Wall Street Journal, Katar’dan Tahran’a giden bir diplomatik heyetin ziyaretinin, ABD ile İran arasında günlerdir süren karşılıklı saldırıları durduran dönüm noktası olduğunu yazdı. Haberde, bu temasın ardından ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik sert misilleme planlarından vazgeçtiği aktarıldı.
Gazeteye konuşan kaynaklara göre gerilimin tırmanmasına, bir ABD Apache helikopterinin düşmesinin ardından yaşanan gelişmeler eşlik etti. Trump’ın bu olay sonrasında İran’a karşı misilleme emri verdiği, hatta sivil altyapıyı da hedef alabilecek saldırılar konusunda tehditte bulunduğu bildirildi.
İran’ın da buna karşılık Körfez’deki ABD üsleri ile ABD’nin bölgedeki müttefiklerini hedef aldığı yazıldı. Böylece birkaç gün boyunca karşılıklı saldırılarla büyüyen kriz, diplomatik temaslarla farklı bir çizgiye taşındı.
Habere göre çarşamba günü kritik bir eşik aşıldı. Katar heyeti Tahran’dan yeni bir barış taslağıyla dönerken, bazı Pakistanlı yetkililer de Trump’a anlaşmanın artık yakın olduğunu anlattı. Bunun üzerine Trump’ın o akşam vaat ettiği "sert saldırıları" iptal ettiği belirtildi.
Ancak taraflar arasındaki tüm başlıkların çözüme kavuşmadığı da haberde yer aldı. Katarlı bir yetkili, İran ile ABD arasında dondurulmuş milyarlarca dolarlık varlıklar, Hürmüz Boğazı üzerindeki denetim ve İran’ın yüksek saflıktaki uranyum stokunun akıbeti konusunda hâlâ ciddi farklar bulunduğunu söyledi.
Arabulucuların, Hürmüz Boğazı’nı yeniden açacak ve ABD yaptırımlarının bir bölümünü hafifletecek bir anlaşmaya yaklaştığı, ancak nükleer program ve dışarıdaki İran varlıkları gibi daha zor dosyaların sonraya bırakılmasının planlandığı ifade edildi.
ABD tarafında da süreç tamamen netleşmiş görünmüyor. Haberde, Başkan Yardımcısı JD Vance’in bir mutabakat zaptı imzalamak üzere Cenevre’ye gitmeyi planladığı, ardından teknik görüşmelerin daha sonra İslamabad’da sürdürülebileceği belirtildi.
Trump’ın ise medyaya sızdırıldığı öne sürülen ve İran lehine olduğu belirtilen bir metin nedeniyle öfkelendiği, ekibine de anlaşmanın zayıf olduğu ya da İran’ın yükümlülüklerini yerine getirmeden para alacağı yönündeki anlatıyı reddetme talimatı verdiği aktarıldı.
ABD’li üst düzey bir yetkili, İran’ın nükleer programı konusunda somut adımlar atmadan yaptırım gevşemesi veya ekonomik kazanım elde edemeyeceğini söyledi. Aynı yetkili, Tahran’ın nükleer tesislerini sökmesi, zenginleştirme programını sonlandırması ve Lübnan’daki Hizbullah gibi vekil silahlı gruplara desteği kesmesi halinde daha geniş çaplı yaptırım hafifletmesinin gündeme gelebileceğini ifade etti.
İran cephesinden ise ihtiyatlı bir ton öne çıktı. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekaî, anlaşma metninin iç değerlendirmesinin son aşamada olduğunu söyledi. Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de daha önce ABD ile dijital bir mutabakat zaptının önümüzdeki günlerde imzalanmasının mümkün olabileceğini dile getirmişti.
