Belçika'da 2027 bütçesi üzerinde anlaşamayan koalisyon hükümeti şimdilik ayakta kaldı. Kral Philippe, 6 Kasım Cuma sabahı Brüksel'deki Kraliyet Sarayı'nda kabul ettiği Başbakan Bart De Wever'in istifasını reddetti ve ondan bütçe müzakerelerini derhal yeniden başlatmasını istedi. Saray'ın açıklamasına göre De Wever, 16 Kasım Pazartesi günü Kral'a yeniden rapor verecek.
Flaman milliyetçisi N-VA'nın lideri De Wever, beş partili koalisyonun bütçede uzlaşamaması üzerine 2 Kasım Pazartesi günü istifasını sunmuştu. Kral o gün kararını askıya almış, ülkenin "uzun süreli bir siyasi krizi kaldıramayacağını" vurgulayarak ertesi günden itibaren koalisyon partilerinin başkanlarıyla tek tek görüşmeye başlamıştı.
Saray: Beş parti de taviz vermeye hazır
Saray'ın cuma günkü açıklamasına göre Kral, iktidardaki beş partinin başkanlarıyla yaptığı görüşmelerde her birinin bütçe müzakerelerini en kısa sürede sonuçlandırmak istediğini gördü. Parti liderlerinin tamamı, önümüzdeki üç yıl için sağlam bir bütçe yolu üzerinde anlaşma kararlılığını yineledi ve partilerinin hükümet içinde uzlaşma için taviz vermeye hazır olduğuna dair Kral'a resmi taahhütte bulundu.
Kral, sosyal uyumun korunması ile ekonomik büyümenin canlandırılması arasında adil bir denge kurulması gerektiğinin altını çizdi. Saray, istifanın bu tespitlere dayanarak reddedildiğini duyurdu. VRT'nin aktardığına göre görüşme yaklaşık bir saat on beş dakika sürdü; De Wever saraydan açıklama yapmadan ayrıldı.

Kral'ın istişareleri 3 Kasım'da Les Engagés Başkanı Yvan Verougstraete ve CD&V Başkanı Sammy Mahdi ile başladı. Ardından Vooruit'ten Conner Rousseau ile MR'dan Georges-Louis Bouchez, son olarak da N-VA Başkanı Valerie Van Peel saraya geldi. Mahdi saraya girerken "Öfkeliyim. Siyasi oyunlara ya da işleri sürüncemede bırakmaya yer yok" demişti.
16 Kasım'a kadar ne olacak?
Yeni tarih koalisyona yaklaşık 10 günlük ek süre tanıyor. Geçen yıl benzer bir tıkanıklıkta De Wever Kral'dan 50 gün istemiş, 24 Kasım 2025'te 9,2 milyar avroluk tasarruf paketi üzerinde anlaşma sağlanmıştı. Siyaset bilimci Bart Maddens VRT'ye, 16 Kasım tarihinin baskıyı canlı tutmak için gerekli olduğunu söyledi. Çünkü bütçe yetişmediği için devreye girecek acil bütçe sistemi, doğal bir son tarih bırakmıyor.
De Wever 5 Kasım'da Meclis'te, ülkenin ikinci yıl üst üste "geçici on ikide birler" denen bu sisteme geçeceğini açıklamış ve durumu hükümet için "korkunç bir başarısızlık" olarak nitelemişti. Bu sistemde hükümet her ay bir önceki yıl bütçesinin on ikide biri kadar harcama yapabiliyor. De Wever, yalnızca bu göreve öncelik veren bir hükümetin başbakanı olmak istediğini, aksi halde bunun hiçbir anlamı olmadığını söyledi.
VRT'ye göre Kral görüşmelerde hiçbir hükümet ortağının bugün yeni seçim istemediğini gördü. Brussels Times'ın değerlendirmesine göre ise anlaşma çıkmazsa koalisyonda parti değişikliği ya da erken seçim seçenekleri yeniden masaya gelebilir.
10 milyar avroluk anlaşmazlık
Hükümet 2029'a kadar 10 milyar avroluk tasarruf ya da yeni gelir arıyor. Brussels Times'a göre Belçika'nın bütçe açığı gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 5,2'si ile avro bölgesinin en yükseği, kamu borcu ise bu yıl yüzde 110'u aşıyor. Ülke 2024'ten bu yana AB'nin aşırı açık prosedürü altında ve açığını 2029'a kadar yüzde 3'ün altına indirmesi bekleniyor.
Müzakereler sol ile sağ arasında tıkandı. Vooruit, CD&V ve Les Engagés en varlıklı kesimden daha fazla katkı istenmesini savunurken N-VA ve MR yeni vergilere karşı çıkıyor. MR lideri Bouchez cuma günü seçime gitmenin "tamamen sorumsuzluk" olacağını söyledi: "Bu ülkede 348 milyar avroluk kamu harcaması var. 348 milyarın içinden 10 milyar bulamayacağımızı söylemek pek makul değil."
Les Engagés'li Başbakan Yardımcısı Maxime Prévot, Başbakan çağırdığı anda müzakerelere dönmeye hazır olduğunu belirtti. Muhalefetteki Sosyalist Parti lideri Paul Magnette ise hükümetin bu 10 günü yön değiştirmek için kullanmasını istedi.
Fotoğraflar: Belga (DH ve RTBF aracılığıyla)