Çin'in Şanghay kentinde deneysel bir gen düzenleme tedavisinin ardından 6 yaşındaki bir kız çocuğunun hayatını kaybetmesine ilişkin soruşturma sonuçlandı. Şanghay yönetiminin kurduğu soruşturma ekibi, çalışmayı yürüten iki araştırmacının görevden alındığını ve beş yıl boyunca devlet destekli bilim projelerinden ve ödül değerlendirmelerinden men edildiğini açıkladı.
China Daily'nin aktardığına göre görevden alınanlar, Şanghay Jiao Tong Üniversitesi Tıp Fakültesi'ne bağlı Songjiang Araştırma Enstitüsü'nün müdür yardımcısı Qiu Zilong ile ekibindeki ana araştırmacılardan Yang Kan. İki ismin yaptıkları, ülkenin bilimsel dürüstlük ihlalleri veri tabanına da işlendi.
Tedavisi olmayan nadir bir hastalık
Çocuğa, etkili bir tedavisi bulunmayan nadir bir nörogelişimsel bozukluk olan Snijders Blok-Campeau sendromu tanısı konmuştu. Ailesi Temmuz 2023'te Qiu ile temasa geçerek kişiye özel bir gen düzenleme tedavisi istedi. Klinik öncesi çalışmaları Qiu'nun ekibi yürüttü; Guangdong ve Siçuan eyaletlerindeki şirketler viral vektörleri hazırladı ve büyük hayvanlar üzerinde güvenlik testlerini yaptı.
Xinhua Hastanesi'nin etik kurulu çalışmayı Ocak 2025'te onayladı. Çocuğa Mart 2025'te enjeksiyon yapıldı ve çocuk 31 Mart'ta hayatını kaybetti. Hastane, can kaybının nedenini gen tedavisine bağlı bir komplikasyon olan trombotik mikroanjiyopati olarak belirledi.

Soruşturma neler ortaya koydu?
Soruşturma ekibine göre araştırma ekibi ve hastane personeli kurallara sıkı biçimde uymadı. Hayvan deneylerindeki güvenlik bulguları zamanında bildirilmedi. Çin devlet televizyonu CCTV'nin haberine göre maymunlar üzerinde yapılan güvenlik testindeki uyarı işaretleri dikkate alınmadı. Hastane, çalışmayı yeterli toksikoloji ve güvenlik kanıtı olmadan onayladı; bilgilendirilmiş onam formunda da hayati risk aileye açıkça vurgulanmadı.
Ekip, Şubat 2026'da Nature dergisinde yayımlanan makalede çocuğun hayatını kaybettiğini ve olumsuz sonuçları açıklamadı. Veri uydurmaya rastlanmadı ancak akademik usulsüzlük ve beyan edilmeyen çıkar çatışması tespit edildi. Bazı personelin aileden toplam yaklaşık 1,06 milyon yuan (yaklaşık 159 bin dolar) para ve hediye aldığı, bunların iade edildiği bildirildi.
Klinik çalışmanın sorumlusu olan Xinhua Hastanesi'nden Yu soyadlı doktor dahil başka yetkililer de görevden alındı ya da görev seviyesi düşürüldü. Tıp fakültesi, Xinhua Hastanesi ve Songjiang Bölge Merkez Hastanesi uyarı görüşmesine çağrılarak düzeltme yapmakla yükümlü tutuldu.
Gen tedavilerine özel denetim
Şanghay Sağlık Komisyonu, gen tedavileri dahil yeni biyomedikal teknolojilerle yapılan klinik araştırmalar için özel bir denetim planı hazırladı ve denetimlere başladı. Olay ilk kez Temmuz ayında Science dergisi ve Retraction Watch tarafından duyurulmuş, Çin'de hızla büyüyen erken aşama klinik denemelerin gözetimine ilişkin tartışmaları alevlendirmişti.
Fotoğraflar: Wikimedia Commons