Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve ABD Başkanı Donald Trump, Şenjen'de gerçekleştirdikleri tarihteki ilk üçlü zirvenin ardından ortak bir barış bildirgesi kabul etti. "Çin-Rusya-ABD Devlet Başkanlarının Barışa Doğru Bildirgesi" adını taşıyan belgenin tam metnini Çin'in resmî haber ajansı Xinhua ve Kremlin basın servisi yayımladı.
Bildirgede, Rusya ve ABD devlet başkanlarının bu "tarihi üçlü zirveye" ev sahipliği yaptığı için Çin'e teşekkür ettiği belirtildi. Üç liderin uluslararası durum hakkında kapsamlı görüş alışverişinde bulunduğu, stratejik istikrarı ve uluslararası güvenliği korumayı taahhüt ettiği kaydedildi.

Bildirgenin dört maddesi
BM reformu: BM Güvenlik Konseyi daimi üyeleri olarak Çin, Rusya ve ABD, BM'nin küresel sorunlara daha etkili yanıt verebilmesi ve uluslararası barış ve güvenliği koruma görevine uygun hareket edebilmesi için reform sözü verdi.
Enerji: Üç ülke, tüm ulusların yararına rafine petrol ürünlerinin üretimini ve arzını artırmayı planlıyor. İstikrarlı enerji akışının önemi yeniden vurgulandı.
Uluslararası Ceza Mahkemesi: Liderler, devletlerin rızası ilkesinin ve devlet yetkililerinin dokunulmazlıklarına saygının en üst düzeyde önem taşıdığını kabul etti. Uluslararası Ceza Mahkemesi ve benzeri kurumların yargı yetkilerini kötüye kullanmaması gerektiği konusunda uzlaştı.
Nükleer silahlar: Üç lider, "nükleer savaşın kazanılamayacağını ve asla yapılmaması gerektiğini" yeniden teyit etti. Üç ülke, nükleer riskleri azaltmak ve nükleer silahların yayılmasını önlemek için diyalog yürütecek.
TASS'ın haberine göre bildirgede Ukrayna konusuna yer verilmedi. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov da Ukrayna'nın zirvenin ana konusu olmadığını söyledi.
Bir buçuk saatlik görüşme, ardından vedalaşma
Üçlü görüşme Qilin Shanzhuang Devlet Konukevi'nde yerel saatle 16.27'de (TSİ 11.27) başladı ve yaklaşık bir buçuk saat sürdü. Liderler görüşmenin ardından basına sözlü açıklama yapmadı. Peskov, bildirgenin kabul edildiğini ve bir saat içinde yayımlanacağını duyurdu.
Görüşmeden ilk ayrılan Trump oldu. TASS'ın aktardığına göre Trump, Şenjen Bao'an Havalimanı'nda Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi tarafından uçağına kadar uğurlandı. Vang ile kısa bir sohbetin ardından el sıkışan Trump, askerî bando eşliğinde Air Force One'a binerek Washington'a hareket etti.
Şi ise Putin'i bizzat aracına kadar geçirdi. Putin, zirvenin organizasyonu için Şi'ye teşekkür etti ve kimsenin her şeyin böyle geçeceğini beklemediğini düşündüğünü söyledi. Rus lider buradan çalışma ziyareti için Tacikistan'a geçecek.
Şi: Görüşmenin tohumları meyve verecek
Şi, zirveyi "olumlu, yapıcı ve verimli" olarak nitelendirdi. TASS'a göre Şi, Çin, Rusya ve ABD'nin dünya barışını koruma konusundaki görüşlerinin örtüştüğünü, büyük güçlerin tüm ülkelerin güvenlik kaygılarını dikkate alması ve üç ülkenin varılan mutabakata bağlı kalması gerektiğini söyledi. Şi, üçlü görüşmenin "tohumlarının" mutlaka meyve vereceğini de vurguladı.

Kremlin danışmanı Yuriy Uşakov görüşmenin atmosferini "iyi" olarak değerlendirdi, ancak üçlü formatın devam edip etmeyeceğini söylemenin zor olduğunu belirtti. Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da hem APEC zirvesinde hem de üçlü görüşmede atmosferin "çok iyi" olduğunu söyledi. Peskov, Putin'in kısa süre içinde basına açıklama yapacağını duyurdu.
APEC liderleri ise zirvenin sonunda yalnızca ekonomik iş birliği konularını içeren 23 maddelik Şenjen Bildirgesi'ni kabul etmişti.
Fotoğraflar: Kremlin. Videolar: Fox News, Rossiya 1.