ABD ile İran arasında tırmanan gerilim, enerji arzına ilişkin endişeler ve değişen faiz beklentileri küresel varlık fiyatlamalarında yeniden belirleyici oldu. Brent petrolün varil fiyatı 100 dolar seviyesine yaklaşırken, tahvil faizleri yükseldi ve hisse senedi piyasalarında karışık bir görünüm oluştu.
Fox News kanalına konuşan adı açıklanmayan üst düzey bir ABD'li yetkili, ABD ordusunun İran'ın Hark Adası ile Cask kentindeki bazı noktaları hedef aldığını bildirdi. İran'ın petrol ihracatında merkezi konumda bulunan Hark Adası ve diğer stratejik noktalarla ilgili haberler, enerji arzına yönelik kaygıları artırdı.
Petrol fiyatları ve faiz beklentileri
Jeopolitik risklerin enerji tedarikine ilişkin endişeleri güçlendirmesiyle kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı önceki işlem gününde yüzde 1 artarak 97,9 dolara çıktı. Fiyat, yeni işlem gününde de yüzde 1,2 yükselişle 99,1 dolar seviyesinde seyretti.
Petrol fiyatlarındaki yükseliş, küresel enflasyonun kalıcılığına ilişkin endişeleri besledi. Merkez bankalarının enflasyonist baskılar karşısında daha şahin bir duruş sergileyebileceği beklentisi tahvil piyasalarında satış baskısını artırdı.
ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,82'ye yükselerek Kasım 2023'ten bu yana en yüksek seviyesine yaklaştı. Para piyasalarında, ABD Merkez Bankasının gelecek haftaki toplantıda politika faizini 25 baz puan artıracağı beklentisi yüzde 60 seviyesinde bulunurken, yıl sonuna kadar bir faiz artışı daha yapılabileceği tahminleri de korunuyor.
ABD'de cuma günü açıklanacak enflasyon verilerinin, Federal Rezervin olası para politikası adımına ilişkin yeni ipuçları vermesi bekleniyor. Tüketicilerin kısa vadeli enflasyon beklentisi ağustosta değişmeyerek yüzde 3,6 oldu. Tüketici kredileri ise temmuzda 18,1 milyar dolar artarak beklentilerin üzerine çıktı.
Yapay zeka iyimserliği teknoloji hisselerini destekliyor
Enerji arzına ilişkin riskler ve faiz beklentileri piyasalarda baskı oluştururken yapay zeka alanındaki iyimserlik devam etti. Yeni adımlar ve yeni nesil dil modellerinin yeteneklerine ilişkin olumlu değerlendirmeler, hesaplama gücü ile çip talebinin artacağı beklentisini destekledi.
Çip ve bellek üreticilerinin yanı sıra veri merkezi işletmeleri, ağ ekipmanı üreticileri ve diğer altyapı şirketlerine yönelik talebin canlılığını koruduğu değerlendirildi. Yapay zeka iyimserliğinin güçlenmesiyle önceki aylarda sanayi gibi geleneksel sektörlere yönelen yatırım akışının teknoloji ve yarı iletken hisseleri lehine dönmeye başladığı aktarıldı.
ABD ve Avrupa borsalarında karışık görünüm
Yükselen faiz beklentileri ve jeopolitik risklerin etkisiyle S&P 500 endeksi yüzde 0,58, Nasdaq endeksi yüzde 0,32 ve Dow Jones endeksi yüzde 1,18 geriledi. ABD'de endeks vadeli kontratlar yeni güne karışık başladı.
Dolar endeksi yatay seyirle 98,7 seviyesinde bulunurken, altının ons fiyatı önceki işlem gününde yüzde 1,2 düşüşle 4 bin 355 dolara indi. Altın, yeni işlem gününde yüzde 0,6 artışla 4 bin 382 dolardan alıcı buldu.
Avrupa borsalarında Orta Doğu'daki gerilimin enerji arzı üzerindeki etkileri ve devam eden enflasyon riskleri öne çıktı. Avrupa Merkez Bankasının üç temel faiz oranını 25'er baz puan artırması beklenirken, Başkan Christine Lagarde'ın açıklamalarının piyasa yönü açısından izleneceği belirtildi.
Avro, beklenen faiz artışı öncesinde dolar karşısında yüzde 0,1 değer kazanarak 1,1630 seviyesine yükseldi. Almanya'nın ihracatı temmuzda aylık bazda yüzde 0,8 azalırken, İngiltere'deki hava trafik kontrol hizmetlerinde yaşanan teknik sorun önemli havalimanlarında uçuş aksaklıklarına yol açtı.
Fransa, Avrupa Birliği'nin gelecek 7 yıllık bütçesini finanse etmek amacıyla Birlik genelinde uygulanacak yeni vergilerden 60 milyar avronun üzerinde gelir sağlanmasını istedi. İngiltere'de FTSE 100 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksleri yüzde 0,1 gerilerken, Fransa'da CAC 40 yüzde 0,14 yükseldi. Almanya'da DAX 40 yatay seyretti ve Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne negatif başladı.
Asya piyasalarında Çin verileri izlendi
Asya borsalarında karışık seyir izlenirken Çin'in ağustos ayı enflasyon verileri açıklandı. Tüketici Fiyat Endeksi yıllık yüzde 0,8, Üretici Fiyat Endeksi ise yıllık yüzde 3,8 arttı.
Orta Doğu'daki saldırıların petrol tedarikine ilişkin riskleri artırması bölge piyasalarında risk algısını yükseltti. Yarı iletken sektörüne yönelik yatırımcı talebinin sürmesi ise piyasalara destek verdi.
Japonya Merkez Bankasına ilişkin şahin beklentiler ve Japon hükümetinin müdahalesiyle yenin değer kazanımı devam etti. Dolar/yen paritesi yüzde 0,4 düşerek 153,3 seviyesine geriledi. Güney Kore'de Kospi yüzde 1,1 yükselirken Japonya'da Nikkei 225 yüzde 0,3, Hong Kong'da Hang Seng yüzde 0,5 düştü; Şanghay bileşik endeksi yatay kaldı.
Borsa İstanbul yükseldi
Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi önceki işlem gününü yüzde 1,79 değer kazanarak 14. 405,25 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasasında BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat, akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,57 geriledi.
Sermaye Piyasası Kurulu, borsada işlem gören ihraççıların sermayesindeki pay sahipliği bildirim yükümlülüğü sınırını 11 Eylül 2026 gün sonundan itibaren yüzde 3 olarak belirledi. Doğrudan yüzde 3 ve üzeri paya sahip gerçek ve tüzel kişiler ile serbest fonlar dahil dolaylı olarak yüzde 10 ve üzeri paya sahip gerçek ve tüzel kişileri gösteren tablolar, Merkezi Kayıt Kuruluşu tarafından anlık güncellenecek.
Dolar/TL önceki günü 48,4600 seviyesinde tamamlarken bankalararası piyasada yeni güne 48,4740'tan başladı. BIST 100 endeksinde teknik açıdan 14. 500 ve 14. 600 puan direnç, 14. 300 ve 14. 200 puan destek olarak izleniyor.
Piyasalarda izlenecek veriler
- 09. 00: Japonya'nın ağustos ayı yıllık makine siparişleri
- 14. 00: ABD'nin haftalık mortgage başvuruları
