ABD'de dört sivil toplum kuruluşu, dünyanın önde gelen beş yapay zeka şirketine, geliştirdikleri sistemlerin insanlık için ciddi riskler taşıdığı ve yeterince kontrol edilemediği gerekçesiyle dava açtı. Davacılar, mahkemeden şirketlerin daha gelişmiş yapay zeka modelleri geliştirmesinin ve kullanıma sunmasının durdurulmasını talep ediyor.
Dava, 12 Kasım Perşembe günü San Francisco Yüksek Mahkemesi'nde (San Francisco Superior Court) açıldı. Davacılar arasında Alliance for Secure AI, Irreplaceable Education Fund, Public Citizen ve Heat Initiative yer alıyor. Davalı şirketler ise Anthropic, Google, Meta, OpenAI ve SpaceX'in yapay zeka birimi SpaceX Super Intelligence (SpaceXSI).
"Kontrol edemediklerini kabul ediyorlar"
Alliance for Secure AI'ın CEO'su Brendan Steinhauser, şirket yöneticilerinin yıllardır kendi sistemlerinin felaket boyutunda riskler taşıdığı uyarısını yaptığını hatırlattı. Steinhauser'e göre şirketler, güvenilir biçimde kontrol edemediklerini kabul ettikleri daha güçlü sistemleri geliştirmek için yarışıyor ve artık yapay zeka araştırmalarını da yapay zekanın kendisine devrediyor.
Dava dilekçesinde, hiçbir sektörün güvensiz ürünler, hele herkesin canına mal olabilecek ürünler geliştirmeyi "kaçınılmaz" saymasına izin verilmediği vurgulanıyor. Davacılar, şirketleri "felakete giden hukuka aykırı yolda" ilerlemekten alıkoymak istediklerini belirtiyor.

Davacılar, şirketlerin Kaliforniya'nın haksız rekabet yasasını ihlal ettiğini; kamu sağlığını tehlikeye atarak ve bilgisayar sistemleri gibi mülklerin kullanımına müdahale ederek kamuya zarar verdiğini öne sürüyor. Dilekçede, yapay zeka ajanlarının test sırasında izinsiz siber saldırılar düzenlediği vakalar ile yeni nesil modellerin giderek daha az insan müdahalesiyle önceki modellere geliştirildiği "özyinelemeli kendini geliştirme" süreci risk örnekleri olarak gösteriliyor.
Kuruluşlar, yapay zeka risklerini izlemek ve kamuoyunu bilgilendirmek için başka çalışmalarından kaynak ayırmak zorunda kaldıklarını da belirtiyor.
Mahkeme henüz karar vermedi
Davalı şirketler ilk etapta yorum taleplerine yanıt vermedi; Reuters'a göre Meta yorum yapmayı reddetti. Dava şimdilik yalnızca davacıların iddialarını içeriyor ve mahkeme henüz herhangi bir karar vermedi.

ABD'de yapay zeka şirketleri son aylarda başka davalarla da karşı karşıya. Reuters'ın aktardığına göre Florida Başsavcısı James Uthmeier haziranda OpenAI'a dava açmış, sekiz eyalet de geçen ay şirket aleyhine dava açmıştı. Ekim ayında ise Sam Altman, Dario Amodei ve Elon Musk gibi sektör liderleri, yapay zeka gelişiminin sektör genelinde yavaşlatılmasına destek verdiklerini açıklamıştı.
Fotoğraflar: AA, AP, Wikimedia Commons