Türkiye'deki üniversiteler, araştırma kuruluşları, kamu kurumları ve sanayi şirketleri, Ufuk Avrupa programı kapsamında 2021'den bu yana enerji alanındaki Avrupa konsorsiyumlarında yer alıyor. Bu çalışmalar elektrik şebekeleri, enerji sistemleri, enerji verimliliği, sürdürülebilir binalar, hidrojen ve güneş enerjisi teknolojilerini kapsıyor.
Kamuya açık proje sonuçlarına göre Türkiye'den yaklaşık 150 katılımcı, enerji alanındaki yaklaşık 80 projede görev aldı. Bu projelerde Türk kuruluşlarının toplam proje bütçesi yaklaşık 94,5 milyon avroya ulaştı.
Fotovoltaik projelerde koordinasyon Türkiye'de
Türkiye'den kuruluşlar, fotovoltaik alanındaki 4 projenin koordinasyonunu yürütüyor. Yeni nesil fotovoltaik teknolojilerinden üretim süreçlerine, döngüsellikten farklı sektörlerle entegre uygulamalara kadar uzanan çalışmalarda sanayi kuruluşları, araştırma merkezleri ve kamu kurumları birlikte görev alıyor.
Yaklaşık 4,9 milyon avro bütçeli PV4Plants projesinin koordinasyonunu Kalyon PV üstleniyor. Tarım ve enerji üretimini aynı alanda buluşturan projede ODTÜ Güneş Enerjisi Uygulama ve Araştırma Merkezi, Yıldız Teknik Üniversitesi, Tat Gıda ve ESG Yazılım da yer alıyor.
Türkiye, İspanya ve Danimarka'da yürütülen pilot uygulamalarda panel eğimi, sulama düzeyi ve gübre miktarı gerçek zamanlı verilerle en uygun hale getirilmeye çalışılıyor. Bu uygulamalarda patenti ODTÜ-GÜNAM ve Yıldız Teknik Üniversitesine ait, Kalyon PV tarafından üretilen güneş panelleri kullanılıyor.
Yaklaşık 8,2 milyon avro bütçeli SUN-TRANS projesinin koordinasyonunu TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi yürütüyor. ODTÜ-GÜNAM, Bozankaya, Musoshi ve İzmir Elektrik Su Havagazı Otobüs ve Troleybüs Genel Müdürlüğünün yer aldığı projede fotovoltaik sistemlerin elektrikli otobüslere ve son kilometre teslimat araçlarına entegre edilmesi hedefleniyor.
İzmir, Romanya'nın Alba Iulia ve İspanya'nın Bilbao kentlerindeki pilot uygulamalarda araçlara entegre güneş panelleri, güç elektroniği ve yapay zeka destekli filo yönetimi çözümleri test edilecek.
Yeni projeler 2027'de başlayacak
ODTÜ-GÜNAM, 2027'de başlaması planlanan PRELAM-IPV ve CRAFT-PV projelerinin de koordinasyonunu yürütecek. PRELAM-IPV projesinde Kalyon PV ve Cubichem, CRAFT-PV projesinde ise Elin Elektrik, ITECHSOLAR ve Solarvis yer alıyor.
Yaklaşık 3 yıl sürmesi planlanan projelerde kritik ham madde kullanımının azaltılması, geri dönüştürülebilir ve uzun ömürlü güneş panellerinin geliştirilmesi ile yeni üretim süreçleri üzerinde çalışılacak.
Güneş hücresi ve panel üretimi
ODTÜ-GÜNAM Yönetim Kurulu Başkanı Doç. Dr. Selçuk Yerci, Türkiye'nin fotovoltaik teknolojilerindeki ivmesinde kamu destekleri ile ülkedeki üretim kapasitesinin etkili olduğunu söyledi. Yerci, Çin'in güneş enerjisi sektöründeki güçlü konumu nedeniyle korunaklı olmayan bölgelerde bazı sanayi kuruluşlarının sektörden çekildiğini, Türkiye gibi korunaklı pazarlarda ise sektörün güçlendiğini ifade etti.
Avrupa'nın güneş enerjisinde güçlü araştırma kuruluşlarına ev sahipliği yaptığını belirten Yerci, Avrupa'daki araştırma merkezlerinin Türkiye'deki sanayi temsilcileriyle işbirliği yaparak sektörün sorunlarını takip ettiğini ve araştırma-geliştirme alanında rekabetçi kalmaya çalıştığını söyledi.
Yerci, Türkiye'nin Avrupa'nın toplamından daha fazla güneş hücresi ve paneli ürettiğini ve ABD gibi diğer korunaklı pazarlara ihracat yapabildiğini belirtti. Yerli hücre üretiminin yanı sıra cam, polimer, bağlantı kutusu ve metal bağlantıların da Türkiye'de üretilebildiğini kaydetti.
Hedef teknolojiye yön veren konuma geçmek
Yerci, ODTÜ-GÜNAM ile Türk şirketlerinin önceki Ufuk Avrupa projelerinde çoğunlukla teknoloji sağlayıcı ortak olarak yer aldığını söyledi. PRELAM-IPV ve CRAFT-PV projelerinin yürütücülüğüyle ODTÜ-GÜNAM'ın inovasyonu yönlendiren konuma geldiğini, Türk firmalarının da temel yararlanıcı rolünü üstlendiğini ifade etti.
Türkiye'de üretilen güneş panellerinin dünya çapında yüksek kaliteyle anılmasını hedeflediklerini belirten Yerci, bu yolla Hint ve Koreli markalarla küresel ölçekte rekabet edebileceklerini söyledi.
Yerci, projelerin başarısının yalnızca alınan Avrupa Birliği fonuyla ölçülmemesi gerektiğini belirterek çalışmaların Avrupa'nın önemli araştırma kuruluşlarıyla Türkiye'nin ve Avrupa'nın enerji bağımsızlığı öncelikleri dikkate alınarak hazırlandığını ifade etti. Projelerin yaklaşık 3 yıllık bir dönemi kapsadığını ve sonuçların ne ölçüde kazanım sağlayacağının henüz söylenemeyeceğini kaydetti.
