NASA, Artemis III görevi için üç ABD’li astronot ile bir İtalyan astronotu ekip kadrosuna aldı. Görev, Ay’a inişten önce uzayda kenetlenme ve teknik testlerin yapılacağı önemli bir aşama olarak planlanıyor.
NASA yöneticisi Jared Isaacman, Houston’daki törende ABD’li astronotlar Andre Douglas, Frank Rubio ve Randy Bresnik ile Avrupa Uzay Ajansı astronotu Luca Parmitano’yu ekip olarak açıkladı. Görev komutanlığına Randy Bresnik getirildi.
Görevin yapısı değişti
Artemis III, Ay’a doğrudan inmek yerine Dünya yörüngesinde çok araçlı bir kenetlenme gösterimi olarak kurgulandı. NASA, bu aşamada SpaceX’in Starship aracı ile Blue Origin’in Blue Moon aracını ilk kez uzayda sınayacak.
Planlanan uçuşta önce Blue Moon fırlatılacak, ardından Orion kapsülü astronotlarla birlikte yörüngeye çıkacak. İki araç yaklaşık iki gün kenetli kalacak ve mürettebat Blue Moon üzerinde testler ile teknoloji denemeleri yapacak.
Blue Moon’un ayrılmasının ardından bu kez Starship ile kenetlenme denemesi yapılacak. Ardından araçların Dünya’ya dönüşü gerçekleştirilecek.
Ay programının sonraki adımı
Görev iki haftalık bir süre için planlanıyor ve NASA’nın Ay’a insanlı dönüş programında son büyük hazırlık aşamalarından biri olarak görülüyor. Artemis III’ten sonra ajansın Ay yüzeyine insan indirmeyi hedeflediği sonraki aşamaya geçmesi bekleniyor.
NASA, Artemis I’i 2022’de mürettebatsız bir uçuşla tamamlamış, Artemis II’de ise dört astronot Ay’ın çevresinde dolaşıp geri dönmüştü. Artemis III, bu insanlı programın üçüncü uçuşu olacak.
SpaceX ve Blue Origin üzerindeki baskı arttı
SpaceX ve Blue Origin, ay aracı geliştirme süreçlerinde yıllardır gecikmeler yaşadı. NASA, geçen yıl iki şirketin hızlandırılmış planlarını kabul ederek Artemis programında yeni bir takvim düzenlemesine gitti ve kenetlenme görevini bu çerçevede şekillendirdi.
Bu düzenleme, iki şirketin neredeyse aynı dönemde hazır olmasını gerektiriyor. SpaceX geçen ay Ay görevleri için güncellenmiş Starship sürümünü test ederken, Blue Origin’in New Glenn roketi geçen ay Florida’daki fırlatma hazırlığı sırasında patladı.
Patlama, şirketin kullandığı tek fırlatma rampasında büyük hasara yol açtı ve New Glenn’in aylarca yere bağlı kalmasına neden oldu. Blue Origin’in Blue Moon aracını fırlatmak için bu roketi kullanmayı planladığı, aracın ise Houston ve Florida’da yer testlerinden geçtiği belirtildi.
Blue Origin’in Ay programı sorumlusu John Couluris, soruşturmanın nedenin ortaya çıkarılmasında önemli ilerleme sağladığını söyledi. NASA tarafı ise New Glenn’in Artemis III için zamanında hazır olacağına inandığını vurguladı.
Parmitano seçimi Avrupa için sembolik mesaj taşıyor
Luca Parmitano’nun seçilmesi, Avrupa için de dikkat çekici bir adım oldu. 49 yaşındaki İtalyan astronot, 2009’da ESA kadrosuna katılmış ve daha önce iki kez uzaya gitmişti.
Parmitano, Artemis programına seçilen ilk ESA astronotu ve bu görevde yer alan ikinci ABD dışı isim oldu. İtalyan Uzay Ajansı Başkanı Teodoro Valente, seçimin Avrupa ve İtalya’nın insanlı uzay araştırmalarındaki rolünü güçlendirdiğini söyledi.
NASA’nın bu yılki yeniden düzenlemesinde Gateway adlı Ay yörüngesi istasyon planı iptal edilmiş, ajans dikkatini Ay yüzeyinde kurulacak altyapıya çevirmişti. Bu karar, yıllardır Gateway parçaları üzerinde çalışan Avrupa Uzay Ajansı, Kanada ve Japonya gibi ortakları da etkilemişti.
NASA daha sonra Ay üssü çalışmalarında İtalya ile iş birliği anlaşması imzaladı. Parmitano’nun Artemis III kadrosuna alınması, bu iş birliğinin somut sonucu olarak öne çıkıyor.