Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), çocuk ve ergenlerde obezitenin artışını ele alan ilk kılavuzuna ilişkin rapor yayımladı. Raporda, sağlık sistemleri ile sağlık çalışanlarının zamanında, kanıta dayalı ve insan odaklı bakım sunmasına yönelik öneriler yer aldı.
Obezite yaygınlığı dört katına çıktı
Rapora göre 2024'te 5-9 yaş grubunda 70 milyon çocuk, 10-19 yaş grubunda ise 100 milyon ergen obeziteyle yaşıyor. Böylece 5-19 yaş aralığındaki toplam sayı 170 milyona ulaşıyor.
Bu yaş grubunda obezite yaygınlığı 1990'dan bu yana dört katına çıkarak yüzde 2'den yüzde 8'e yükseldi. DSÖ, obezitenin etkili bakımla yönetilebilen kronik ve tekrarlayıcı bir hastalık olduğuna işaret etti.
Erken yaşta sağlık riskleri
Raporda, obezitenin sonuçlarının yaşamın erken dönemlerinde ortaya çıkabileceği belirtildi. Hastalığın tip 2 diyabet ve kalp damar hastalıkları dahil bulaşıcı olmayan hastalıkların riskini artırabileceği kaydedildi.

Obeziteyle yaşayan çocuklar ve ergenlerin ayrımcılık ile zorbalığa maruz kalabileceği vurgulandı. DSÖ, obezitenin önlenmesi ve yönetilmesinin fiziksel ve ruhsal sağlığın korunması, sağlıklı büyüme, eğitim, sosyal refah ve yaşam kalitesi açısından önem taşıdığını bildirdi.
Beslenme ve fiziksel aktivite desteği öneriliyor
DSÖ, obezitesi bulunan çocuklar ve ergenler için yapılandırılmış beslenme, fiziksel aktivite ve davranış değişikliği müdahalelerini kuvvetle önerdi. Bu müdahalelerin bireysel olarak ya da çok yönlü programların parçası olarak uygulanabileceği belirtildi.
Dijital sağlık müdahalelerinin ise belirli koşullar altında ve ebeveyn ya da bakım veren kişinin gözetiminde uygulanabileceği ifade edildi.
İlaç ve cerrahi için yaşa göre koşullar
DSÖ, 0-9 yaşındaki çocuklarda farmakolojik tedavi, bariatrik cerrahi veya kilo verme cihazlarının kullanılmasını önermedi. 10-19 yaş grubundaki ergenlerde onaylanmış ilaçlarla tedavinin, gözetim altındaki çok yönlü yaşam tarzı programıyla istenen sonuçlara ulaşılamadığı durumlarda değerlendirilebileceği kaydedildi.
Şiddetli obezitesi bulunan ergenler için bariatrik cerrahinin ise sıkı koşullar altında değerlendirilebileceği belirtildi. Bariatrik cerrahi, mide veya sindirim sisteminde değişiklik yaparak kilo vermeyi amaçlayan ameliyatları kapsıyor.

Ruh sağlığı da erken dönemde ele alınmalı
Raporda, obeziteyle birlikte ruh sağlığının da erken dönemde ele alınmasının önemine dikkat çekildi. Kaygı, depresyon, düşük öz saygı ve duygusal düzensizliğin sağlıksız beslenme davranışlarına, fiziksel hareketsizliğe ve sosyal geri çekilmeye katkıda bulunabileceği belirtildi.
DSÖ, sağlık çalışanlarına kapsayıcı, gelişimsel açıdan uygun ve aile odaklı stratejiler kullanarak obezite ile ruh sağlığı sorunlarını birlikte ele alma çağrısı yaptı.
Bakımın temeli kapsamlı destek
DSÖ Beslenme ve Gıda Güvenliği Departmanı Direktörü Dr. Luz Maria De Regil, çocuklar ve ergenlerde obezite bakımının temelinin ilaç veya cerrahi olmadığını söyledi. Regil, sağlıklı beslenmeyi, fiziksel aktiviteyi ve sürdürülebilir davranış değişikliğini mümkün kılan kapsamlı desteğin öncelik taşıdığını belirtti.
Regil, her çocuğun ve ergenin erken yaşlardan itibaren kaliteli bakıma ve destekleyici ortamlara erişebilmesinin, sağlıklı bir kiloya ulaşmasına ve bunu korumasına yardımcı olacağını ifade etti.