Hindistan’ın Batı Bengal eyaletinde, belgeleri olmayan Bangladeşli göçmenlere yönelik geniş çaplı bir operasyon başlatıldı. Yüzlerce kişi sınır hattına götürülürken, çok sayıda kişi de gözaltı merkezlerine sevk edildi.
Eyaletin yeni yönetimi, bu süreci "tespit et, sil ve sınır dışı et" yaklaşımıyla yürütüyor. Operasyonun özellikle Müslüman Bangladeşlileri hedef aldığı yönündeki kaygılar ise bölgede gerilimi artırdı.
Sınır kasabasında bekleyiş
Batı Bengal’in Kuzey 24 Parganas bölgesindeki Hakimpur köyü, son günlerde sınır dışı edilen ya da geri dönmeyi bekleyen göçmenlerin toplandığı noktalardan biri haline geldi. Sıcak hava, nem ve içme suyunun yokluğu, geçici bekleme alanındaki koşulları daha da zorlaştırdı.
Burada bekleyenler arasında Bangladeş’in Satkhira bölgesinden gelen Raisul Islam, eşi Rebeka Khatun ve iki oğlu da bulunuyor. Aile, iki yıl önce eşinin cilt rahatsızlığı için Hindistan’a geldiğini, daha sonra geçim koşullarının daha iyi olması nedeniyle burada kalmaya karar verdiğini anlattı.
Islam, sınır geçişini ayarlayan bir aracılara yaklaşık 250 dolar ödediğini ve ardından Kalküta’nın dış mahallelerinde kiraladıkları bir odada yaşamaya başladıklarını söyledi. Çiftin inşaat işlerinde çalışarak günde yaklaşık 10 dolar kazandığı aktarıldı.
Bir başka göçmen Mirazul Ghazi ise eşi Sabina Yasmin ve oğulları Nayem ile beş yıl önce daha iyi fırsatlar arayarak Hindistan’a geçtiğini anlattı. Ghazi, yeni hükümetin devreye girmesinden ve ev sahibinin onları tahliye etmesini istemesinden sonra geri dönmeye karar verdiklerini söyledi.
Gözaltı merkezleri ve sınır dışı işlemleri
Hakimpur ve Batı Bengal’deki diğer sınır noktalarına mayıs ayı sonundan bu yana düzenli bir göçmen akışı olduğu bildirildi. Hakimpur’da görev yapan bir polis memuru, günlük 250 ila 300 kadar belgeleri olmayan mülteci ve göçmenin bölgeye geldiğini, vatandaşlık doğrulamasının yanı sıra biyometrik kayıtların da alındığını söyledi.
Batı Bengal Başbakanı Suvendu Adhikari, Kalküta’da yaptığı açıklamada yaklaşık 5 bin Bangladeş vatandaşının sınır dışı edildiğini söyledi. Adhikari, eyaletin tüm bölgelerinde "bekletme merkezleri" kurulduğunu, bu merkezlerde tutulan 4 bin 800 kişinin gönderildiğini ve 836 kişinin daha kısa süre içinde sınır dışı edilmesinin planlandığını belirtti.
Adhikari, uygulamanın belgeleri olmayan Bangladeşlilere yönelik olduğunu söylerken, Hinduların ve başka dinlerden olanların bu süreçten muaf tutulacağını da açıkladı. Eyalet yönetimi ayrıca, sınır dışı edilmeden önce bu kişilerin mahkemeye çıkarılmayacağını da duyurdu.
Endişeleri büyüten dini ayrım tartışması
Batı Bengal’deki uygulama, yalnızca göçmenler arasında değil, eyalette yaşayan bazı Hintli Müslümanlar arasında da kaygı yarattı. Bunun nedeni, hedef alınan kişilerin yalnızca yasal statüleriyle değil, dini kimlikleriyle de değerlendirilip değerlendirilmediğine dair soru işaretleri.
Haberde, 2025 yazında komşu Assam eyaletinde de benzer bir süreç yaşandığı hatırlatılıyor. O dönemde Hindistan güvenlik birimlerinin çok sayıda Hintli Müslümanı Bangladeş’e zorla gönderdiği, Bangladeş’in bu kişileri geri çevirdiği ve grubun bir süre sınır bölgesinde mahsur kaldığı belirtiliyor.
Bu deneyim, Batı Bengal’de benzer bir senaryonun tekrar edebileceği korkusunu güçlendirdi. Sınır hattında toplanan bazı göçmenler, yerel baskı ve polis takibi endişesiyle yetkililere kendiliğinden teslim olduklarını anlattı.
Yeni gerilim Delhi ile Dakka arasındaki tansiyonu artırdı
Hindistan ile Bangladeş arasındaki ilişkiler, 2024’te Bangladeş’teki gençlik öncülüğündeki ayaklanma sonrası eski Başbakan Şeyh Hasina’nın iktidarı kaybetmesiyle zaten sarsılmıştı. Hasina’nın Hindistan’a sığınması ve Dakka’nın iade taleplerinin karşılıksız kalması da ilişkileri daha da zorlamıştı.
Bangladeş’in yeni yönetimi ilişkileri onarmaya çalışırken, Batı Bengal’deki sınır dışı dalgası iki ülke arasında yeni bir diplomatik başlık açtı. Bangladeş Dışişleri Danışmanı Şama Obaid, konuya ilişkin olarak Yeni Delhi’ye 12 ila 13 mektup gönderildiğini söyledi ve ulusal kimlik doğrulamasına ilişkin bir mekanizmanın işletilmesi gerektiğini vurguladı.
Bangladeş Sınır Muhafızları da 4 Haziran’dan bu yana Hindistan Sınır Güvenlik Gücü’nün yaklaşık 180 göçmeni sınırdan içeri itme girişimlerinden en az 18’ini engellediğini açıkladı. İki ülkenin sınır güçleri pazartesi günü, Batı Bengal’deki sınır dışı işlemlerini görüşmek üzere üç günlük temaslara başladı.
Hindistan Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Randhir Jaiswal ise daha önce yaptığı açıklamada iki ülke arasında zaten ikili bir mekanizma bulunduğunu söylemişti. Taraflar arasındaki sınır yönetimi ve göç tartışmasının önümüzdeki günlerde de gündemde kalması bekleniyor.
