Bakan Gürlek: Son 6 ayda 196 yeni mahkeme kuruldu

Bakan Akın Gürlek, Şişli'de düzenlenen toplantıda son 6 ayda 196 yeni mahkeme kurulduğunu, 284 mahkemenin faaliyete geçirildiğini açıkladı. 034 hakim ve savcı yardımcısının göreve başladığını, uzun süren soruşturma ve davalar için Alo Adalet 135 hattının pilot olarak uygulandığını söyledi.

Bakan Akın Gürlek, Hakimler ve Savcılar Kurulunca Şişli'de düzenlenen Yargının Etkinliği İzleme ve Değerlendirme Toplantısı'nın açılışında, yargı hizmetlerinin daha hızlı ve erişilebilir hale getirilmesine yönelik çalışmaları anlattı. Gürlek, vatandaşların adalete makul sürede ulaşmasını öncelik olarak gördüklerini belirtti.

Gürlek, 597 mahalde 26 bin 777 hakim ve cumhuriyet savcısının görev yaptığını söyledi. Hızlı yargılamanın dosyaların aceleyle kapatılması anlamına gelmediğini belirten Gürlek, her dosyanın gereken özenle ele alınacağını ve vatandaşların haklarına ulaşmak için gereksiz yere beklememesi gerektiğini ifade etti.

204 birimde etkinlik büroları kuruldu

Yargı hizmetlerindeki gecikmelerin idari ve teknik nedenlerini tespit etmek amacıyla adli yargı ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye ve bölge idare mahkemeleri adalet komisyonları bünyesinde 204 birimde Yargı Hizmetlerinin Etkinliği Bürolarının faaliyete geçirildiğini açıklayan Gürlek, bu yapıların mülhakat adliyelerini de kapsadığını belirtti.

Gürlek, iş dağılımındaki aksaklık, personel ihtiyacı veya teknik engel nedeniyle uzayan yargılamalarda sorunun kaynağının tespit edileceğini ve çözülebilecek engellerin kaldırılacağını söyledi. Bu büroların yargılamaların içeriğine veya sonucuna müdahale etmeyeceğini, hakimlerin vicdani kanaati ile cumhuriyet savcılarının soruşturma yetkisinin korunacağını vurguladı.

Başsavcılıklar ile adalet komisyonu başkanlarının soruşturma ve dava dosyalarındaki idari ve teknik gecikmeleri izleyeceğini belirten Gürlek, yerel imkanlarla çözülemeyen yapısal sorunların Bakanlık ve HSK'nin ilgili birimlerine aktarılacağını kaydetti. HSK bünyesindeki Yargının Etkinliği Bürosunun fiziki imkanları ve insan kaynaklarının da güçlendirildiğini söyledi.

Alo Adalet 135 hattı pilot uygulamada

Vatandaşların gecikmelerle ilgili başvurularını doğrudan iletebilmesi için Alo Adalet 135 hattının kurulduğunu açıklayan Gürlek, hattın Ankara Batı, İzmir ve Kayseri adliyelerinde pilot olarak uygulanmaya başladığını bildirdi.

İlk aşamada 5 yılı aşan dava dosyaları ile 3 yılı aşan soruşturmalar için başvuru alınacağını belirten Gürlek, vatandaşların gecikme nedeni hakkında bilgi talep edebileceğini ve süreci hızlandırabilecek idari tedbirlerin değerlendirilmesini isteyebileceğini söyledi. Pilot uygulamanın ardından hattın ekim ayında Türkiye genelinde hizmete sunulmasının planlandığını aktardı.

Gürlek, hattın hakim veya cumhuriyet savcısına dosyanın nasıl sonuçlanacağı konusunda yönlendirme yapmayacağını, yalnızca gecikmeye ilişkin idari ve teknik çözüm imkanlarını değerlendireceğini ifade etti. Yargı Hizmetlerinin Etkinliği Bürolarının da başvurular ile gecikme nedenlerinin ilgili birimlere ulaştırılmasına katkı sağlayacağını belirtti.

Yargı kapasitesi artırılıyor

Gürlek, yargı süreçlerinin hızlandırılması amacıyla UYAP altyapısında yapay zeka teknolojilerinden yararlanılmasına yönelik çalışmaların sürdüğünü söyledi. Bu kapsamda UYAP AI projesinin faaliyete geçirilmesine ilişkin sürecin hızlandırıldığını belirtti.

Bakan Gürlek, HSK'nin "Yargının Etkinliği İzleme ve Değerlendirme Toplantısı"nda konuştu

Son 6 ayda 196 yeni mahkeme kurulduğunu, 284 mahkemenin faaliyete geçirildiğini ve 180 ihtisas mahkemesi kurulmasına ilişkin karar alındığını açıklayan Gürlek, 982 adli yargı ve 52 idari yargı olmak üzere toplam 1. 034 hakim ve savcı yardımcısının göreve başladığını bildirdi. Bu kapasitenin ihtiyaç duyulan yerlere yönlendirilerek dosya birikimine yol açan dengesizliklerin giderilmesinin hedeflendiğini söyledi.

Gerekçeli kararların zamanında yazılmasının da adalete erişimin bir parçası olduğunu belirten Gürlek, HSK'nin dönemsel kontrolleri ve gelen ihbarlar üzerine bu alanda iyileştirmeler yapıldığını kaydetti. Gerekçeleri onaylanmayan kararların terfi değerlendirmesinde esas alınmamasına ilişkin HSK ilke kararıyla, yalnızca karar yazımından kaynaklanan gecikmelere karşı adım atıldığını ifade etti.

Uzun süredir bekleyen dosyaların çoğu zaman hacimli ve emek isteyen dosyalar olduğunu belirten Gürlek, gecikmiş dosyaları karara bağlayan hakimlere terfide iş yüzdesine ilave puan verilmesini sağlayacak bir düzenlemenin planlandığını açıkladı.

Atama sisteminde hizmet puanı dönemi

HSK Birinci Dairesinin, cumhuriyet başsavcı vekilleri ile asliye ceza merkezlerindeki cumhuriyet başsavcılarının soruşturma dosyalarından belirli oranda iş üstlenmesini düzenleyen taslak metnin Genel Kurul gündemine alınmasına karar verdiğini aktaran Gürlek, bu adımla soruşturmalardaki iş yükünün dengelenmesinin amaçlandığını söyledi.

Gürlek, yargı mensuplarının atama sisteminin daha öngörülebilir hale getirildiğini belirtti. HSK Genel Kurulu kararıyla yer değiştirme suretiyle atamalarda hizmet puanının temel ölçüt olarak kabul edildiğini, puanın görev yapılan yerin katsayısı ve fiili hizmet süresine göre hesaplanacağını söyledi.

Terfi, teftiş ve disiplin durumlarının puana nasıl yansıyacağına ilişkin esasların ayrıca belirleneceğini kaydeden Gürlek, istisnalar saklı kalmak üzere sistemin 2027 yılı Ana Yaz Kararnamesiyle uygulanmasının planlandığını açıkladı. Bu adımların, vatandaşların adil yargılamaya makul sürede ulaşmasını sağlama hedefiyle atıldığını belirtti.

Toplantının amacı yargı sorunlarını değerlendirmek

İstanbul'un dosya sayısı ve uyuşmazlıkların çeşitliliği bakımından çalışmaların sonuçlarını görmek için önemli bir uygulama alanı olduğunu söyleyen Gürlek, toplantıda etkinlik bürolarının işleyişi, geciken dosyaların durumu ve karşılaşılan güçlüklerin ele alınmasını istedi.

Gürlek, HSK'nin yargı işleyişini yakından takip etmesi ve aksayan noktalar için zamanında adım atması gerektiğini belirtti. Yargıya güvenin, açıklanan tedbirlerin adliyelerde nasıl uygulandığıyla güçleneceğini ifade etti.

Toplantıya Adalet Bakan Yardımcısı Sedat Ayyıldız, HSK Başkanvekili ve 2. Daire Başkanı Fuzuli Aydoğdu, HSK 1. Daire Başkanı Turan Kuloğlu, HSK Genel Sekreteri Ahmet Uğuz, HSK üyeleri, İstanbul Cumhuriyet Başsavcısı Fatih Dönmez ile diğer adliyelerin başsavcıları ve adalet komisyonu başkanları katıldı.