Milli Savunma Bakanlığı, Türk savunma sanayisi şirketlerinin NATO ihalelerine katılımını kolaylaştırmak amacıyla "NATO Satın Alma Süreci Rehberi"ni yayımladı. Rehber, özellikle Ankara'da düzenlenen NATO zirvesinde tanıtılan Front Door mekanizması çerçevesinde, firmaların İttifak yapılarıyla doğrudan ve hızlı etkileşim kurmasını hedefliyor.
Rehbere göre, NATO'nun ortak finansmanla tedarik ettiği başlıca kalemler arasında komuta kontrol sistemleri, siber güvenlik ekipmanları, yazılımlar ve inşaat hizmetleri bulunuyor. Uçak ve gemi gibi büyük platformlar ise doğrudan ortak bütçeden alınmıyor; üye ülkeler tarafından temin edilip İttifak'ın kullanımına sunuluyor.
2026 bütçesi 5,3 milyar avro
NATO'nun ortak finansman bütçesinin 2026 yılında 5,3 milyar avroya ulaşması bekleniyor. Yeni dönemde kaynakların öncelikle siber güvenlik, ağ modernizasyonu, hava ve füze savunma sistemleri, kriptografik teknolojiler ve uydu haberleşmesine yönlendirileceği belirtiliyor.
Front Door mekanizması, büyük savunma kuruluşlarından teknoloji girişimlerine kadar her ölçekteki şirketin NATO yapılarıyla doğrudan, hızlı ve etkin iş birliği yapmasını sağlamak üzere tasarlandı. Bu adımın, NATO'nun doğu kanadının askeri takviyesini ve Yüksek Hazırlık Seviyeli Müşterek Görev Gücü'nün (VJTF) lojistik tedarik ağını genişletmesi öngörülüyor.
İhale makamları ve eşik değerler
Komuta, kontrol ve istihbarat sistemlerine yönelik alımlarda NATO Haberleşme ve Bilgi Ajansı (NCIA), sivil projeler ve lojistikte ise NATO Destek ve Tedarik Ajansı (NSPA) kilit rol oynuyor. 1,6 milyon avronun altındaki ihalelerde "teknik uygunlukta en düşük fiyat" ilkesi geçerliyken, daha karmaşık projelerde "en iyi değer" yöntemi uygulanıyor. Yeni nesil teknoloji alımlarında ayrıca NATO İnovasyon Fonu ve DIANA programı da belirleyici oluyor.
Başarı için yedi kritik adım
Rehber, Türk şirketlerinin NATO ihalelerinde başarılı olabilmesi için yedi temel adımı sıralıyor:
- Geçerli bir tesis güvenlik belgesine sahip olmak ve Milli Savunma Bakanlığı'na kayıt yaptırmak.
- İhale fırsatlarını yakından takip etmek ve her proje için ayrı bir "uygunluk beyanı" talep etmek.
- Tekliflerin asgari askeri gereklilikleri tam olarak karşılaması ve belirtilen süreler içinde sunulması.
- Teklif hazırlığında yapay zeka tarafından üretilen içeriklerin doğrudan kullanılmaması.
- Projede görev alacak personelin kişisel gizlilik dereceli bilgi erişim iznine sahip olması.
- NATO karargahına yapılacak ziyaretler için en az 15 gün önceden Dışişleri Bakanlığı'na başvurulması.
- Yatırım projelerinin ihtiyaç tespiti, teknik uyum, ihale, sözleşme, üretim, teslimat ve mali kabul aşamalarından oluşan yaşam döngüsüne uyum sağlanması.
Tesis güvenlik belgesi, Milli Savunma Bakanlığı denetimleri sonucunda veriliyor ve beş yıl geçerliliğini koruyor. Rehber, özellikle KOBİ'lerin ve teknoloji girişimlerinin de bu süreçlere dahil olabilmesi için Front Door'un sağladığı kolaylıklara dikkat çekiyor.