ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in, İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai'ye mektup göndererek savaşı sona erdirecek bir uzlaşı için kendisiyle doğrudan görüşmeye hazır olduğunu bildirdiği ortaya çıktı. Washington Post'un görüşmelere yakın bir ABD'li yetkiliden aktardığına göre olası görüşme için en güçlü iki adres İstanbul ve Doha.
Mektup, Katarlı arabulucular aracılığıyla Tahran'a ulaştırıldı. New York Times mektubun pazar günü teslim edildiğini yazarken Post, mektubun geçen hafta gönderildiğini aktardı. İran haber ajansları Tesnim ve Fars, mektubun alındığını ancak henüz yanıt verilmediğini duyurdu.
Nükleer program masada olmadan anlaşma yok
Post'un aktardığına göre Vance mektupta görüşmeleri iki ülkenin ulusal çıkarları üzerinden çerçeveledi. ABD'nin temel hedefinin İran'ın nükleer silah edinmesini önlemek olduğunu vurgulayan Vance, İran'ın çıkarlarını ise savaş ve yaptırımlarla zarar gören ekonomisini yeniden inşa etmek ve egemenliğini korumak olarak tanımladı. Vance, Tahran'ın nükleer meseleleri müzakere etmeye yetkili temsilciler göndermesi gerektiğini de belirtti.

Wall Street Journal'a göre mektup belirli barış şartları içermiyor, bunun yerine bir "müzakere çerçevesi" öneriyor. Amacın, ABD'nin önümüzdeki haftalarda düzenleyebileceği kısa ve yoğun bir askerî harekâtı önleyecek kadar ortak zemin bulunup bulunamayacağını görmek olduğu belirtiliyor.
Rızai'nin Mücteba Hamaney ile düzenli temas halinde olduğu değerlendiriliyor
ABD istihbaratı, Devrim Muhafızları'nın eski komutanlarından Rızai'nin İran'ın dini lideri Mücteba Hamaney ile düzenli temas halinde olduğunu ve ikilinin mektup ulaştıktan sonra da görüştüğünü değerlendiriyor. Uzmanlar, mektubun doğrudan Rızai'ye yazılmasını Washington'ın Tahran'da kimin söz sahibi olduğuna dair bakışında bir değişim olarak yorumluyor.
WSJ, mektubun Başkan Donald Trump'ın talimatıyla gönderildiğini yazdı; Trump ise Vance'e onay verdiğini söyleyerek girişimi İran'a "tıbbi malzeme ve çeşitli konularda" yardım olarak tanımladı. Aynı gazete, Trump'ın Körfez'deki müttefiklerine ara seçimlerin ardından kısa ve yoğun bir askerî harekâta hazırlıklı olmalarını söylediğini de yazdı.
Şubat'ta başlayan savaşın ardından Vance, haziranda İsviçre'deki görüşmelerde ABD heyetine başkanlık etmişti. Türkiye, Pakistan ve Körfez ülkeleri son haftalarda İran'la diplomatik temaslarını yoğunlaştırdı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ülkesinin "diplomasiye şans vermeyi sürdürdüğünü" söyledi.