Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, New York’ta düzenlediği basın toplantısında İsrail’in uluslararası alandaki yalnızlığının sürekli arttığını söyledi. Fidan, Birleşmiş Milletler Genel Kurulunun 81. Oturum çalışmalarına katıldıktan sonra yaptığı açıklamada, Türkiye’nin bölgedeki çatışmaların yayılmasını önlemek için diplomatik çabalarını yoğunlaştırdığını belirtti.
Fidan, İsrail’in uyguladığı adaletsizliklerin ve gerçekleştirdiği katliamların geçmişte olduğu gibi karşılıksız kalmadığını savundu. Uluslararası toplumun tepkilerinin somut protestolara, tutumlara ve uygulanabilir politikalara dönüşmesinde kararlı diplomasinin önemli rol oynadığını ifade etti.
Türkiye’nin ortakları ve müttefikleriyle tüm diplomatik imkânları kullanarak yoğun çaba yürüttüğünü belirten Fidan, bu girişimlerin sonuçlarının açık biçimde görüldüğünü söyledi. Türkiye’nin hedefinin Gazze’deki trajediyi derhal sona erdirmek, insani yardımları artırmak ve Filistinlilerin gelecekleri konusunda kaygı yaşamayacağı bir ortam oluşturmak olduğunu kaydetti.
Gazze ve bölgesel gerilim gündemi
Fidan, İsrail’in yaptırım ve hukuk alanlarında daha önce görülmemiş bir durumla karşı karşıya olduğunu, bu sürecin Uluslararası Adalet Divanı ve uluslararası ceza mahkemeleri boyutlarının bulunduğunu söyledi. Bu gelişmeleri, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde yürütülen ve insani vicdanı küresel değerlerin merkezine alan politikanın sonucu olarak değerlendirdi.
Fidan, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Birleşmiş Milletler Genel Kurulu çalışmaları kapsamında ABD Başkanı Donald Trump ve bölge ülkelerinin liderleriyle yaptığı görüşmelerde Gazze meselesi ile İran’la yaşanan gerilime ilişkin son gelişmelerin ele alındığını aktardı.
Görüşmelerde iki ana konunun öne çıktığını belirten Fidan, geçen yıl başlatılan Gazze barış planının karşılaştığı zorluklar ve engeller ile İsrail’in kurallara uymamasının değerlendirildiğini söyledi. İkinci başlığın ise Körfez bölgesindeki süregelen gerilim ve bu gerilimin giderilmesi için atılabilecek adımlar olduğunu ifade etti.
Fidan, Erdoğan’ın bölgesel barış vizyonunu, İsrail’in genişlemesinden kaynaklanan tehditleri, Gazze meselesini ve Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanıklığın aşılması için Türkiye’nin çözüm önerilerini gündeme getirdiğini bildirdi.
Mekke Savunma İttifakı çalışmaları
Türkiye’nin "Mekke İttifakı" konusunda da görüşmeler yürüttüğünü belirten Fidan, Suudi Arabistan’ı hedef alan bazı askeri tehditlerin ele alındığını söyledi. Türkiye’nin bölgede çatışmalardan uzak ve barışın hâkim olduğu bir ortam oluşturmak için çalışmalarını yoğun biçimde sürdürdüğünü kaydetti.
New York’ta yapılan "Mekke Savunma İttifakı" dışişleri bakanları toplantısı ve ittifakın kurumsal adımları hakkında bilgi veren Fidan, önemli ilerleme sağlandığını belirtti. İttifakın iki hafta içinde genel sekreterliği belirlemeyi ve genel sekreter atamayı hedeflediğini, Pakistan tarafından önerilen adayın üye ülkelerce kabul edilmesinin beklendiğini söyledi.
Toplantılarda bölgedeki gelişmeler ile özellikle Suudi Arabistan’ı kuzeyden ve güneyden hedef alan askeri tehditlerin görüşüldüğünü aktaran Fidan, Genelkurmay Başkanı Selçuk Bayraktaroğlu’nun Riyad’da düzenlenen askeri teknik değerlendirme toplantısına katılmasının ardından kendisiyle istişare yaptığını ve sonuçları Cumhurbaşkanı Erdoğan’a sunduğunu belirtti.
Fidan, Türk Silahlı Kuvvetlerinin yüksek profesyonelliğe, herhangi bir tehdide karşılık verecek imkân ve deneyime sahip olduğunu söyledi. Bununla birlikte Türkiye’nin daha barışçıl ve çatışmalardan uzak bir ortam oluşturmak için çalışmayı sürdürdüğünü ifade etti.
İran-ABD görüşmeleri ve Hürmüz Boğazı
İran ile ABD arasındaki çözüm arayışlarına da değinen Fidan, görüşmelerin sürmesini olumlu, henüz sonuç alınamamasını ise olumsuz gelişme olarak nitelendirdi. Çalışmaların diplomatik kanaldan devam etmesi ve yeni bir savaşın ya da çatışma ortamının ortaya çıkmasına izin verilmemesi gerektiğini vurguladı.
Türkiye’nin Amerikalı ve İranlı muhataplarıyla savaşın bölgeye yayılmasını önlemenin yollarını görüştüğünü belirten Fidan, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile görüşmesinde Hürmüz Boğazı’nın açılması için İran’ın sunduğu son öneriyi ve ABD tarafının ilk değerlendirmelerini dinlediğini söyledi.
Fidan, savaşın yeniden başlamasını engellemek için diplomatik sürecin sürdürülmesi gerektiğini, bunun Türkiye’nin Körfez’deki müttefiklerinin tutumuyla da örtüştüğünü ifade etti.
Irak ve Başika’daki askeri varlık
Irak konusunda ise Fidan, Irak tarafının ülkedeki tüm silahlı grupların silahsızlandırılmasını siyasi hedef olarak belirlediğini ve Türkiye’nin bu yaklaşımı desteklediğini söyledi. Fidan, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Irak Başbakanı Ali Zeydi’nin New York’taki Türk Evi’nde bir araya geldiğini aktardı.
Fidan, Irak hükümetinin ülkedeki tüm silahlı grupların silahsızlandırılmasını hedef olarak belirlemesinden memnuniyet duyduğunu belirtti. Bu kapsamda Sincar’da bulunan ve PKK ile bağlantılı yönetimlerin kontrolündeki unsurların da söz konusu hedefin içinde olduğunu ifade etti.
Türkiye’nin Irak’ın kuzeyindeki Başika üssündeki askeri varlığının daha önce Iraklılarla terörle mücadele iş birliği amacıyla yapılan davet üzerine başladığını belirten Fidan, terör ve silahlı grupların sona erdirilmesine yönelik Irak yol haritası uygulandığında Türkiye’nin bölgedeki varlığını kademeli olarak azaltıp sona erdirmeye yönelik planlar yapacağını söyledi. Fidan, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Irak Başbakanı ile görüşmesinde bu yaklaşımı teyit ettiğini kaydetti.
