Türkiye Cumhuriyeti'nin temellerinin atıldığı Sivas Kongresi'nin 107. Yıl dönümü dolayısıyla Sivas'ta düzenlenen etkinlikler devam ediyor. 31 Ağustos'ta başlayan program, 5 Eylül'de yapılacak Muhsin Yazıcıoğlu Karakucak Türkiye Şampiyonası ile sona erecek.
Mustafa Kemal Atatürk'ün Sivas'a gelişi temsili olarak canlandırıldı. Program kapsamında halk oyunları gösterisi, Atatürk Kongre Müzesi bahçesinde "Selçuklu'dan Cumhuriyet'e Milli İrade" temalı kıyafet defilesi ve Misak-ı Milli Halısı Kesim Töreni gerçekleştirilecek.
4 Eylül programı
Kentte 4 Eylül'de Atatürk Anıtı'na çelenk sunulacak. Atatürk ve Kongre Müzesi'nde Sivas Kongresi temsili olarak canlandırılacak ve helikopter gösterisi düzenlenecek.
Aynı gün Sivas 10. Tarım, Hayvancılık ve Gıda Fuarı açılacak. Kortej programı ve mehteran konserinin ardından Halk Dansları Topluluğu gösteri yapacak, akşam saatlerinde ise konser programı düzenlenecek.
Sivas Kongresi'nin anlamı
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bölümü Öğretim Görevlisi Serap Bozpolat Ayan, Sivas Kongresi'nin Türk milletinin teslim olmayacağını ilan ettiği bir kongre olduğunu söyledi.
Ayan, kongrede manda ve himaye fikrinin reddedildiğini belirterek, bağımsızlığın milletin varlığı için temel koşul olarak kabul edildiğini ifade etti. Sivas Kongresi'nin "ya istiklal ya ölüm" anlayışını ortaya koyduğunu dile getiren Ayan, tam bağımsızlığın dışında bir seçeneğin kabul edilmediğini kaydetti.
Mustafa Kemal Atatürk'ün Türk milletinin karakterini hürriyet ve bağımsızlıkla tanımladığını anımsatan Ayan, Sivas Kongresi'nin ulusal kurtuluş mücadelesinin yolunu aydınlatan önemli adımlardan biri olduğunu belirtti.
Ayan, Sivas Kongresi'nde alınan kararların 23 Nisan 1920'de Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin açılmasına, Sevr Antlaşması'nın reddedilmesine, İstiklal Savaşı'na, 30 Ağustos 1922'deki zafere ve 29 Ekim 1923'te Cumhuriyet'in ilanına uzanan sürecin gelişmesine katkı sağladığını söyledi.
Kongrenin kronolojisi
Mustafa Kemal Atatürk, 19 Mayıs 1919'da Samsun'da başlayan ulusal kurtuluş mücadelesini Amasya'nın ardından Sivas'a taşıdı. 27 Haziran 1919'da Sivas'a gelen Mustafa Kemal Paşa, kentte yapılması planlanan milli kongre için hazırlıkların yürütülmesine öncülük etti.
Erzurum Kongresi'nin ardından 2 Eylül 1919'da yeniden Sivas'a gelen Mustafa Kemal Paşa, 18 Aralık 1919'a kadar kentte kaldı. Sivas Kongresi, 4 Eylül 1919 Perşembe günü saat 14. 00'te bugünkü Atatürk ve Kongre Müzesi binasında başladı.
Mustafa Kemal Paşa başkanlığındaki kongrenin resmi çalışmaları 7 gün sürdü. 8 ve 9 Eylül'de manda tartışmaları yapılırken 11 Eylül 1919'da sonuç bildirgesi yayımlandı. Kongrede "Manda ve himaye kabul olunamaz" kararı da dahil olmak üzere ulusal kurtuluş mücadelesi açısından önemli kararlar alındı.
Hikmet Bey'in sözleri
Kongre sırasında askeri tıbbiye öğrencisi Hikmet Bey de delegeler arasında yer aldı. Manda fikrine karşı çıkan Hikmet Bey, Mustafa Kemal Paşa'ya bağımsızlık mücadelesine katılmak üzere gönderildiğini ve mandanın kabul edilemeyeceğini söyledi.
Mustafa Kemal Paşa, Hikmet Bey'in sözleri üzerine gençliğe güvendiğini belirterek mandanın kabul edilmeyeceğini ve parolanın "ya istiklal ya ölüm" olduğunu ifade etti.
Kadınların Milli Mücadele'ye katılımı
Sivaslı kadınlar, Trabzon ve Erzurum'dan gelen, çoğunluğunu kadın ve çocukların oluşturduğu göçmenlerle ilgilendi. Mustafa Kemal Paşa'nın Türk kadınlarının Milli Mücadele'ye örgütlü biçimde katılması gerektiğini ifade etmesinin ardından Sivaslı kadınlar dernek kurmak için çalışmalara başladı.
Anadolu Kadınları Müdafaa-i Vatan Cemiyeti, bu çalışmaların ardından 9 Aralık 1919'da kuruldu.
Kongreden Cumhuriyet'e
Sivas Kongresi ile milli egemenlik ve milli irade kavramları devlet hayatına yansımaya başladı. Halkın tamamını kapsayan ilk örgütsel faaliyetlerden biri Sivas'ta yürütüldü ve kongre, biçimi ve içeriği bakımından milli meclis işlevi gördü.
Yurdun tamamını kapsayacak şekilde oluşturulan Heyeti Temsiliye, kongrenin ardından ülkenin kaderinde etkili bir kurul haline geldi. Sivas Kongresi'nde şekillenen ulusal hareket, 9 Eylül 1922'deki zaferin ardından 29 Ekim 1923'te Cumhuriyet'in ilanıyla yeni bir aşamaya ulaştı.
