ABD yönetimi, dondurulmuş İran devlet varlıklarının Körfez bölgesindeki yeniden inşa ve toparlanma çalışmalarını finanse etmek için kullanılmasını değerlendirmeye aldı. Plan, İran’ın gelecekteki saldırıları nedeniyle zarar görebilecek ülkelere destek sağlanmasını ve geçmiş saldırılarda oluşan altyapı kayıplarının karşılanmasını hedefliyor.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’in ekibinin, Körfez genelindeki güvenlik ve ekonomik tabloyu inceleyerek zarar tespitleri istemeye hazırlandığı belirtildi. Yetkililer, bu kapsamda çatışmanın başlangıcından bu yana oluşan hasarlar için ayrıntılı maliyet hesapları topluyor.
İran varlıklarına yeni kullanım arayışı
Hazine Bakanlığı’nın, dondurulmuş İran fonlarını yönlendirecek yasal ve mali mekanizmalar üzerinde çalıştığı aktarılıyor. Washington’ın amacı, bu kaynakları bölgesel savunma ve toparlanma stratejisinin parçası haline getirmek.
Planın, İran’ın geçmiş saldırılarında zarar gören bölgelerin onarımı için de geriye dönük bir tazminat çerçevesi oluşturabileceği ifade ediliyor. Böylece dondurulmuş varlıkların doğrudan Tahran’a iade edilmesi yerine, bölgesel hasarların giderilmesinde kullanılması öngörülüyor.
İran kaynaklı füze saldırıları gerilimi artırdı
Gelişme, İran topraklarından atıldığı bildirilen yeni füze saldırılarının ardından geldi. Kuveyt ve Bahreyn, hava savunma sistemlerinin gelen birden fazla balistik füzeyi engellediğini açıkladı.
ABD tarafı, dondurulmuş varlıkları doğrudan bu saldırıların yol açtığı yıkımla ilişkilendirerek İran’a ekonomik bir caydırıcılık mesajı vermeyi amaçlıyor. Böylece sınır ötesi bombardımanların maliyetinin artırılması hedefleniyor.
24 milyar dolarlık talep tartışması
Girişim, dondurulmuş rezervler üzerindeki diplomatik anlaşmazlığı da daha karmaşık hale getiriyor. İran’ın üst düzey askeri yetkilileri, Washington’un 24 milyar dolarlık dondurulmuş İran varlığını serbest bırakması halinde bir anlaşmanın mümkün olabileceğini söylemişti.
Bu çıkışta, 12 milyar doların geçici anlaşma imzalanır imzalanmaz, kalan 12 milyar doların ise sonraki uygulama aşamalarında serbest bırakılması önerisi öne çıktı. İranlı yetkililer, bunu ABD yönetimi için bir "güven testi" olarak tanımladı.
ABD’li yetkililer ise büyük ölçekli varlıkların erken çözülmesine temkinli yaklaşıyor. Washington, bu tür bir adımın elindeki önemli diplomatik baskı aracını zayıflatacağı görüşünü koruyor.
İran cephesi, müzakereler sonuçsuz kalırsa gerilimin yalnızca Körfez’le sınırlı kalmayacağını savunuyor. Açıklamalarda, deniz taşımacılığı hatlarının Hint Okyanusu, Bab el-Mendeb Boğazı, Kızıldeniz ve Akdeniz’e kadar genişleyebileceği uyarısı yapıldı.
ABD’nin dondurulmuş İran varlıklarını yeniden inşa ve güvenlik hedefleri için kullanma hazırlığı, bölgedeki çatışmanın ekonomik ve diplomatik boyutunu aynı anda büyütmüş görünüyor. Plan hayata geçerse, Körfez’deki hasarların tazmini konusunda yeni bir finansal çerçeve ortaya çıkacak.
