- BIST10012.151-%0,94
- DOLAR49,22%0,00
- EURO55,21+%0,28
- GRAM ALTIN6.637,88+%0,11
- FAİZ%37,00-1,00
- BİTCOİN81.946-%2,06
- 13 Ekim 202618°
- BIST10012.151-%0,94
- DOLAR49,22%0,00
- EURO55,21+%0,28
- GRAM ALTIN6.637,88+%0,11
- FAİZ%37,00-1,00
- BİTCOİN81.946-%2,06
- 13 Ekim 202618°
Araştırma: Derin uykudaki azalma kaygı seviyeleriyle bağlantılı olabilir
Yeni bir araştırma, yaş ilerledikçe azalan derin uykunun ertesi gün daha yüksek kaygı düzeyleriyle bağlantılı olabileceğini ortaya koydu. Çalışmada, derin uykusu daha güçlü olan yaşlı yetişkinlerin duygusal olarak daha dengeli göründüğü bildirildi.
Yeni bir araştırma, yaşlı yetişkinlerde kaygı düzeyleri ile derin uykunun niteliği arasında dikkat çekici bir bağlantı olabileceğini ortaya koydu. Çalışmada, özellikle yavaş dalga uykusu olarak bilinen derin uyku evresinin azalmasının, ertesi gün daha yüksek kaygıyla ilişkili olduğu görüldü.
Uykunun ve kaygının birbirini nasıl etkilediği uzun süredir biliniyordu. Kötü uyku, kişiyi ertesi gün daha kırılgan hale getirebilirken stres ve zihinsel yorgunluk da uykuya dalmayı zorlaştırabiliyor. Araştırma, bu ilişkinin yaşla birlikte daha karmaşık bir hâl aldığını gösteren yeni bir tablo sundu.
Araştırma nasıl yapıldı?
Çalışmada, 65 yaşın üzerindeki ve bilişsel olarak sağlıklı 61 yetişkin yer aldı. Katılımcıların kaygı düzeyleri farklıydı ve araştırmacılar bu grubu bir uyku laboratuvarında izleyerek gece boyunca beyin dalgalarını polisomnografiyle kaydetti.
Bilim insanları özellikle derin, non-REM uykusunun ayırt edici özelliği olan yavaş dalga aktivitesine odaklandı. Katılımcılar uyku öncesinde ve sonrasında doğrulanmış anketlerle kaygı düzeylerini de değerlendirdi.
Ertesi sabah yapılan MRI taramalarında, duygusal düzenlemeyle ilişkili beyin bölgelerindeki yapısal değişimler incelendi. Araştırmacılar, yaşa bağlı küçülme görülebilen limbik sistem alanlarına özellikle baktı.
Ayrıca küçük bir katılımcı grubunun yaklaşık dört yıl boyunca izlendiği ve bu ilişkinin zaman içinde sürüp sürmediğinin de değerlendirildiği belirtildi.
Derin uyku ile kaygı arasındaki bağlantı
Sonuçlar tek bir çizgiye işaret etti: Daha güçlü yavaş dalga uykusu üreten yaşlı yetişkinlerde kaygı düzeyleri daha düşük bulundu. Derin uykusu daha bozulmuş olan katılımcılar ise ertesi gün daha yüksek kaygı bildirme eğilimindeydi.
Beyin taramaları da bu tabloyu destekledi. Amigdala, insula ve singulat korteks gibi duygu işleme bölgelerindeki yaşa bağlı küçülmenin, daha düşük yavaş dalga uykusuyla bağlantılı olduğu görüldü. Başka bir deyişle, beyindeki yapısal değişimler beynin onarıcı derin uyku üretme kapasitesini zayıflatıyor gibi göründü.
Buna karşın, bazı beyin değişimleri bulunan kişilerde bile güçlü yavaş dalga uykusunu koruyanların duygusal olarak daha dengeli kaldığı tespit edildi. İstatistiksel analizlerde, bozulmuş derin uykunun beyin değişimleri ile ertesi gün kaygısı arasındaki bağı büyük ölçüde açıkladığı ifade edildi.
Derin uyku neden önemli?
Araştırmada derin uykunun yalnızca dinlenmiş hissettirmediği, beynin duyguları nasıl yönettiğini de etkilediği vurgulandı. Bu evrede sinir sisteminin daha çok parasempatik, yani dinlenme ve toparlanma hâline geçtiği; stres hormonlarının sakinleştiği, kalp atım değişkenliğinin iyileştiği ve duygusal kontrolle ilişkili devrelerin yeniden dengelendiği aktarıldı.
Derin uyku sırasında prefrontal korteks ile korku ve stres tepkileriyle bağlantılı limbik sistem arasındaki iletişimin de güçlendiği belirtildi. Derin uyku azaldığında bu düzenleyici sistemin daha kırılgan hâle geldiği, bunun da daha fazla zihinsel gerginlik ve kaygı eğilimi yaratabildiği ifade edildi.
Çalışma, yaşla birlikte uykunun doğal olarak değiştiğini ancak derin uykunun tamamen kaçınılmaz biçimde kaybolmadığını da hatırlattı. Araştırmacılar, hareket, ışık maruziyeti ve düzenli uyku saatleri gibi günlük alışkanlıkların daha derin uykuyu destekleyebileceğini belirtti.
Uzmanlara göre bu bulgular, uykunun yaşlanma sürecinde duygusal dayanıklılığı koruyan önemli araçlardan biri olabileceğini gösteriyor. Her gece alınan toparlayıcı uykunun, beynin stres ve kaygıyı yeniden ayarlamasına yardım ettiği; derin uyku zayıfladığında ise bu dengenin de zedelendiği değerlendirildi.
The Turkiye Times'ten Haberdar Olun
Özel haberler, gelişmeler ve duyurular hakkında bilgi almak için abone olun. Sizi bilgilendireceğiz.
Kaydolarak Gizlilik Politikamızı kabul etmiş olursunuz
