savunma malzemesi satışına ilişkin süreci, Kongre’nin itirazlarına rağmen ilerletiyor. Paketin büyük bölümünü savaş uçağı motorları oluşturuyor.
Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi’nin kıdemli Demokrat üyesi Gregory Meeks, Fox News Digital’a yaptığı açıklamada, Dışişleri Bakanlığı’nın satış için Kongre’yi devre dışı bıraktığını ve herhangi bir yazılı gerekçe sunmadığını söyledi.
Meeks, "Bu olayda Dışişleri Bakanlığı kararını gerekçelendirmeye bile çalışmadı. Ne bir acil durum yetkisine başvurdu ne de satışın ABD-Türkiye ilişkilerine, Türkiye’nin Rus S-400 sistemlerine sahip olmaya devam etmesine ve diğer bölgesel güvenlik kaygılarına etkisine dair beni bilgilendirmek için iyi niyetli bir çaba gösterdi" ifadelerini kullandı.
S-400 gölgesi sürüyor
Türkiye, 2017’de Rusya ile S-400 hava savunma sistemi anlaşması imzalamış ve 2019’da teslim almıştı. ABD ve NATO, bu alımı ittifakın uyum ve hazırlığını zayıflatan bir istihbarat tehdidi olarak değerlendiriyor.
ABD, 2019’da Türkiye’ye S-400 gerekçesiyle yaptırım uyguladı ve Ankara’yı F-35 savaş uçağı programından çıkardı. Kongre de Türkiye elinde S-400 bulundurduğu sürece F-35 programına katılımını yasaklayan bir yasa çıkardı.
Dışişleri Bakanlığı sözcüsü ise Fox News Digital’a yaptığı değerlendirmede kaygıları reddederek, "Başkan açıkça ortaya koydu; Türkiye NATO’nun güçlü bir üyesidir. Türkiye ittifak operasyonlarına ve misyonlarına önemli katkı sağlamaktadır" dedi.
Erdoğan için stratejik kazanım
Satış, 2026 NATO zirvesine ev sahipliği yapmaya hazırlanan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan için önemli bir destek olarak görülüyor. Middle East Institute kıdemli uzmanı Gönül Tol, Fox News Digital’a yaptığı açıklamada, "ABD motor satışı Türkiye’nin en önemli savunma projesi KAAN beşinci nesil savaş uçağı için kritik. Türkiye kendi motorunu geliştiriyor ancak hazır olması yıllar alacak. ABD yapımı GE motorları olmadan KAAN’ın prototipten seri üretime geçmesi zor" dedi.
Tol, anlaşmanın Erdoğan için sadece bir savunma satışından öte, dış politikanın temel taşı ve iç siyasette meşruiyet kaynağı olduğunu belirtti. Uçağın başarılı olması halinde Türkiye’nin savunma ihracatını artıracağını ve NATO’nun stratejik önemini pekiştireceğini sözlerine ekledi.
Yunan kökenli Cumhuriyetçi vekillerden karşı çıkış
Öte yandan, Başkan Trump’a yakın dört Cumhuriyetçi vekil ortak bir açıklama yayımlayarak satışa itiraz etti. Jimmy Patronis, Gus Bilirakis, Mike Haridopolos ve Nicole Malliotakis, Türkiye’nin deniz yetki alanı iddiaları, Kıbrıs’taki durumu ve İsrail’e yönelik söylemleri nedeniyle bölgede istikrarsızlaştırıcı bir güç olduğunu öne sürdü.
Açıklamada, "Doğu Akdeniz bölgesi ticari fırsat, enerji iş birliği ve bölgesel güvenlik için önemli bir potansiyele sahip. Ancak Türkiye’nin söylem ve eylemleri bu çabaları, kilit Amerikan müttefiklerini ve bölgesel istikrarı giderek tehdit ediyor" ifadelerine yer verildi. Vekiller ayrıca Türkiye’nin Hamas’ı barındırması ve Rusya’ya yaptırım uygulamayı reddeden tek NATO üyesi olmasını da kaygı verici olarak nitelendirdi.
Türk hükümetinden bir sözcü konuya ilişkin yorum talebine yanıt vermedi.
