Arnavutluk’ta 13 Ekim’de başlayan hükümet karşıtı protestolar ikinci haftasına girerken Başbakan Edi Rama, pazartesi günü Tiran’da Devlet Polisi yöneticileriyle yaptığı toplantıda eylemlerin arkasında yabancı güçlerin bulunduğunu savundu. Rama’ya göre Arnavutluk, Avrupa Birliği (AB) üyeliği hedefini baltalamaya yönelik koordineli bir saldırıyla karşı karşıya.
“On binlerce sahte profil”
Balkan Araştırmacı Gazetecilik Ağı’nın (BIRN) aktardığına göre Rama, Rusya ve İran’ın sosyal ağlarda binlerce sahte profil kullanarak hükümete yönelik hoşnutsuzluğu körüklediğini ve bu sürecin Zvërnec ile Sazan Adası’ndaki turizm projelerine karşı düzenlenen çevre eylemleriyle başladığını iddia etti. Rama, “Binlerce, on binlerce sahte profil, doğayı korumak isteyen Arnavutlarmış gibi özel olarak oluşturulup harekete geçirildi; tıpkı terörist İran Cumhuriyeti’nin harekete geçirdiği binlercesi gibi” dedi.

Başbakan, protestoları ABD Başkanı Donald Trump’ın terör örgütü ilan ettiği ANTIFA hareketiyle de ilişkilendirdi. Ancak Rus ya da İran istihbaratının eylemlerin örgütlenmesinde rol oynadığına dair somut bir kanıt ortaya koymadı ve katılımcıların büyük bölümünün genç Arnavutlar olduğunu kabul etti. Hareketin öğrenci niteliğini de sorgulayan Rama, “Bu, eğitim için bir isyan değil” ifadesini kullandı.
Her polise 2.500 avro
Rama, protestolarda görev yapan her polise hemen 2.500 avro ödeneceğini duyurdu. Tutarın rütbe ve maaştan bağımsız olarak herkes için aynı olacağını söyleyen Rama, polis maaşlarının 1 Ocak’tan itibaren “önemli ölçüde” artırılacağını, bu artışın yeni bütçe hazırlanırken haftalar önce kararlaştırıldığını da belirtti.
Arnavut News24 kanalının aşağıdaki görüntülerinde, sarı baretli bir göstericinin polisin tazyikli su aracının yanında kalkanlı polislere sopayla defalarca vurduğu görülüyor.
Başbakan, polise saldıran öğrencilerin de yaptırımla karşılaşacağını söyledi: “Ücretsiz eğitimleri olmayacak. Dışarı çıkıp Devlet Polisine şiddet uygulayan öğrencilerin bursu olmayacak, devletten mali desteği olmayacak.” Rama, olaylara karışan reşit olmayan gençlerin verdiği zararın ailelerinden tahsil edileceğini, öğrencileri kurumlara zarar vermeye kışkırtan öğretmenlerin ise okul kapısını bir daha göremeyeceğini söyledi.

BIRN’e göre Rama, bu tedbirlerin hangi yasal dayanağa oturacağını, hangi kurumlarca uygulanacağını ve kesinleşmiş mahkeme kararına bağlı olup olmayacağını açıklamadı.
Moskova: Sokaktakiler sizin vatandaşlarınız
Rama’nın Rusya ve İran’ı işaret eden önceki sözlerine Moskova pazar gecesi yanıt vermişti. Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, Rusya’nın Tiran Büyükelçiliğinin yayımladığı açıklamada, “Hayır Edi Rama, sokaklara çıkıp protesto edenler sizin ülkenizin vatandaşları, başkalarını suçlamayın. Kendi iç sorunlarınızı çözün” dedi.
Ülke içinde de tepkiler sürüyor. Muhalefetteki Demokrat Parti’nin (PD) Genel Başkan Yardımcısı Belind Këlliçi, Rama’nın polise 2.500 avro teklif ederek Arnavutların çocuklarına ve öğrencilere yönelik şiddetin sürmesini istediğini savundu. 735 öğretim üyesi ve akademisyen de imzaladıkları bildiride Rama’nın istifasını ve öğrencilere yönelik polis şiddetinin durdurulmasını talep etti. Arnavutluk Ombudsmanı (Halkın Avukatı) ise güç kullanımı ile reşit olmayanlar dahil gözaltındakilere yönelik muamele hakkında idari inceleme başlattı.
Yaklaşık 300 yaralı
Yetkililere göre 13 Ekim’den bu yana yaklaşık 300 kişi yaralandı, yaralıların yarısından fazlası polis. Pazar günü bir karakola ve İçişleri Bakanlığının girişine molotofkokteyli atıldı.

News24’ün “protestonun altıncı günü” notuyla yayımladığı aşağıdaki görüntülerde de göstericilerin Tiran’ın merkezinde polis kordonuna molotofkokteylleri fırlattığı görülüyor.
Polis, gösterilere tazyikli su ve göz yaşartıcı gazla, cumartesiden bu yana da plastik mermiyle müdahale ediyor. Pazartesi günü yüzlerce kişi yeniden Tiran’ın ana meydanında ve Eğitim Bakanlığının önünde toplandı.
Diyaloğa evet, istifaya hayır
Rama ise şiddetin arkasında duran ve şiddetten uzak durmayan siyasi güçler dışında herkesle “her saatte, her gün, her yerde” diyaloğa hazır olduğunu söyledi. Ancak istifa ya da hükümet değişikliği içeren bir uzlaşmayı reddeden Rama, görev süresinin seçimlerden kaynaklandığını ve 2029’da sona ereceğini vurguladı.