Avrupa’da aşırı doz ölümleri 2024’te 7 bin 600’ü aştı

Avrupa Birliği Uyuşturucu Ajansının raporuna göre, 2024 yılında Avrupa’da aşırı doz nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı 7 bin 600’ü geçti. Raporda yeni sentetik opioidlerin yaygınlaşmasının halk sağlığı açısından ciddi risk oluşturduğu ve Türkiye’de 2024’te metamfetamin ile kokain üretim tesislerinin kapatıldığı belirtildi.

Avrupa Birliği Uyuşturucu Ajansının Brüksel’de açıkladığı 2026 Avrupa Uyuşturucu Raporu, Avrupa’daki uyuşturucu piyasalarının daha karmaşık ve öngörülemez bir yapıya büründüğünü ortaya koydu. Raporda, özellikle yeni sentetik opioidlerin uzmanların en fazla endişe duyduğu maddeler arasında yer aldığı vurgulandı.

Yeni sentetik opioidler gündemde

Rapora göre 2009’dan bu yana Avrupa’da 95 yeni sentetik opioid tespit edildi. Yalnızca 2025 yılında ise 7 yeni sentetik opioid ilk kez kayda geçti.

Raporda, uyuşturucu kaynaklı ölümlerin büyük bölümünün birden fazla maddenin birlikte kullanılmasından kaynaklandığı belirtildi. Yüksek etki gücüne sahip bu maddelerin yaygınlaşmasının, halk sağlığı açısından ciddi risk oluşturduğu ifade edildi.

Aşırı doz ölümleri 7 bin 600’ü geçti

Belgede, Avrupa’da aşırı doz nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısının 2024 yılında 7 bin 600’ü aştığı kaydedildi. Yetkililer, piyasadaki ürünlerin çeşitlenmesiyle birlikte kullanıcılar için riskin de arttığına dikkat çekti.

Raporda esrarın Avrupa’da hâlâ en yaygın kullanılan yasa dışı uyuşturucu olduğu, son bir yılda yaklaşık 24,9 milyon yetişkinin esrar kullandığının değerlendirildiği aktarıldı. Kokain kullanımının da yüksek seviyede kalmayı sürdürdüğü, son bir yılda yaklaşık 4,3 milyon kişinin kokain kullandığının tahmin edildiği belirtildi.

Kokain başvuruları ve kaçakçılık yöntemleri

Kokain nedeniyle tedavi için ilk kez başvuranların sayısının 2024’te yaklaşık 37 bine ulaştığı ifade edildi. Raporda ayrıca uyuşturucu kaçakçılığı yapan suç örgütlerinin kolluk kuvvetlerinin operasyonlarına karşı yeni yöntemler geliştirdiği, daha küçük limanların, açık deniz transferlerinin, insansız hava araçlarının ve gelişmiş gizleme tekniklerinin daha sık kullanıldığı kaydedildi.

Avrupa’da sentetik uyuşturucu üretiminin güvenlik ve halk sağlığı açısından ciddi tehdit oluşturmaya devam ettiği de raporda yer aldı. Bu tablo, uyuşturucu ticaretinin sadece kullanım boyutunda değil, örgütlü suç ve güvenlik açısından da büyüyen bir sorun olduğunu gösterdi.

Türkiye’ye ilişkin bölüm

Raporda Türkiye’nin uyuşturucu üretimine yönelik mücadelesinin sürdüğüne dikkat çekildi. Türkiye’de 2024 yılında 5 metamfetamin üretim tesisinin tespit edilerek kapatıldığı, aynı dönemde 1 kokain üretim tesisinin de ortaya çıkarılarak faaliyetlerine son verildiği bildirildi.

AB Komisyonunun İçişlerinden Sorumlu Üyesi Magnus Brunner, raporun uyuşturucu kullanımının insan üzerindeki ağır bedelini açık biçimde gösterdiğini söyledi. Brunner, tehlikeli yeni ürünlerin piyasaya sürülmesini engellemek ve yasa dışı kaçakçıların faaliyetlerini durdurmak için tüm imkânların kullanılmasını gerektiğini belirtti.

EUDA İcra Direktörü Dr. Lorraine Nolan ise uyuşturucu piyasalarının hızla değiştiğini, Avrupa sokaklarında bulunan maddelerin çeşitliliğinin giderek daha öngörülemez hale geldiğini ifade etti. Nolan, insanların çoğu zaman farkında olmadan yüksek etki gücüne sahip maddeler kullanabildiğini ve güvenilir verilerin öneminin bugün her zamankinden daha fazla arttığını söyledi.